قدم اول: با خودتان رو راست باشيد؛واقعاً تصميم به ازدواج داريد يا صرفا براي پركردن تنهاييهايتان يا رفع نيازهاي جسميتان ميخواهيد ازدواج كنيد؟ اصلاً واقعاً خودتان احساس نياز براي ازدواج ميكرديد يا نه آمدن خواستگار جديد شما را وادار به تصميمگيري كرده است؟ ازدواج مهم است يا وضع مالي خوب خواستگار جديد وسوسهتان كرده است؟ پاسخ دادن به همه اين سؤالها براي گذار از مرحله اساسي و مهم در مقوله ازدواج مهم است. اگر در اين مرحله با خودتان صادق نباشيد و جواب سؤالها را براي دلخوشي بدهيد مطمئنا متضرر ميشويد. براي هر روانشناسي مهمترين مسئله در اين مرحله اينجاست كه مطمئن شود مراجعهكننده پيش از مطرح شدن هر پيشنهاد خواستگاري براي رفع نيازهاي جسمي و جنسياش براساس بلوغ فكري، اقتصادي، اجتماعي و مذهبي تصميم به ازدواج گرفته باشد. اينكه شما با آمدن خواستگار جديد يكدفعه تصميم به ازدواج گرفتهايد نشان ميدهد كه زمينهسازي در خود شما وجود نداشته و تنها يك يا چند عامل مثبت در خواستگار جديد وادارتان كرده به ازدواج فكر كنيد كه اين نشانه خوبي نيست.
قدم دوم: از شرايط، اهداف و نيازهايتان ديد درستي پيدا كنيد؛
ما تا زماني كه تكليفمان با خودمان روشن نباشد نميتوانيم براي خودمان كاري كنيم چه برسد به اينكه يك نفر ديگر را هم براي ادامه مسير زندگيمان با خود همراه كنيم. به همين خاطر است كه من به همه توصيه ميكنم پيش از هر چيز تكليفشان را با خودشان مشخص كنند. تصور كنيد براي مثال من دختري هستم كه دوست دارم در آينده يك مادر تحصيلكرده و شاغل باشم با حداكثر دو بچه. مطمئناً با اين اهداف من با مردي كه با تحصيل كردن زن مخالف است و همه آمال و آرزويش داشتن چهار بچه است نميتوانم زندگي هم هدفي داشته باشم. فراموش نكنيد اصل زندگي مشترك بر وقف زندگي شخصي نيست بلكه دو نفر قرار است طوري همديگر را انتخاب كنند كه هركدام در مسيرهاي بعدي زندگي طرف ديگر نقش مشوق و حامي را بازي كند. دقيقا به همين دليل است كه من تأكيد ميكنم حداقل شرايط فكر كردن به هر پيشنهاد ازدواج در اين است كه ما با شناخت كافي كه از اهدافمان داريم از بين پيشنهادهاي ازدواج يكي را انتخاب كنيم.
قدم سوم: پروانهاي فكر نكنيد؛
هشدار ميدهم مطمئناً همانطور كه هيچ زني پيدا نميشود كه تمام و كمال آن چيزي باشد كه مرد مقابل شما ميخواهد قطعاً هيچ مردي هم تمام و كمال آن مردي نخواهد بود كه شما ميخواهيد. پس ياد بگيريد با شرايط، خواستهها و اهدافتان در مقابل شرايط، خواستهها و اهداف طرف مقابلتان بازي كنيد. مثلاً اگر ميبينيد طرف مقابل زني است كه براي چند شغله بودن شما ارزش قائل است پس بهتر است شما هم براي ادامه تحصيل او مانع نتراشيد يا اگر همسرتان از جمله مرداني است كه در روابط با فاميل شما هيچ محدوديتي قائل نميشود شما هم بهتر است روحيه فردگرايي و گوشهنشينيتان را به خاطر همه خوبيهاي او ترك كنيد. همانطور كه ازدواج يك پيوند عاطفي است، ميتواند يك قرارداد اخلاقي هم باشد. ياد بگيريد در مقابل قراردادهاي عاطفي اينچنيني مسئوليتپذير و پايبند باشيد.
قدم چهارم: چه ميخواهم، چه دارد؟
خواستهها و اولويتهاي انتخابيتان را روي كاغذ بياوريد. هيچچيز مثل نوشتن ذهن را فعال نميكند، علاوه بر اين هر دغدغه فكري تا وقتي نوشته نشود مشخص نميشود پس در نتيجه حل هم نخواهد شد. شما مردي هستيد كه دوست داريد همسرتان از شما كمي كوتاه قدتر باشد؟ دختري هستيد كه وصلتهاي فاميلي خوشبين هستيد و برايتان مهم است همسر آيندهتان از خون و فاميلتان باشد؟ به اين فكر كردهايد كه چه تفاوت سني بين شما و همسرتان كافي است؟ به تفاوت ميان مقاطع تحصيليتان چقدر بها ميدهيد؟ تفاوتهاي اقتصادي و زيبايي ظاهري چقدر در انتخابتان تأثير ميگذارد؟ حضور اقوام و پدر و مادر همسرتان در اولويتهاي چندم انتخاب شما هستند؟ جواب دادن به سؤالهاي اينچنيني ليستي را فراهم ميكند كه بخش مهمي از دغدغههاي انتخابتان را حذف ميكند. فراموش نكنيد خواسته شما متعلق به خودتان است و براي رسيدن به آن نبايد ديگري را وادار به انجام تغييرات كنيد. عاقلانهترين كار اين است كه انتخاب درستي داشته باشيد تا اينكه انتخابي غلط را وادار به تغيير كنيد. اگر كسي هستيد كه ازدواج فاميلي را موفقتر ميدانيد بهتر است پيشنهادهاي ازدواج قومي را در اولويت انتخابتان قرار دهيد. اگر شما از جمله كساني هستيد كه مدرك تحصيلي برايتان مهمتر از ميزان دارايي است بايد در مورد تفاوتهاي مقطعي و حتي مدركي ميان خود و همسرتان بيشتر فكر كنيد.
قدم پنجم: شرايط را بسازيد؛
ما زمينهساز بخش مهمي از پيشنهادهاي ازدواجي هستيم كه داريم. اگر بيشتر در جمعهاي فاميلي ظاهر ميشويم و حضور در ميهمانيهاي دوستانه يا حتي همسايگي را از ميهمانيهايمان كلا حذف كردهايم مطمئنا پيشنهادهايي هم كه خواهيم داشت فاميلي است. اين گزينه اگر چه كمككننده بسيار خوبي است اما مطمئناً در بين خانوادههايي كه به مقوله ازدواج صددرصد سنتي فكر ميكنند تأثيرگذار نخواهد بود. من معتقدم اين انتخابهاي ما براي كار، ورزش، هنر و حتي جمعهاي تحقيقاتي، كاري و دوستانه هستند كه گزينهها را ميسازند. اگر من كوهنوردي دوست دارم پس بايد در جمعهاي كوهنوردي حاضر شوم تا بتوانم با يك تير چند هدف را بزنم. من اگر طالب ورزش هستم با شركت در اين كلاسها نه تنها به خواسته خودم جامه عمل ميپوشانم بلكه ميتوان دايره آشنايي و مراوده با همرشتهايهايم را گسترده كنم كه اين خود جزو زمينهسازيهاي ازدواج است. حرفم اين است كه اگر بر اساس خواسته و ميلتان حضور در گروههاي خاص را زمينهسازي كنيد مطمئنا پيشنهاد ازدواج دستهبندي شده و نزديكتري به خواستههايتان خواهيد داشت.
قدم ششم: خودكاري تمام شد؛
تا اينجاي كار همه هدف ما بر اين است كه هر طرف ازدواج به يك شناخت كامل در مورد ويژگيها وخواستههاي خودش برسد تا بتواند تكليفش را با خودش، پيشنهادها و موقعيتهاي ازدواجي كه در پيش دارد مشخص كند. با گذر از پنج قدم قبلي، نوبت به گستردهكردن حيطه فكر و كار ميرسد. اگر با هر دليل از بين جمع خانوادگي، تحصيلي، كلاس موسيقي و حتي جمع دوستان ورزشي پيشنهاد ازدواجي متناسب با شرايط و ايدهآلهايتان داشتيد ميتوانيد وارد مرحله پنجم شويد. در اين مرحله بايد ياد بگيريد با ارتباط كلامي(درصورت موافقت والدين) يا ارتباط غيركلامي به بخش مهمي از ندانستههايتان در مورد طرف مقابل برسيد، جمله «هرچه بيشتر بدانم بهتر است» را تمام لحظات اين مرحله به ذهنتان بسپاريد. در اين مرحله شما اين فرصت را داريد كه با توجه به شرايطي كه خانوادهتان تأييد ميكند به هر اطلاعاتي كه از مورد پيشنهاد شده ميخواهيد دست پيدا كنيد. فراموش نكنيد به دانستههاي كم نبايد بسنده كرد؛ شما هرچه از طرف مقابلتان بيشتر بدانيد، راحت و مطمئنتر انتخاب ميكنيد. تلاش كنيد به نقاط مشترك، تفاوتها و اهداف و خواستههايش دست پيدا كنيد. ويژگيهاي اخلاقي، ظاهري، اجتماعي و ساير موارد را نيز به ذهن بسپاريد. خوشبختانه در چند سال اخير حتي خانوادههاي مذهبي هم از روز خواستگاري تا زمان عقد را با خواندن محرميتي كوتاهمدت دوران نامزدي اعلام ميكنند كه از نظر آنها مراوده و ارتباط غيركلامي براي دو طرف ممنوعيتي ندارد. از همه اين فرصتها بهترين استفاده را كنيد. به ياد داشته باشيد تفاوتهاي مذهبي، گرايشهاي سياسي و حساسيتهاي فردي، گزينههايي هستند كه معمولا كساني كه به آنها دقت نميكنند و كوچك ميشمارند بيشتر دچار مشكل ميشوند. هر چه در مدت آشنايي از خودتان بيشتر بگوييد و از زبان او بيشتر بشنويد راحتتر انتخاب ميكنيد.
قدم هفتم: به دادههايتان نظم بدهيد؛
با همه اطلاعاتي كه از مرحله قبل به دست آوردهايد بايد نظم بدهيد. همه سؤالهايي كه نوشته بوديد را مقابلتان بگذاريد و از بين رفتارها و گفتههايش جوابهاي هر بخش را بنويسيد. به موارد ديگر هم فكر كنيد. اگر در زمان بيرون رفتن ديديد كه اصلا آدم اجتماعي نيست؛ با كار كردن زن به شدت مخالف است؛ برخلاف خانواده شما، دختر مقابلتان جمعي نيست و تلاش ميكند از جمعهاي خانوادگي دوري كند، خانواده شما مردسالار و خانواده او زنسالار است و... همه اينها سؤالاتي است كه بايد براي رسيدن به جواب آنها دنبال رفتارها و گفتههايي از طرف مقابلتان باشيد.
فراموش نكنيد ما هميشه عاشق و شيفته شدن را رد ميكنيم اما ميگوييم طرف مقابل شما بايد كسي باشد كه در اولين مصاحبتها به دلتان بنشيند و نفرتي در شما ايجاد نكند: «از صحبت كردن با او خسته ميشديد؟ در پيگيري و رسيدن به نتيجه هر مسئله اتفاق نظر داريد يا با حرف زدن وضع بدتر ميشود؟ اصلا آدم مناسبي براي بحث كردن و نتيجه گرفتن هست يا نه با عصبي شدن و پرخاشگري به بحثهاي اساسي پايان ميدهد؟» پاسخ دادن به اين سؤالها ميتواند به اصل سازگاربودن جواب دهد.
قدم هشتم: غيرهمگونها را كنار بگذاريد؛
تكليف خودتان را با خودتان روشن كنيد. از بين همه مراحل بالا دو مرحله آخر بسيار مهم هستند. در مرحله هشتم شما بايد ياد بگيريد گزينههاي پيش رويتان را حتي اگر شرايط اقتصادي بسيار خوبي دارند اما در پارهاي موارد با شما سازگار نيستند با قدرت كنار بگذاريد چون در غير اين صورت ممكن است روزي برسد كه شما از زندگي دونفرهتان گنار گذاشته شويد. اگر دختري هستيد كه در خانوادهاي متمول و بسيار آرام بزرگ شدهايد نميتوانيد با مردي كه از كمترين سطح درآمد اقتصادي برخوردار است زندگي كنيد چون ممكن است مايه آزار او در روزهاي زندگي باشيد. اگر مردي هستيد كه در يك خانواده به شدت مردسالار رشد كردهايد و به بلوغ فكري رسيدهايد مطمئن باشيد نميتوانيد با يك دختر از خانوادهاي زنسالار به تفاهم برسيد. اگر در يك خانواده مذهبي و به شدت پايبند به سنت بزرگ شدهايد و هنوز معتقد هستيد ضرورتي براي تحصيل زن در دانشگاه وجود ندارد مطمئن باشيد كه با يك خانواده به اصطلاح روشنفكر كه آزادي هر رفتار و عملي را به دخترشان دادهاند نميتوانيد وصلت كنيد. بهتر است خودتان بسته به خواستنيها و ايدهآلهايتان گزينههاي ناسازگار را در اين مرحله حذف كنيد.
قدم نهم: جمعبندي به شرط حضور بزرگتر؛
مرحله نهم مرحله جمعبندي است از بين همه گزينههاي موجه و تأييد شده باقي مانده بهتر است يك نفر را انتخاب كنيم. حتي اگر از مرحله اول تا مرحله هشتم همه ملاكها و معيارها را تنها براي يك نفر اجرا كرديد اين مرحله زماني است كه بايد براي بودن و نبودن او تصميم قطعي بگيريد. پيشنهاد ميدهم گذر از اين خوان را با يك بزرگتر تجربه كنيد. هرچه باشد بزرگترها به ويژه مادر و پدر كساني هستند كه نه تنها خوشبختي شما برايشان مهم است بلكه لحظه لحظه از كودكي تا بزرگ شدن شما را زيرنظر داشتهاند و بهترين شناختها را از خلقيات و خواستههاي شما دارند. مادرها بهترين راهنما براي دخترها و پدرها بهترين حامي براي پسرها در اين مرحله هستند. بهتر است براي جمعبندي مطلوبتر در اين مرحله نتيجه همه مراحل بالا را با بزرگتر انتخابيتان درميان بگذاريد و در نهايت دلايلتان را بگوييد؛ از او بخواهيد با همه جمعبنديهاي شما تا به اين لحظه يك نفر را با دليل پيشنهاد كند يا با بيان دلايل منفي و مثبت يك خواستگار دليل ماندن يا جواب منفي شنيدن را توضيح دهد.
