كودكان خياباني و كار نيز بيشتر در ساعتهايي كه هوا روشن است در سر تقاطعها و خيابانهاي اصلي تجمع ميكنند.
با وجود اقدامات صورت گرفته براي ساماندهي اين افراد، باز هم ميتوان آنها را در گوشه و كنار شهر ديد و فقط مكان حضور افراد كارتنخواب و كودكان خياباني تغيير ميكند و بايد گفت به رغم تلاشهاي صورت گرفته از سوي مديريت شهري براي اسكان موقت اين افراد در مددسراها و گرمخانهها و غيره شهر تهران محل جولان اين افراد شده است.
به واقع اقدامات صورتگرفته از سوي سازمان رفاه و خدمات و مشاركتهاي اجتماعي شهرداري در بحث جمعآوري و نگهداري موقت آنان جاي تقدير دارد، اما بايد توجه كرد پديده كارتنخوابي محصول عوامل بسياري است كه بهوجود آمده، بر اين اساس تلاشهاي يكجانبه شهرداري در بحث ساماندهي موقت اين افراد در صورت غيبت ساير دستگاههاي متولي و مسئول ابتر خواهد ماند، بنابر اين ضروري است برنامهريزيهاي كلان و جامعي براي اين آسيبهاي اجتماعي در نظر گرفته شود.
ورود دولت به بحث ساماندهي كودكان خياباني و كار با تشكيل چند جلسه آغاز شده است اما روند كند نتيجهگيري و اجراي مصوبات آن، سبب شده است كودكان خياباني و كار همچنان در سطح شهر خودنمايي كند.
از سوي ديگر بحث افراد كارتنخواب و بيسرپناه نيز در بلاتكليفي برنامهريزيهاي كلان در حوزه آسيبهاي اجتماعي دولت و دستگاههاي متولي گم شدهاند.
بايد توجه داشت كه از يك سو مديريت شهري (شورا و شهرداري) در تلاش هستند شاخصهاي زندگي در شهر را ارتقا و توسعه دهند و چهره شهر را دگرگون سازند ولي در مقابل با ساخت هر چهارراه و تقاطعي يا محله جديد، باز هم اين كودكان خياباني و افراد كارتنخواب هستند كه در اين مكانها و فضاهاي جديد حضور يافته و خودنمايي ميكنند.
سرانه 20هزار تومان نگهداري مددجويان در گرمخانهها
معاون خدمات اجتماعي سازمان رفاه، خدمات و مشاركتهاي اجتماعي شهرداري در حاشيه بازديد خبرنگاران از گرمخانه خاوران درباره اين مركز با اعلام اينكه هزينه نگهداري هر مددجو در گرمخانه خاوران شبي ۲۰ هزار تومان است، گفت: مددسراي خاوران بزرگترين گرمخانه تهران است كه از سال 84 افتتاح شده و به بيخانمانهاي تهران خدماترساني ميكند و هر سال به ميزان و كيفيت خدمات آن افزوده شده است.
رضا جهانگيريفر در توضيح انواع خدمات ارائه شده به بيخانمانها در مددسراي خاوران گفت: چهار نوع خدمات در اين مركز به افراد ارائه ميشود: خدمات نگهداري اوليه مانند تغذيه و محل خواب، خدمات مشاوره و مددكاري، خدمات بهداشت و درمان و خدمات ساماندهي كه با هدف بازگشت افراد به دامان جامعه و خانواده انجام ميشود.
معاون خدمات اجتماعي سازمان رفاه، خدمات و مشاركتهاي اجتماعي شهرداري تعداد فعلي بيخانمانها در مددسراي خاوران را بين 250 تا 300 نفر اعلام كرد و گفت: از آنجا كه اين مراكز خودمعرف هستند، افراد خودشان به ما مراجعه ميكنند. در حال حاضر خدمات ما تنها شبانه و شامل جاي خواب و پذيرايي شام و صبحانه است و بيخانمانها بعد از صرف صبحانه شخصاً يا توسط ماشينهايي كه ما تدارك ديدهايم، مددسرا را ترك ميكنند اما در ايام خاص مثل گرماي شديد يا ايام بارندگي در طول روز نيز به آنها خدمات ارائه ميدهيم.
وي با اشاره به تفكيك بيخانمانها تحت عنوان «سراي سالمندان»، «سراي معلولان»، «سراي مهر»، «سراي رهايي»، «سراي آرامش» و. . . گفت: اغلب بيخانمانها به يكي از انواع مواد مخدر اعتياد دارند، اما درجه اعتياد آنها و ساير شرايطشان با يكديگر متفاوت است و به همين منظور هر دسته از افراد مشابه را در يك قسمت اسكان ميدهيم.
جاي خالي نهادهاي حمايتي در ساماندهي كارتنخوابها و افراد بيسرپناه
جهانگيريفر تأكيد كرد: ما براي هر شخصي كه پذيرش ميشود، پرونده مددكاري داريم، هر چند بسياري از آنها تلاش ميكنند به دليل مشكلاتي كه دارند، اطلاعاتي از خود بروز ندهند اما پس از برقراري ارتباط با مددكاران، تلاش ميكنيم خانواده بيخانمانهاي نيازمند را به كميته امداد معرفي كنيم. با اين حال، بيش از اين نيازمند حضور جدي نهادهاي حمايتي هستيم. وي اذعان داشت: در حال حاضر اغلب NGOها و بخشهاي خصوصي درگير و ادارهكننده گرمخانهها هستند و نهادهاي دولتي مسئول، بعضاً چنانكه بايد همكاري نميكنند، براي مثال پيش آمده كه فرد نيازمند درمان را به بيمارستانهاي وزارت بهداشت معرفي كردهايم كه از پذيرش وي سر باز زدهاند.
وي درباره هزينههاي نگهداري بيخانمانها در گرمخانه خاوران گفت: سرانه هزينه هر شب براي هر مددجو 20هزار تومان است كه دوسوم اين مبلغ توسط خيريهها پرداخت ميشود اما از محل بودجههاي شهرداري تهران نيز ما سالانه 2ميليارد تومان براي مددسراها هزينه ميكنيم.
وي در ادامه درباره توسعه مددسراها گفت: تصويب كردهايم كه 22 مجتمع خدمات اجتماعي در تهران بسازيم. همچنين 15 مركز براي كودكان كار و خيابان و 10 سراي كار و زندگي براي معتادان نجاتيافتهاي كه بيكار هستند، در دستور كار داريم كه براي اين منظور در بودجه امسال شهرداري 40ميليارد تومان در نظر گرفته شده است.
آسيبهاي اجتماعي بايد توسط خود جامعه برطرف شود
همچنين حسين زارعصفت مدير عامل سازمان رفاه، خدمات و مشاركتهاي اجتماعي شهرداري با اشاره به ناتواني دولت و نهادهاي رسمي براي پوشش كامل و رفع مشكلات و آسيبهاي اجتماعي گفت: معضلات اجتماعي بايد به دست خود مردم و جامعه و به ويژه خيرين برطرف شوند.
وي گفت: با توجه به جمعيت فراوان تهران بخشي از چالشهاي اجتماعي طبيعي است اما افراد آسيبديده بايد مورد توجه مردم و مسئولان قرار گيرند تا اين آسيبها و معضلات افزايش نيابد.
وي ادامه داد: در اين راستا، طرح تابش كه در ماه مبارك رمضان از سوي شهرداري تهران اجرا ميشود، اقدامي براي اطعام بيخانمانهاي شهر با مشاركت خيرين است كه علاوه بر افزايش آگاهي جامعه نسبت به مشكلات اين افراد، به دنبال جلب توجه مردم به آسيبديدگان اجتماعي براي كمك به آنهاست.
مدير عامل سازمان رفاه، خدمات و مشاركتهاي اجتماعي شهرداري تهران طرح تابش (تكريم و اطعام بيخانمانهاي شهر) را اقدامي در جهت كمك به افراد آسيبديده اجتماعي و افزايش آگاهي جامعه نسبت به نيازهاي آنان با هدف جلب كمك اجتماعي توصيف كرد.
