عزاداريهاي باشكوه استان زنجان براي اولين بار به صورت گسترده در قاب دوربينهاي عكاسي و فيلمبرداري ثبت خواهند شد و بر اساس اين مراسم معنوي باشكوه فيلمنامه نگاشته ميشود.
نخستين آفرينواره فيلم و عكس «آئين آينه» با موضوع«آئين و رسوم سوگواري و عزاداري محرم در استان زنجان» با محوريت دستههاي عزاداري«حسينيه اعظم»، «زينبيه اعظم» و «تعزيه ارمغانخانه» در زنجان در حال برگزاري است.
در اين آفرينواره كه با همت انجمن سينماي جوانان ايران در حال برگزاري است، گروههاي فيلمساز، عكاسان و فيلمنامهنويسان با حضور در زنجان به ثبت اين ميراث معنوي خواهند پرداخت.
حبيب ايلبيگي، مديرعامل انجمن سينماي جوانان ايران در اين باره ميگويد: همانطور كه ميدانيد در استان زنجان در ايام محرم و به ويژه در تاسوعا و عاشوراي حسيني دستهجات و آئينها و مراسم بزرگي برگزار ميشود. طرح آفرينواره فيلم آئين و آينه با مشاركت اداره كل ارشاد استان زنجان با تأكيد بر عزاداري حسينيه و زينبيه اعظم زنجان برگزار ميشود.
وي درباره اهداف اين آفرينواره بيان كرد: از جمله اهداف ما در برپايي اين برنامه بزرگ ترويج و اشاعه فرهنگ حسيني با ابزار هنري فيلم، فيلمنامه و عكس است كه انعكاس اعتقادات و آئين و رسوم محرم در قاب تصوير و نوشتار ارائه ميشود. اين جشنواره با موضوعاتي چون تكريم انسان، كرامت انساني، آئين و رسوم ملي استان در محرم، تعزيه در محرم، رنگ در محرم، حجاب و عفاف در محرم و نذورات برگزار ميشود.
اين براي نخستين بار است كه براي يكي از آداب و رسوم عاشورايي چنين برنامه فرهنگي برنامهريزي و اجرا ميشود. طرح آفرينواره «آئين آينه» ميتواند در طول سالهاي آينده براي ساير ميراثهاي معنوي كشور كه با فرهنگ عاشورايي مردم ايران گره خوردهاند نيز اجرا شود. با اين كار ضمن برگزاري هدفمند يك جشنواره فرهنگي و هنري، به مدد دوربينهاي فيلمبرداري و عكاسي كه از زواياي مختلف به آن مراسم نگاه ميكنند، يك ميراث معنوي براي هميشه در قالب تصاوير ثبت و ضبط شده و در اختيار آيندگان قرار گيرد.
يكي از اتفاقات ناگواري كه در طول تاريخ مخصوصاً طي حوادثي مانند جنگها رخ ميدهد اين است كه فرهنگ بومي و آئينهاي يك جامعه دستخوش تغيير شده و بعضاً از بين ميرفتهاند. كمبود منابع تاريخي و مردم شناسي نيز باعث شده است كه بسياري از آداب و رسوم به دست فراموشي سپرده شده و با تغيير نسلها اين آداب ملي - مذهبي به نسل بعد انتقال پيدا نكند. روندي كه گاهي از سوي حكومتها به صورت تعمدي اجرا ميشده است. به نحوي كه در دوره پهلوي بسياري از خرده فرهنگها و آداب و رسوم مذهبي در گوشه و كنار كشور طي برنامههاي دولتي براي يكسانسازي فرهنگ، از بين رفته يا در معرض نابودي قرار گرفتهاند.
هم اكنون برگزاري «آئين آينه» ميتواند شروعي باشد براي ثبت ميراثهاي معنوي و پيوند آن با دنياي هنر كه ضمن حفظ يك آئين بتوان با نشر دادن زمينه معرفي و بسط آن را در سطح ملي و بينالمللي دنبال كرد. به خصوص اينكه فرهنگ عاشورا و آداب و رسوم محلي و ملي كه در اقصي نقاط كشورمان برگزار ميشود و هر يك نماينده نوع نگاه يك خرده فرهنگ ايراني به واقعه جهاني عاشوراست، ميتواند به عنوان يك مجموعه كامل فرهنگي در اختيار پژوهشگران فرهنگ و هنر قرار گيرد. از سوي ديگر ترغيب فيلمسازان به توليد فيلم با موضوع آئينهاي ملي ميتواند راهي نو را در فيلمسازي پيش پاي كارگردانان جوان سينماي ايران و علاقهمندان به ورود به دنياي فيلمسازي باز كند.
نخستين آفرينواره «آئين آينه» تا روز 14 آبان در زنجان برگزار خواهد شد. مهلت تحويل آثار به دبيرخانه تا 5 آذر ماه خواهد بود و انتخاب نهايي آثار در 6 آذر ماه برگزار ميشود. اعلام آثار برگزيده و مراسم اختتاميه اين آفرينواره از 26لغايت 28 آذرماه برگزار خواهد شد.
