زهرا چيذري
با حركت 4 هزار تن از ناميترين پزشكان متخصص كشور در نوشتن نامهاي به رئيسجمهور و ابراز نگراني از گسترش مصرف قليان در كشور به نظر ميرسد جنبشي نو در مبارزه با توتون و تنباكو شكل گرفته باشد؛جنبشي كه نيازمند عزمي ملي است تا از آسيبهايي كه بنا به تأكيد رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي دخانيات اعم از سيگار، قليان و مواد مخدر به نسل آينده جامعه ما وارد و ژنهاي ما را معيوب ميكند، جلوگيري كنيم.
قلقل قليان انگار هميشه با حركتهاي عظيم اجتماعي گره خورده است، يك بار در دوران ناصرالدين شاه قاجار با فتواي ميرزاي شيرازي قليانها براي مبارزه با استكبار و استعمار شكسته شد اما حالا دوباره قليان و ساير مواد دخاني سلامت ما و حتي نسلهاي آينده كشورمان را به بازي دود و آتش آوردهاند و ما با صداي قلقل آب گمان ميكنيم اين آتش با آب فرو مينشيند در حالي كه بايد يك بار ديگر با عزم ملي قليانها را شكست. نامه 4هزار تن از پزشكان متخصص به رئيسجمهور در ابراز نگراني از گسترش مصرف قليان در كشور و درخواست و پيگيري اجراي كامل قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات مصوب سال 1385 و آييننامه اجرايي آن مصوب سال 1386 براي ممنوعيت عرضه قليان در اماكن عمومي از جمله قهوهخانهها را ميتوان سرآغازي بر اين جنبش دانست.
كشيده شدن پاي زنان
به ميدان مواد دخاني با قليان
دكتر محمداسماعيل اكبري در گفتوگو با «جوان» درباره آنچه نگراني جامعه پزشكان و متخصصان ايراني را نسبت به قليان بيشتر از ساير مواد دخاني برميانگيزد، ميگويد: قليان چند مختصه دارد كه آن را بسيار خطرناكتر از سيگار ميكند؛ نخست اينكه قبح استعمال مواد دخاني را ندارد و شاهد آن هستيم كه در مواردي پدر و دختر در كنار هم مينشينند و قليان ميكشند.
دومين ويژگي نگرانكننده قليان اشتياق بالاي خانمها براي استعمال اين ماده دخاني است و خانمها را به ميدان مواد دخاني آورده است در حالي كه خانمها درباره سيگار كشيدن به دليل قبح اجتماعي آن محتاطانهتر عمل ميكنند. به گفته رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در گذشته كمتر از 3 درصد خانمها سيگاري بودند اما با متداول شدن قليان در كشور هم اكنون بالاي 7 درصد زنان ما قلياني هستند و از آنجا كه زنان بنيان جامعه ما هستند، قلياني شدن آنان خطري به مراتب بيشتر دارد. وي در اين باره توضيح ميدهد: زن محور جامعه است و بنيانگذار اجتماعي به شمار ميآيد. به باور اين استاد دانشگاه خانمها به دليل نقش محوري مادري فضاي خانواده را در اختيار دارند و از سوي ديگر نيز زايمان و توليد نسل بر عهده آنان است، بنابراين آثار و مضرات قليان و سيگار و ساير مواد دخاني و مخدر عوارض مستمري دارد.
انتقال ژنهاي معيوبشده
با مصرف مواد دخاني به نسلهاي بعد
رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با طرح يك بحث علمي به شكل عميقتري آثار و آسيبهاي قليان و سيگار حتي روي نسلهاي آينده ما را شرح ميدهد. به گفته اكبري هر اتفاقي كه در بدن يك انسان ميافتد يك واكنش ژنتيكي است و يك ژن تغيير ماهيت ميدهد. وقتي مادري قليان ميكشد، ژن وي تغيير ماهيت ميدهد. بر اين اساس فرض كنيد خودش هيچ مشكلي پيدا نميكند اما اين ژن تغيير ماهيت داده را به فرزندش منتقل ميكند.
بر اين اساس آن فرزند با يك قليان كوچكتر يا يك سيگار كوچكتر ژنش متحول ميشود و به اين ترتيب همين قليان يا سيگار كشيدن در دو يا سه نسل به يك بيماري لاعلاج تبديل ميشود. وي خاطر نشان ميكند: اين ژنهاي معيوب را خانم ها خيلي سريعتر از آقايان منتقل ميكنند، بنابراين ما يك تعهد بسيار سنگيني را نسبت به جامعه آينده داريم كه من جرئت فكر كردن به آن را ندارم.
نقشه دنياي استكبار
اين پژوهشگر برتر كشور تأكيد ميكند: سيگار يا قليان كشيدن امروز ما حتماً روي سلامت نسلهاي آينده تأثير ميگذارد و اين همان هدفي است كه كشورهاي تجاري و در واقع دنياي استكبار دنبال ميكند زيرا با توليد و صادرات سيگار و تنباكو هم ثروت به دست ميآورند و هم نسل را دچار فساد و تخريب ميكنند.
دكتر اكبري به صراحت سيگار و قليان را زمينهساز فساد ميداند و ميافزايد: خانمي كه حرمت هنجارهاي اجتماعي را ميشكند و جلوي مرد غريبه سيگار يا قليان ميكشد در نقشهاي مادري و همسري هم دچار چالش خواهد شد. از سوي ديگر قليان و سيگار زمينهساز اعتياد به مواد مخدر است و نزديك به صددرصد افرادي كه به سمت مواد مخدر گرايش پيدا كردهاند قبلاً اهل مصرف مواد دخاني بودهاند. به باور وي اين مسئله يك حركت و عزم ملي را ميطلبد، او ميافزايد: يك نهضت تنباكوي ديگر را ميطلبد و جوانان بايد بدانند ما با آلودگي هوا، سيگار و مواد دخاني داريم نسل آينده مان را خراب ميكنيم.
شيرخواران سيگاري !
اكبري با تأكيد بر آنكه ظرفيت هر قليان معادل 40 تا 100 سيگار است، تأكيد ميكند: بنابراين اين ماده دخاني خطر بيشتري نسبت به سيگار دارد و در زمان بسيار كوتاهي مضرات اين يكصد سيگار به بدن فرد منتقل ميشود.
وي با اشاره به مضرات چندبرابري تنباكوهاي ميوهاي و طعمدار تصريح ميكند: اين طعم و عطرها به مراتب خطرات بيشتري را متوجه مصرفكننده ميكند زيرا هم دود توتون را دارد و هم دود اسانس كه ماده بيولوژيك خطرناك شيميايي است. رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي دود دست دوم سيگار يا قليان را هم بسيار خطرناك ميداند و ميافزايد: وقتي شما در حضور يك شيرخوار سيگار بكشيد، دود اين سيگار براي اين كودك معادل آن است كه خودش سيگار كشيده باشد.
لزوم پرچمداري رئيسجمهور براي جلوگيري از يك اتفاق ناخوشايند
دكتر اكبري قليان را يك اتفاق ناخوشايند عنوان ميكند؛ اتفاقي كه هم از نظر فرهنگ و هم از نظر سلامت در حال تيشه زدن به ريشههاي اين مرز و بوم و ملت است. رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با تأكيد بر معايب سيگار ميافزايد: با وجود اين قليان يك رفتار خطرآفريني را در كشور پايهريزي ميكند و متأسفانه حكومتها هم نه فقط به براندازي آن كمك نكردهاند بلكه برخي از شخصيتها و رئيسجمهورها يا رؤساي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از آن دفاع هم كردهاند. وي انگيزه خود و 3هزار و 999 پزشكي كه در يك حركت نمادين نگراني و درخواست خود را براي اجراي كامل قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات طي نامهاي به رئيسجمهور اعلام كردهاند، اينگونه توضيح ميدهد: ما در دولت يازدهم حس كرديم براي نخستين بار رئيسجمهوري در رأس قوه مجريه قرار گرفته كه به مقوله سلامت توجه دارد و به همين خاطر از وي خواستيم پرچمداري كند و به موضوع قليان ورود يابد.
اميد به تدبير دولت براي قليان
حالا چند روزي از ماجراي اين نامه ميگذرد و افكار عمومي در انتظار واكنش بالاترين مقام اجرايي كشور به موضوع است. البته هر چند رئيسجمهور هنوز واكنشي به آن نشان نداده است، اما هنوز هم دير نشده و با عنايتي كه دكتر حسن روحاني به سلامت مردم دارد ميتوان به تدبير وي براي جلوگيري از رشد روز افزون قهوهخانهها و عرضه قليان اميدوار بود.
...بزك نمير بهار مياد -خربزه با خيار مياد 
