تخريب باغهاي تهران يكي از مهمترين نگرانيهاي شوراي شهر و شهروندان است، طوري كه موضوع حفظ و نگهداري باغها و فضاي سبز بارها در جلسات شوراي شهر تهران به بحث گذاشته شده و ايجاد سياستهاي حمايتي براي حاميان باغها مورد تأكيد قرار گرفته است. با توجه به اينكه امروز ارزش زمينهاي باير از زمينهاي مشجر بيشتر است مالكان باغات در تهران تمايلي به حفظ باغ خود ندارند. از طرفي با توجه به اينكه هزينههاي فراواني درصورت نگهداري از باغ به اين افراد متحمل ميشود، شاهد آن هستيم كه برخي اقدامات غيرقانوني در باغات صورت ميگيرد و به طور شبانه قطع درختان و خشكاندن آنها انجام ميشود، از اين رو پيش از هرچيز نياز به تدوين قوانين بازدارنده در تخريب باغات و همچنين اعمال سياستهاي حمايتي از مالكان باغها احساس ميشود.
وي افزود: براي آنكه بتوانيم تمامي باغات را تملك كنيم نيازمند بودجه بسيار زيادي هستيم اما در تلاشيم كه به مرور بتوانيم براي حفظ باغات موجود نسبت به تملك آنها و تبديلشان به فضاهاي عمومي اقدام كنيم تا ضمن حفاظت از اين فضاهاي سبز، امكان بهرهمند شدن همه شهروندان از آنها فراهم شود. عبداللهي در پاسخ به اين سؤال كه چه اقداماتي براي جلوگيري از تخريب و تغيير كاربري باغات شهر تهران صورت گرفته است، گفت: باغات شهر تهران در پهنهبنديهاي فضاي سبز «جي» قرار دارند و به هيچ عنوان تغيير كاربري آنها ممكن نيست.
وي همچنين در مورد اقدام برخي مالكان باغات براي قطع و خشكاندن درختان براي تغيير كاربري زمين گفت: تعداد و جاي تمامي باغات شهر مشخص است و در نقشههاي هوايي كاملاً اين باغات قابل رؤيت هستند. در اين ميان چنانچه نسبت به سوزاندن، قطع يا خشكاندن درختان باغات اقدام شود تنها نتيجهاش برخورد جدي با متخلفان است و به هيچ وجه آن زمين تغيير كاربري نخواهد داد.
معاون شهردار تهران گفت: يكي از عناصر تأثيرگذار بر محيط زيست و كاهش آلايندگيها، حفظ باغها و فضاهاي سبز است كه در اين راستا بايد مشاركت عمومي صورت گيرد.
شناسايي 600 هكتار باغ در پايتخت
محمد مختاري مدير عامل سازمان پارك و فضاهاي سبز شهر تهران نيز در مورد اهميت و اقدامات صورت گرفته براي حفظ باغات پايتخت اظهارداشت: پيرو تأكيد مقام معظم رهبري براي حفظ باغات، تاكنون 600 هكتار باغ در شهر تهران شناسايي شده و لايحهاي تحت عنوان ساماندهي و تملك باغات و اراضي مشجر شهر تهران تهيه و آماده ارائه به شوراي اسلامي شهر تهران است.
وي ادامه داد: همچنين بر اساس برنامه پنج ساله دوم شهرداري تهران تملك باغات و اراضي مشجر مهم با اولويت باغات كن و تعدادي از باغات سطح مناطق 22گانه كه از لحاظ بازده اكولوژيكي از اهميت بالايي برخوردارند، تبديل آنها به فضاي سبز عمومي در دستور كار قرار دارد.
حفاظت از 18 باغ در حال تخريب
محمد حقاني رئيس كميته محيط زيست شوراي شهر تهران، با اشاره به طرحهاي ارائه شده توسط اين كميته به مهر گفت: طرح الزام سازمان پاركها به ارائه شناسنامه باغهاي شهر تهران، 17 طرح حفظ پارك اكولوژيك پرديسان، تبديل باغات كن به ميراث طبيعي، طرح سند حمايتي باغات شهرداري تهران و طرح الزام شهرداري به تهيه شناسنامه باغات شهر تهران از جمله طرحهايي است كه به اجرا درآمده است.
وي 18 تذكري كه در خصوص فضاي سبز در حال تخريب پايتخت داده شده بود را از مهمترين فعاليتهاي اين كميته دانست و گفت: باغات فرحزاد در منطقه 2، بوستان مادر، فضاي سبز واقع در جنتآباد بلوار آزادگان، بوستانهاي شبنم و قرقاول در خيابان پاسداران، باغ واقع در خيابان شهيد باهنر، باغ واقع در خيابان دربند خيابان شكيبا، جلوگيري از خشك شدن درختان در خيابان محموديه، جلوگيري از قطع درختان در محله دركه، باغ واقع در بزرگراه ارتش نرسيده به ميني سيتي، باغ واقع در خيابان 32 منشعب از خيابان فيضيه، جلوگيري از قطع و سوزاندن درختان در ارتفاعات ورديج، جلوگيري از تخريب باغات محله طرشت، جلوگيري از تخريب باغات محله اسكندري، باغ واقع در خيابان سعادتآباد، باغ واقع در كيلومتر 9 جاده مخصوص، باغ واقع در خيابان بسيج زمين ورزشي شهيد گمنام، باغ جبهه واقع در محله الهيه و باغات واقع در محله كن تلاشهاي يكساله ما براي حفظ محيطزيست پايتخت بود.
پرونده تخريب باغات بايد براي هميشه بسته شود
در حالي به صورت آشكار و پنهان باغات پايتخت از نقشه تهران حذف ميشود كه بسياري از اعضاي شوراي شهر در مقابل اخبار تخريب باغات پايتخت از خود حساسيت نشان داده و نسبت به بيتوجهي به حفظ ميراث سبز پايتخت ابراز نگراني ميكنند.
در اين زمينه چندي پيش احمد مسجدجامعي رئيس شوراي شهر تهران در زمينه اعتراضات مكرر اعضاي شورا مبني بر تخريب باغات گفت: شوراي چهارم بايد يكبار براي هميشه موضوع تخريب باغات را حل كند.
وي با اشاره به بازديد از باغات كن تأكيد كرد: تقريباً وجب به وجب باغات اين محدوده را بازديد كردهام، در پشت اين ديوارهاي كاهگلي اتفاقاتي در حال رخ دادن است كه اگر با تمام توان در مقابل آنها نايستيم، ديگر اين مشكلات قابل جمع كردن نيست.
به واقع تخريب و تغيير كاربري باغات پايتخت در گوشه و كنار اين شهر 700 كيلومتري در حال انجام است و اگر مسئولان ذيربط همچون محيط زيست استان تهران، شهرداري و شوراي شهر دست به دست هم ندهند، از اندك مساحت و قطعات باقي مانده باغات ديگر اثري باقي نخواهد ماند. سالهاست باغات تهران به عناوين مختلف در معرض تخريب توسط افراد سودجو قرار دارد. بر اين اساس لازم است با توجه به مستندات باقي مانده از باغات، كار حفظ و نگهداري از باغات در اولويت كاري و عملياتي شورا و شهرداري قرار گيرد. چشم انتظار بودن به اين موضوع كه خبري از تخريب يا تغيير كاربري فضاي سبزي منتشر شود و اعضا و مسئولان متولي از خود واكنش نشان دهند جاي تأمل دارد و سؤالات بسياري را در ذهن بيپاسخ ميگذارد از آن جمله اينكه:
چرا شناسنامهدار كردن باغات تهران بايد زمانبر و طولاني شود. مگر چه تعداد باغ در پايتخت و حاشيه آن باقي مانده است كه مسئولان تا اتفاقي ميافتد شروع به دفاع از عملكرد خود ميكنند؟
عملكرد مديريت شهري براي ارائه خدمات به صاحبان باغات و اراضي تحت فضاي سبز چه بوده است. آيا اهرمهاي تشويقي به موقع و براساس موازين قانوني اعمال شده است؟
آيا تملك باغات پايتخت در اولويت كارهاي شهرداري و شورا قرار دارد. چه ميزان از جلسات شوراي شهر و مصوبات آن به حفظ و نگهداري و رفع موانع تملك باغات اختصاص يافته است؟
سؤالاتي از اين دست از سوي صاحبنظران و شهروندان همچنان بيپاسخ مانده است و بايد توجه داشت كه در شرايط كنوني، تمامي املاك مسكوني در شهر تهران به مرور زمان در حال احيا و نوسازي قرار دارند و با قدكشيدن برجها و ساختمانهاي چندين طبقه در اطراف حريم و حاشيه باغات، اين فضاهاي سبز، بهرغم تلاش براي حفظ آنها خود به خود به دليل شرايط بافتي شهر تهران كه بافتي بسيار متراكم است به ورطه نابودي كشيده ميشوند، بنابراين اگر اقدام سريع و بهموقعي براي حفظ باغات در نظر گرفته نشود بايد فاتحه باغات تهران را خواند.
