موفقيت در حرفه مربيگري كار هر كس نيست. اين اظهار نظري است كه بسياري از مربيان بزرگ دنياي فوتبال بر آن صحه ميگذارند. با اين وجود تقريباً تمامي فوتباليستهاي شناخته شده سوداي مربيگري را در سر دارند و براي پا گذاشتن به اين عرصه نصيحت هيچ كس را هم قبول نميكنند. سوداي مربيگري در تيمملي نه تنها در سر بازيكنان اروپايي و امريكاي جنوبي وجود دارد بلكه فوتباليستهاي ايراني نيز از اين قاعده مستثني نيستند. از علي دايي آقاي گل فوتبال جهان ميتوان به عنوان بهترين نمونه اين موضوع ياد كرد. در بين گزينههاي خارجي نيزمي توان به ديهگو مارادونا، لوران بلان، ديديه دشان، فانباستن، فرانك رايكارد، يورگن كلينزمن و كارلوس دونگا اشاره كرد.
پرحاشيه مثل هميشه
ديهگو مارادونا با همه حواشي ريز و درشتش تنها پس از مربيگري در دو تيم ناشناخته و 13 سال دوري از دنياي مربيگري سكان هدايت تيمملي آرژانتين را برعهده گرفت. در دو سالي كه اسطوره فوتبال آرژانتين روي نيمكت آلبيسلسته نشست عملاً چيزي جز ناكامي عايدش نشد. شكست تحقيرآميز 6 بر يك مقابل بوليوي، توهين به خبرنگاران، محروميت دو ماهه و جريمه نقدي از سوي فيفا و حذف از جامجهاني 2010 در مرحله يك چهارم نهايي از جمله آنها بود. پس از پايان جامجهاني دن ديهگو در حالي كه قراردادش به پايان رسيده بود مسئولان فدراسيون فوتبال كشورش را به دروغگويي متهم كرد.
دايي و لابي با خدا
آقاي گل فوتبال جهان دو سال موفق را در سايپا به عنوان سرمربي پشت سر گذاشت. در شرايطي كه گفته ميشد فدراسيون فوتبال با افشين قطبي براي حضور در تيمملي به توافق رسيده ناگهان شهريار اعلام كرد با خدا لابي كرده و سرمربي تيمملي شده است! در اين يك سال دايي با انواع و اقسام انتقادها دست و پنجه نرم كرد، منتها شكست تاريخي تيمملي در ورزشگاه آزادي به عربستان طومار علي دايي را پيچيد. نكته جالب اينكه دايي بازهم حاضر به استعفا نشد تا اينكه فدراسيون حكم اخراجش را صادر كرد.
فان باستن
مهاجم افسانهاي لالههاي نارنجي نيز فقط يك سال تجربه مربيگري در تيم دوم آژاكس را در كارنامه داشت كه حكم سرمربيگرياش براي هدايت تيمملي هلند به امضا رسيد. ماركو فانباستن چهار سال (2008- 2004) پر فراز و نشيب را پشت سر گذاشت. وي بسياري از بازيكنان شناخته شده كشورش از جمله نيستلروي، سيدورف، كلايورت، داويدز و ماكاي را از تركيب كنار گذاشت تا جا براي جوانها باز شود. فانباستن در اقدامي غيرقابل پيشبيني هيچ بازيكني را از سه باشگاه مطرح هلند يعني آژاكس، فاينورد و آيندهوون دعوت نكرد. با اين وجود لالهها در جامجهاني 2006 در مرحله يك شانزدهم با شكست مقابل پرتغال حذفي زودهنگام را تجربه كردند. فانباستن براي آنكه دهان منتقدان را ببندد دوباره نيستلروي را به تيمملي دعوت كرد اما اين بازيكن اعلام كرد تا زماني كه فان باستن روي نيمكت است او به تيمملي بازنميگردد. ناكاميهاي اين مربي با باخت به روسيه در يك چهارم نهايي يورو 2008 تكميل شد.
فرانسويهاي بدشانس
لوران بلان پس از جامجهاني 2010 در شرايطي هدايت فرانسه را پذيرفت كه تيم دومنك جامجهاني آفريقاي جنوبي را با افتضاح به پايان رسانده بود. سرمربي جديد در اولين گام تمامي مليپوشان قبلي را كنار گذاشت تا اينگونه حاشيه را از تيمش دور كند. تيم لوران بلان در يورو 2012 به يك چهارم نهايي رسيد و با شكست به اسپانيا راه به جايي نبرد. ديديه دشان ديگر فوتباليست مطرح فرانسوي جايگزين او شد. دشان هم كارش را با ناكامي شروع كرد، باخت به اسپانيا، چهار بازي بدون گل، شكست به برزيل و اروگوئه و صعودي سخت به جامجهاني برزيل. حذف در يك چهارم نهايي جامجهاني را هم بايد به ليست ناكاميهاي او اضافه كرد. البته قرارداد دشان تا پايان يورو 2016 تمديد شده است.
استعفاي سريع رايكارد
فرانك رايكارد در سال 1998 سكان هدايت تيمملي هلند را به دست گرفت. رايكارد طي دو سال كار خاصي براي فوتبال ملي كشورش انجام نداد. رساندن هلند به نيمه نهايي جام ملتهاي 2000 و شكست به ايتاليا نهايت تلاش رايكارد بود. او پس از اين باخت بلافاصله استعفا داد.
موفقيت از نوع كلينزمن
مهاجم مطرح آلمان در سال 2004 كارش را در سمت سرمربي ژرمنها شروع كرد. جوانگرايي و اعتقاد به بازي هجومي از جمله نكات بارز دوران يورگن كلينزمن بود. البته در اين راه انتقادهاي زيادي را تحمل كرد. نيمكتنشين كردن اوليور كان و فرصت دادن به ينس لمن در زمان او اتفاق افتاد. كسب عنوان سومي جامجهاني 2006 موفقيتي بزرگ براي كلينزمن محسوب ميشد. با اين وجود و به رغم اصرار فدراسيون فوتبال آلمان، كلينزمن از تمديد قراردادش سر باز زد.
كارلوس دونگا
فدراسيون فوتبال برزيل سال 2000 به كارلوس دونگا پيشنهاد مربيگري در تيمملي را داد اما اين مربي به دليل اختلاف با سران فدراسيون اين مسئوليت را نپذيرفت اما شش سال بعد جانشين آلبرتو پريرا شد. دونگا به نامها كاري نداشت و به جوانان فرصت شكوفايي داد. قهرماني در كوپا آمهريكا 2007 و جام كنفدراسيونهاي 2009 از جمله افتخارات اين مربي است. اما حذف در نيمهنهايي جامجهاني 2010 دونگا را وادار به استعفا كرد.
