در حالي در ايران اختلاف صداوسيما و فدراسيون فوتبال بر سر حق پخش تلويزيوني ليگ برتر فوتبال همچنان ادامه دارد كه در سطح فوتبال جهان اين موضوع به عنوان يكي از مهمترين بخشهاي درآمدي باشگاهها براي تأمين هزينههايشان پذيرفته شده است. بر خلاف ايران، در سطح فوتبال جهان، اين شبكههاي تلويزيوني مختلف هستند كه براي قرارداد با باشگاهها تلاش ميكنند و با پيشنهادهاي بيشتر سعي در عقد قرارداد با باشگاهها دارند اما در كشورمان اين تيمهاي فوتبال هستند كه بايد براي گرفتن حق پخش بازيهايشان تقلا كنند! در گزارش زير نگاهي انداختهايم به حق پخش تلويزيوني در ليگهاي معروف فوتبال جهان، اگر از خواندن ارقام نجومي ديگر كشورها و مقايسه آن با پيشنهاد 160 ميلياردي معادل 30 ميليون يورويي فدراسيون فوتبال ايران مغزتان سوت كشيد لطفاً به اعصابتان مسلط باشيد!
درآمد 280 ميليون يورويي بارسا و رئال
دو باشگاه رئال مادريد و بارسا از تمامي باشگاههاي اروپايي درآمد بيشتري از حق پخش تلويزيوني كسب ميكنند و به سبب موقعيت ممتازشان، مبلغ قرارداد حق پخش تلويزيوني را تعيين ميكنند. رئال مادريد و بارسلونا در فصل 2014 - 2013 هر كدام 140 ميليون يورو از محل حق پخش داخلي مسابقات فوتبالشان درآمد به دست آوردهاند. باشگاه ليورپول با 117 ميليون يورو پس از بارسلونا و رئال مادريد پردرآمدترين باشگاه از محل حق پخش تلويزيوني محسوب ميشود و باشگاه منچسترسيتي با 115 ميليون دلار در مكان بعدي قرار دارد. در ردههاي بعدي پردرآمدترين باشگاههاي فوتبال جهان از محل حق پخش تلويزيوني باشگاههاي چلسي با 112 ميليون يورو، آرسنال با 111 ميليون يورو، تاتنهام با 107 ميليون يورو، منچستر يونايتد 106 ميليون يورو، اورتون 102 ميليون يورو و يوونتوس 94 ميليون يورو قرار گرفتهاند.
ليگ جزيره، بيشترين درآمد در حقپخش
در بين ليگهاي معتبر اروپايي، ليگ برتر انگليس هر ساله بيشترين درآمد را از فروش حق پخش بازيهاي خود كسب ميكند كه اين يكي از دلايل تفاوت در قدرت خريد بيشتر تيمهاي اين ليگ در بازار نقل و انتقالات است، موضوعي كه تابستان امسال با گذشتن رقم خريد بازيكنان در فوتبال جزيره از مرز يك ميليارد پوند به اثبات رسيد. مسئولان ليگ جزيره آن حق پخش بازيها را با قراردادي سه ساله از فصل 2015- 2014 به مبلغ 5 ميليارد پوند فروختند. در انگليس توزيع درآمدهاي حاصل از فروش حق پخش ميان 20 تيم حاضر در ليگ بر اساس سه فاكتور صورت ميگيرد. فاكتور اول توزيع عادلانه است كه 50 درصد از اين درآمد را ميان تمام تيمها به اندازه مساوي تقسيم ميكند. فاكتور دوم پرداخت بر اساس شايستگي است كه 25 درصد از درآمدها را بر اساس جايگاه تيمها در فصل گذشته ميان آنها تقسيم ميكند. فاكتور سوم هم كه به نوعي پاداش محبوبيت است تكليف 25 درصد بقيه درآمدها را مشخص و آن را ميان تيمها بر اساس تعداد دفعات پخش بازيهايشان تقسيم ميكند.
در اسپانيا از تابستان 2010 تنها بازار فوتبال بزرگ در اروپا شد كه در آن حقوق رسانهاي به صورت نامتمركز توسط خود باشگاهها فروخته ميشود. در حال حاضر اين حقوق به دو شبكه كانال پلوس و شبكه لاسكستا فروخته شده است. شركت كاتالاني مدياپرو با افث بارسلونا تا 2013 سالانه 144 ميليون يورو و رئال مادريد تا 2013 سالانه 157 ميليون يورو قرارداد داشت. به دليل فروش غيرمتمركز حقوق پخش تلويزيوني، 51 درصد كل درآمد باشگاههاي اسپانيا از فروش حقوق پخش بازيها حاصل ميشود و سهم درآمد حاصل از اسپانسرينگ و فروش اقلام تجاري تنها 25 درصد است.
بوندسليگا هم حقوق پخش تلويزيوني مسابقات خود را به صورت متمركز ميفروشد و سازمان ليگ آلمان كه برگزاركننده بوندسليگاي اول و دوم است، اين درآمد را ميان 36 باشگاه دو ليگ توزيع ميكند. كل درآمد بوندسليگا از محل فروش حقوق پخش تلويزيوني در حال حاضر 420 ميليون يورو است كه حدود 29 درصد درآمد كل را تشكيل ميدهد. در آلمان از سيستم امتيازدهي براي تقسيم درآمدهاي فروش حق پخش تلويزيوني استفاده ميشود به طوري كه جايگاه تيمها در همان فصل ضريب ۴۰ (مجموع جايگاههاي هر تيم در هر يك از ۳۴ هفته ليگ)، جايگاه تيمها در پايان فصل قبل ضريب ۳۰، جايگاه تيمها در دو فصل قبل ضريب ۲۰ و جايگاه آنها در سه فصل قبل ضريب ۱۰ دارد.
ليگ ايتاليا از طريق فروش بازيها به وسيله خود باشگاهها، 750 ميليون يورو در سال درآمد دارد. از سال 2010 درآمدهاي حاصل از فروش حق پخش تلويزيوني بنا بر سه معيار توزيع ميشود: 40 درصد كل درآمد به طور برابر ميان همه باشگاهها توزيع ميشود، 30 درصد بر اساس اهميت ورزشي (10 درصد از روي موفقيتهاي تاريخي، 15 درصد با توجه به ردهبندي پنج سال گذشته، 5 درصد بر اساس رتبه در جدول فصل گذشته و 30 درصد باقيمانده نيز بر اساس پتانسيل تماشاچي) توزيع خواهد شد.
