پرواز ام اچ 17 هواپيماي مالزي روز پنج شنبه در نزديكي روستاي گرابوو از مناطق شرقي اوكراين سقوط كرد تا دور جديدي از تنش بين غرب و روسيه بر سر بحران اوكراين رقم بخورد. سران كشورهاي غربي و روسيه در مدت كم بعد از سقوط ام اچ 17 تأسف خود را از وقوع حادثه اعلام كردند اما اين ابراز تأسف و اظهار همدردي باعث نشده تا دو طرف دست از اتهامزني بردارند و به نظر ميرسد كه طرف غربي در اين كار پيشي گرفته است. يك نمونه اتهام زني در رد و بدل شدن اظهارات تند بين سامانتا پاور، سفير امريكا در سازمان ملل و ويتالي چوركين، نماينده روسيه در سازمان ملل، ديده شد كه طرف امريكايي به غير از نشانه گرفتن اتهام به سوي طرف روسي شخص ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه، را به عنوان متهم و مقصر اصلي اين فاجعه معرفي ميكرد.
دو طرف درگير در اوكراين تا اينجاي كار مسئوليت خود را در سقوط ام اچ 17 رد و طرف مقابل را متهم به اين كار ميكنند و هر طرف هم براي ادعاي خود دليلي مطرح ميكنند. دولت اوكراين شواهد غير قابل تأييدي مثل مكالمه تلفني را منتشر كرده كه بين يكي از شورشيان و فرمانده او است و فرد شورشي در اين مكالمه خبر سقوط هواپيماي غيرنظامي را به فرمانده خود ميدهد و همچنين، اداره امنيت اوكراين تصاويري از سيستم پدافند موشكي را منتشر كرده و مدعي است اين سيستم از خاك روسيه به اوكراين وارد شده و ام اچ 17 با آن هدف گرفته شده است. در مقابل، شورشيان مدعي هستند كه چنين سيستمي در اختيار ندارند و حتي امكان فني استفاده از آن را نيز ندارند و اين دولت اوكراين است كه چنين سيستمي را در اختيار دارد و از آن براي ساقط كردن ام اچ 17 استفاده كرده است. طرف غربي و البته دولت اوكراين با توسعه اين ادعاها است كه سعي دارند پاي دولت روسيه را نيز به ميان بكشند به نحوي كه گويا نيروهاي روسي با ورود به خاك اوكراين هواپيماي مالزيايي را هدف گرفتهاند. در هر صورت، فضاي فعلي بر مدار چنين اتهامزنيهايي ايجاد شده و اين در حالي است كه گفته ميشود كار بازرسان و گروههاي امدادي هم با مشكلاتي روبهرو شده و اين هم مبدل به بهانهاي براي فشار غرب عليه روسيه شده است. اين فضا و پيچيدگيهاي ايجاد شده با طرح ادعاهايي بيشتر همچنان تداوم پيدا كرده كه اولين نتيجهاش در عميقتر شدن بحران اوكراين است تا آن كه به راه حلي نزديك بشود. ايجاد چنين سياستي به خصوص در دستور كار غرب قرار گرفته كه لحن ستيزهجويانه پاور در برابر نماينده روسيه در سازمان ملل نمونه اين سياست است. در اين فضا هميشه امكان ادعايي تازه است و حالا، دولت اوكراين در طرح ادعاها پيشقراول غرب شده است. در دستور كار قرار گرفتن اين سياست از سوي غرب به طور عمده به خاطر دو دليل است؛ نخست كندي پيشروي نيروهاي دولتي اوكراين در شرق اين كشور و دوم در وضعيت انفعالي قرار دادن روسيه. غربيها انتظار داشتند كه پترو پروشنكو بعد از رسيدن به رياست جمهوري چنان تحركي به نيروهايش در شرق بدهد كه به زودي تنش در اين منطقه خاموش شود.
بيش از يك ماه از رياست جمهوري پروشنكو ميگذرد و نتوانسته با وجود تمام حمايتهاي غرب و برتري نظامي به توفيق قابل توجهي در اين منطقه دست بيابد. از نظر غربيها، حمايت روسيه از جداييطلبهاي شرق اوكراين علت اصلي ناكامي پروشنكو است كه سقوط اين هواپيما بهترين فرصت براي فشار بر روسيه و كشاندن اين كشور و به خصوص پوتين در وضعيت انفعالي در قبال اوكراين است. غربيها اميدوارند كه پوتين به اين وسيله در سياست خود مبني بر حمايت از جداييطلبهاي اوكراين تجديد نظر كند و حاضر به همكاري با كييف بشود. روشن است كه حمله به هواپيماي غيرنظامي و كشتن سرنشينان آن با هيچ ملاكي قابل توجيه نيست و عوامل آن بايد به هر صورت كه شده مجازات شوند اما قرار گرفتن قضيه ام اچ 17 در سياست غربيها قصه ديگري دارد كه بيشتر به منفعتجويي آنها در مورد اوكراين ارتباط دارد تا موضوعات ديگر. جالب اينجا است كه كشورهاي غربي در مورد سقوط ام اچ 17 به اين صورت گسترده در برابر روسيه صف كشيدهاند اما در مورد پروازاي آر 655 هواپيماي ملي ايران در 1988 سكوت كردند در حالي كه كشتار غيرنظاميان در هر دو مورد به يك حد بوده و گذشته از اين، عامل و مقصر در سقوطاي آر 655 مشخص بود و نيازي به تحقيقاتي مثل اين مورد نداشت. سكوت غرب در آن مورد و هياهوي فعلي غرب نشان ميدهد كه شبح ام اچ 17 در جريان فعلي تنها به دلايل منافع و نه ارزشهاي انساني به حركت درآمده تا از آن براي امتيازگيري از پوتين استفاده شود.
