
هر سه وزير اروپايي كه در روزهاي پاياني مهلت توافق ژنو به وين آمده بودند، روز دوشنبه اين شهر را ترك كردند، ولي جان كري، وزير خارجه امريكا تا غروب ديروز براي مذاكره با محمد جواد ظريف در وين باقي ماند تا بيش از هر موقع ديگري مشخص شود كه مسئله هستهاي ايران، يك چالش امريكايي –ايراني است.
كري بعد از مذاكره با ظريف، عصر ديروز در يك كنفرانس مطبوعاتي شركت كرد و گفت كه براي مشورتكردن به واشنگتن برميگردد و اگر لازم باشد، بارديگر به وين بازخواهد گشت. در تهران نيز گفته ميشود كه برخي اعضاي تيم هستهاي براي مشورتهاي بيشتر به تهران برگشتهاند. او بعد از كنفرانس خبري يك بار ديگر با ظريف مذاكره كرد. نيويورك تايمز سحرگاه ديروز فاش كرد كه محمد جواد ظريف طرح جديدي براي برون رفت از بن بست فعلي به طرف امريكايي ارائه كرده است. اگر اين خبر درست باشد، ميتوان حدس زد كه كري براي مشورت با كاخ سفيد در مورد اين طرح به واشنگتن برگشته است. با اين حال، با توجه به حضور حسين فريدون در مذاكرات، برخي حدس و گمانها از احتمال باز شدن «مسير دوم» (Track two) در مذاكرات حكايت دارد.
به گزارش جوان، جان كري بعد از ملاقات سهجانبه با محمد جواد ظريف و كاترين اشتون عصر ديروز در يك كنفرانس مطبوعاتي شركت كرد و ضمن تأييد باقي ماندن «شكافهاي خيلي واقعي» با ايران، از وجود «برخي پيشرفتهاي ملموس» در مذاكرات خبرداد. كري گفت كه براي مشورت با اوباما و كنگره امريكا به واشنگتن برميگردد و سفر خود به مصر را هم به تعويق انداخت. وزير امور خارجه امريكا كه در جمع خبرنگاران صحبت ميكرد گفت كه ايران بايد «تصميمهاي خطيري» بگيرد و ادامه داد: «ما در حال كار كردن هستيم و سخت كار ميكنيم. بحثهاي جدي زيادي مطرح شده و نشست خوبي با وزير خارجه ايران داشتيم. » وزير خارجه امريكا گفت كه نميخواهد وارد جزئيات شود و درباره سانتريفيوژها صحبت كند ولي تأكيد كرد كه در ملاقات با مقامهاي ايراني به آنها گفته كه 19 هزار سانتريفيوژي كه ايران در حال حاضر دارد، خيلي زياد است: « ما اين را به صراحت گفتهايم كه 19 هزار سانتريفيوژي كه در حال حاضر بخشي از برنامه آنها است، خيلي زياد است.» كري به رغم تأييد وجود شكافها گفت كه دو طرف با حسن نيت باهمديگر كار ميكنند. وزير خارجه امريكا ادامه داد: « من امروز به واشنگتن برميگردم تا با پرزيدنت اوباما و رهبران كنگره طي روزهاي آينده درباره چشم انداز توافق جامع مشورت كنم و همچنين درباره راه پيش رو و اينكه اگر ما تا 20 جولاي به توافق نرسيديم و اينكه آيا نياز به زمان بيشتري هست يا نه مشورت كنم.» وزيرخارجه امريكا تأكيد كرد: ميخواهم زير اين عبارت را خط بكشم: اهدافي كه داريم غيرقابل دسترسي نيستند. همچنين بر اساس گزارش ايرنا از وين، وي با بيان اينكه برنامه هستهاي ايران بايد صلحآميز باشد به فتواي مقام معظم رهبري اشاره كرد و گفت: اين فتوا خيلي جدي است و ما آن را مد نظر داريم. كري در پاسخ به سؤالي با توجه به بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي درباره نياز غنيسازي ايران به 190 هزار سو گفت: «اين عدد جديدي نيست كه ما را متعجب كند. نشان دهنده اين است كه ايران برنامه درازمدت هستهاي دارد و به گفته ايرانيها، ميخواهند انرژي توليد كنند.» وزير خارجه امريكا افزود: « من وارد موضوع تعداد سانتريفيوژها نميشوم چون درباره آن مذاكره و صحبت خواهيم كرد. » وزير خارجه امريكا، محمد جواد ظريف همتاي ايراني خود را «مذاكره كنندهاي سرسخت» توصيف كرد و گفت: او براي آنچه كه ميخواهد ميجنگد. هم ما ميدانيم چه بايد بكنيم و هم او ميداند كه چه بايد بكند تا به توافقي كه مورد نظر طرفين است برسيم. كري گفت: دو طرف ميدانند چه كنند تا به پيشرفت دست يابند. وارد موضوعات گذشته نميشوم چراكه چيزهايي اتفاق افتاده كه بايد راستي آزمايي شود و به اين سؤالات پاسخ و اطمينان داده شود كه برنامه هستهاي ايران به سمت غيرصلح آميز نخواهد رفت. ما به مذاكره ادامه ميدهيم.
طرح جديد ظريف
وزير خارجه ايران نيز در موضعگيري جداگانه رايزنيها با همتاي امريكايياش را خوب توصيف كرد و گفت: «نيازمند مباحث جدي در سطح مديران سياسي هستيم» او همچنين گفت كه واشنگتن براي خروج از بن بست كنوني نيازمند يك تصميم سياسي است. ظريف گفت: « تلاش ميكنيم تا به چارچوبهايي كه براساس اصول غيرمنطقي بنا شدهاند پايان دهيم و به توافقي بر سر آنچه كه در قرارداد ژنو مورد موافقت قرار گرفت، برسيم. »
در حالي كه كري بعد از سومين ملاقات عصر ديروز خود با ظريف سفر به قاهره را به تعويق انداخت و به واشنگتن برگشت، حضور حسين فريدون، فرستاده ويژه رئيسجمهور ايران در مذاكرات، از احتمال باز شدن مسير دوم در مذاكرات خبر ميدهند. برخي منابع نزديك به تيم مذاكره كننده در تهران نيز از بازگشت برخي اعضاي تيم هستهاي به تهران براي مشورت با پايتختها خبر ميدهند. روز دوشنبه المانيتور نوشته بود كه در جريان توافق موافقت ژنو، كانال محرمانه ديپلماتيك ايران و امريكا پس از اين پيغام باراك اوباما به تهران نتيجه داد و منجر به توافق موقت هستهاي در سال گذشته شد: «امريكا آماده پذيرش برنامه غنيسازي محدود در داخل خاك ايران به عنوان بخشي از توافق هستهاي است. »
همزمان، روزنامه نيويورك تايمز صبح ديروز از طرح هستهاي جديد ظريف خبر داد، طرحي كه به نظر ميرسد جان كري براي مشورت و سبك و سنگين كردن آن به واشنگتن برگشته است. ظريف در گفت و گو با نيويورك تايمز كه روز دوشنبه انجام داده گفته كه طرح جديدي را در مذاكرات پشت درهاي بسته به امريكا و 1+5 داده است. بر اساس طرحي كه ظريف ارائه كرده، ايران حاضر شده است براي يك دوره زماني سه يا هفت ساله، برنامه هستهاي خود را محدود خواهد كرد. ظريف گفته كه طرح او شامل محدوديتهاي دايمي نميشود و از به كار بردن عبارت «تعليق » هم خودداري كرده است.
بر اساس طرح ظريف، ايران ميتواند به غنيسازي در سطح كنوني (احتمالا 5 درصد) ادامه ميدهد و سوخت توليدي خود را هم به شكلي كه قابل استفاده در سلاح هستهاي نباشد، تبديل خواهد كرد. يك مقام امريكايي كه خواسته نامش فاش نشود در گفت و گو با نيويورك تايمز، آن را نشان دهنده انعطاف پذيري در مذاكرات دانسته است. روزنامه لسآنجلس تايمز هم تأييد كرد كه ظريف طرح جديدي را بر مبناي حفظ 19 هزار سانتريفيوژ خود ارائه كرده است. به نوشته لسآنجلس تايمز، يكي از ايدههاي ايران فعاليت 9 هزار و 400 سانتريفيوژ براي طول مدت توافق است كه البته شبيه پيشنهاد اين كشور در سال 2005 ميباشد و به نظر ميرسد در مقطع كنوني از سوي قدرتهاي جهاني مورد توجه قرار نگيرد.