بحث انتقال فرودگاه مهرآباد به دليل افزايش آلودگي زيستمحيطي و اثرات آن بر شهروندان موضوع مهمي است كه اخيراً اكثر اعضاي شوراي شهر پايتخت بر آن تأكيد كرده و مسائل مختلفي را در خصوص لزوم انتقال فرودگاه مهرآباد و كاهش پروازهاي آن مطرح كردهاند.
بهواقع در كنار ترافيك درونشهري و برونشهري كه سالهاي متمادي به دليل استفاده ناقص از سوخت فسيلي اثرات نامطلوبي بر شهر و زندگي شهرنشيني گذاشته، حالا نوبت پرداختن به حمل و نقل هوايي يا ترافيك هوايي رسيده است.
تهران با وسعت حدود 650 كيلومتر مربع و جمعيت شناور و ساكن 13ميليوني مسائل، معضلات و مشكلات عديده بسياري را در خود جاي داده است كه اين مسائل و معضلات بر سلامت شهروندان تأثير بسياري بر جا گذاشته است. گسترش شهر و قرارگرفتن فرودگاه مهرآباد در ميان بافت شهري سبب شده است مسائل و معضلات آن بر شهروندان و بهخصوص ساكنان حاشيهاي و اطراف فرودگاه سايه افكند.
آلودگي صوتي در طول شبانهروز، آلودگي و آلايندگي ناشي از پرواز و نشست انواع هواپيماها، ايجاد محدوديت براي سازههاي اطراف فرودگاه در كنار مزاياي آن لزوم توجه بيشتري به اين موضوع را ميطلبد.
بايد درنظر گرفت كه وجود فرودگاه مهرآباد به دليل موقعيت مكاني آن موضوع بحث نيست چراكه شهروندان به دليل قرارگرفتن روي كمربند زلزله و دارابودن چند گسل شناختهشده هر لحظه در معرض حوادث غيرمترقبه قرار دارند، بنابراين با توجه به بافت متراكم و فشرده شهري پايتخت لازم است تا مكاني مناسب براي زمان اضطراري در شهر تهران وجود داشته باشد. با توجه به شرايط ويژه پايتخت در حوزه قرارگرفتن در كانون بحران حوادث همچون زلزله فرودگاه مهرآباد با توجه به مسيرهاي دسترسي ميتواند در كنار پارك جنگلي سرخهحصار و چيتگر مكانهاي مناسبي براي ارائه خدمت در زمان بحران باشد و زيرساختهاي فرودگاهي امكان امدادرساني و ساير خدمات و اقدامات اورژانسي را براي پايتختنشينان فراهم سازد.
بر اين اساس بايد در نظر داشت كه وجود فرودگاه مهرآباد براي شهر تهران يك نياز اساسي است ولي اين نياز بايد در كنار ساير نيازها ديده شود. حفظ سلامت روحي و جسمي شهروندان مهمترين موضوع حال حاضر، بحث توسعه و گسترش شهرنشيني است و با توجه به آنكه روند شهرنشيني در كشور در حال گسترش روزافزون است، بنابراين بحث انتقال پروازهاي اين فرودگاه به فرودگاه امامخميني(ره) بايد هرچه سريعتر عملياتي شود و زيرساختها و مسيرهاي دسترسي به فرودگاه امام نيز تكميل و عملياتي شود و با انتقال فرودگاه مهرآباد بخش زيادي از معضلات آلودگيهاي ناشي از فعاليتهاي فرودگاهي كاسته شود. حال كه موضوع انتقال پروازهاي فرودگاه مهرآباد مطرح شده است و شورا و شهرداري اعلام آمادگي كردهاند تا هرچه سريعتر به اين موضوع رسيدگي كنند، لازم است با درنظر گرفتن مصالح شهروندان پايتخت، پروازهاي عادي دروني و خارجي به فرودگاه امام خميني (ره) منتقل شود و موضوع انتقال پروازهاي فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام (ره) عملياتي شده و با واگذاري مسئوليت به شورا و شهرداري، كار در اين زمينه آغاز شود. اينكه سازمان محيطزيست به نمايندگي از دولت مسئول بحث حفظ محيطزيست و ارتقاي مسائل زيستمحيطي است لازم است تا با همكاري و تعامل مشترك دولت و مديريت شهري (شورا و شهرداري) به اين موضوع ورود جدي صورت گيرد.
بهواقع نگاه واقعبينانه به موضوع فرودگاه مهرآباد ميتواند موقعيت پايتخت را نيز ارتقا دهد. به بيان ديگر با توجه به بحث انتقال پايتخت و تشكيل كميته ساماندهي بررسي انتقال پايتخت در مجلس عملياتي كردن بحث انتقال پروازهاي فرودگاه مهرآباد و كاستن از مسائل مخرب زيستمحيطي آن در كنار تقويت بحث مديريت بحران، خود به نوعي ميتواند از دغدغهها و نگرانيها و معضلات پايتخت بكاهد. بايد گفت عملياتيكردن انتقال فرودگاه مهرآباد و توجه به كاركرد اين فرودگاه در زمان بحران و حساس عملاً رها كردن يك تير براي زدن چند نشان است. با اين حال بايد در نظر گرفت همانگونه كه بارها در زمينه احداث پروژههاي شهري به موضوع پيوست اجتماعي تأكيد شده لازم است براي موضوع فرودگاه مهرآباد نيز بحث مطالعات و پيوست اجتماعي صورت گيرد و با فراهم شدن بسترهاي لازم در كوتاهترين زمان ممكن به درخواست شهروندان تهراني جامه عمل پوشانده شود؛ طرحي كه ميتواند هم در كوتاهمدت و هم بلندمدت براي پايتختنشينان مفيدفايده قرار گيرد، از آنجا كه بحث فرودگاه يك موضوع ملي است توجه به سلامت شهري شهروندان نيز در همين حوزه كلان قرار دارد كه بايد بدون اهتمام ويژهاي صورت گيرد تا با گذشت زمان و پيش آمدن حوادث و افزايش معضلات شهري افسوس آن را نخوريم كه چرا در اولويت بدان نپرداختيم.
آمادگي شورا و شهرداري براي انتقال فرودگاه مهرآباد
عضو شوراي اسلامي شهر تهران از آمادگي شورا و شهرداري براي انتقال فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام خميني(ره) خبر داد و گفت: در اين زمينه بايد ساير دستگاهها همكاري كنند.
احمد حكيميپور با تأكيد بر اينكه در سالهاي گذشته نيز موضوع انتقال فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام مطرح شده بود، اظهار داشت: متأسفانه هيچگاه عزم جدي براي عملياتيشدن اين طرح صورت نگرفته است.
وي تصريح كرد: زماني كه فرودگاه مهرآباد را ساختند، اين فرودگاه در خارج از شهر قرار داشت اما با توسعه جمعيت و همچنين ساختوساز، در نهايت فرودگاه اشاره شده در شهر قرار گرفت و در ادامه مشكلاتي را براي شهروندان و ساكنان منطقه ايجاد كرد و زمان آن رسيده است كه به طور جدي در خصوص انتقال فرودگاه مهرآباد تصميمگيري شود و مشكلات ساكنان منطقه برطرف شود.
عضو شوراي شهر تهران با تأكيد بر اينكه انتقال فرودگاه مهرآباد تنها از عهده شهرداري و شورا برنخواهد آمد، گفت: در اين زمينه بايد ساير دستگاهها از جمله وزارت راه و شهرسازي و سازمان هواپيمايي همكاري داشته باشند.
قاليباف: انتقال فرودگاه مهرآباد را به طور جدي پيگيري ميكنيم
شهردار تهران هم با اشاره به اهميت انتقال كانون پروازهاي داخلي به خارج از شهر گفت: بيش از يك سال است كه شهرداري كارگروههاي مطالعاتي براي بررسي و آسيبشناسي وضعيت استقرار فرودگاه مهرآباد در ميان مناطق شهري تشكيل داده است و بررسيهاي اين كارگروهها نشاندهنده نقش نگرانكننده فرودگاه در آلودگي هواي تهران و آمار بالاي بيماري بر اثر آلودگي هواست، از اين رو انتقال آن بايد سريعتر انجام شود.
محمدباقر قاليباف در بيان آسيبهاي وجود فرودگاهها در داخل شهرها، به عواملي مانند آلودگي هوا از دو منشأ فعال ناشي از سوزاندن سوخت هواپيما و غيرفعال حاصل از ترافيك منطقه فرودگاه در كانون شهري، آلودگي صوتي، سلب آسايش شهروندان و فقدان ظرفيت توسعهاي در محل فرودگاههاي شهري و خطرات احتمالي ناشي از سقوط هواپيما در مناطق شهري اشاره ميكند.
وي افزود: فرودگاه مهرآباد، بنا بر گزارشهاي وزارت راه و شهرسازي، درسال گذشته ميزبان 13ميليون و 106هزار مسافر بوده و نزديك به 109هزار نشست و برخاست در اين فرودگاه انجام شده است، بر اساس آمار شركت مادر تخصصي فرودگاههاي كشور، در ماه گذشته بيش از يك ميليون مسافر از طريق فرودگاه مهرآباد جابهجا شدهاند كه بيش از دو برابر تعداد مسافر جابهجا شده در فرودگاه بينالمللي امام خميني ميباشد. ميدانيد اين تعداد پرواز روزانه در شهر يعني چه؟ يعني تردد 90 هزار خودرو در شهر و اين تازه فقط از منظر آلودگي هواست، ميزان آلودگي صوتي فرودگاه مهرآباد براي مناطق اطرافش، دو برابر اندازه مجاز آلودگي صوتي است.
شهردار تهران با اشاره به انجام مذاكرات با ارگانهاي ذيربط ادامه داد: شهرداري به صورت جدي در حال پيگيري انتقال فرودگاه مهرآباد است، اين انتقال در بطن يك تحول عمده براي منطقه جنوب غرب تهران و يك جهش بينالمللي براي تهران طراحي و تعريف شده است.
وي با اشاره به اندازه هواپيماي قابل پذيرش، زاويه فرود و محدوديتهاي زماني اجاره شده در اين دو فرودگاهها افزود: فرودگاههاي شهري جهت پاسخگويي به نياز يك طيف مشخص در تسهيل دستيابي به مركز شهر تعبيه ميشوند و از نظر حجم پروازهاي قابل انجام به مراتب پايينتر از فرودگاههاي اصلي در شهرهاي بزرگ هستند.
شهردار تهران با تشريح برنامه مفهومي انتقال فرودگاه مهرآباد توضيح داد: محوطه فرودگاه مهرآباد يك منطقه شهري براي تحول و توسعه بخش جنوب غربي پايتخت در اختيار قرار ميدهد. همچنين جهش بينالمللي شهر تهران مستلزم ايجاد يك دروازه چند منظوره در شهر است كه در منطقه مهرآباد قابل ايجاد است.
كارگروه طرح مفهومي پروژه انتقال فرودگاه مهرآباد، ساخت فاز 2 فرودگاه امام خميني و توسعه منطقه مهرآباد را در قالب اهداف توسعهاي منطقه و دورنماي بلندمدت شهر مورد بررسي قرار داده و طرح مفهومي خود را ارائه كرده است.
براي انتقال فرودگاه مهرآباد دولت زيرساختها را فراهم كند
از سوي ديگر رئيس كميته عمران با اعلام اينكه سالانه 50ميليون مسافر در فرودگاه امام خميني(ره) جابهجا ميشود، اظهار كرد: انتقال فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام(ره) داراي مصوبه است و دولت بايد زيرساختها را براي اين جابهجايي مهيا كند.
به گفته اقبال شاكري در حال حاضر در فرودگاه مهرآباد سالانه 17ميليون مسافر جابهجا ميشوند كه اين نشاندهنده تعداد بالاي سورتهاي پروازي است اما وقوع حوادث هوايي در فرودگاهي كه در حال حاضر در دل شهر قرار گرفته است نشاندهنده ضرورت اجرايي كردن مصوبه دولت در خصوص جابهجايي اين فرودگاه است و شوراي شهر نيز در اين راستا تلاش ميكند تا مقدمات كار هر چه سريعتر فراهم شود.
عضو شوراي اسلامي شهر تهران گفت: امكان جابهجايي كامل و يكباره فرودگاه مهرآباد وجود ندارد چراكه بايد امكانات قابل ملاحظهاي از لحاظ زيرساختي، خطوط انتقالي و لجستيك در فرودگاه امام خميني(ره) مهيا شود كه اين به معناي تأمين بودجهاي قابل توجه است كه در اين صورت طرح انتقال صددرصد قابل اجراست و پيش از اين مأموران و كارشناسان گزارشهاي كاملي درباره انتقال فرودگاه و آثار عدمانتقال آن بر شهر ارائه دادهاند اما هزينههاي اين انتقال، اين امر را به موضوعي زمانبر تبديل ميكند.
رئيس كميته عمران با تأكيد بر اينكه فرودگاه مهرآباد بدون ترديد بايد از محدوده شهر تهران بيرون برود، افزود: از نظر عملياتي جابهجايي فرودگاه مهرآباد به معناي آن است كه مسافران در سطح كشور به آساني ميتوانند بدون پرداخت هزينههاي انتقال و تحمل بار ترافيك هوايي و زميني به شهر تهران، به فرودگاه بينالمللي دسترسي پيدا كنند. بدين ترتيب فضاي هوايي منطقه مسكوني اطراف فرودگاه نيز از امنيت كامل برخوردار ميشود و نگرانيها نسبت به وقوع حوادث مشابه هوايي از ميان ميرود.
عضو شوراي اسلامي شهر تهران درباره موضوعات مطروحه در گزارش كميسيون عمران و حمل و نقل گفت: در اين زمينه تحقيقات گستردهاي به عمل آمده است و ما تلاش ميكنيم تنها با طرح نتايج بررسيهاي صورت گرفته، آن را به اعضاي شوراي شهر ارائه دهيم و با تأكيد بر اهميت و ضرورت اين جابهجايي، پافشاري لازم را به عنوان نمايندگان مردم تهران براي صورت دادن مقدمات انتقال فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام خميني(ره) فراهم آوريم.