
پس از آنكه پيشمرگان كرد با جلوگيري از ورود گروه تروريستي داعش به كركوك، توانستند اين شهر را تحت كنترل خود درآورند، اكنون به فكر جدايي اين منطقه از عراق و الحاق آن به اقليم كردستان هستند. رئيس اقليم كردستان عراق گفته است: ما در اين منطقه همهپرسي برگزار خواهيم كرد تا تكليف منطقه مورد مناقشه معلوم شود.
به گزارش «جوان»، تسلط گروه تروريستي دولت اسلامي عراق و شام (داعش) بر استانهاي نينوا و صلاحالدين در شمال عراق و سبب شده برخي گروههاي ديگر نيز از قافله غنيمتخواهي عقب نيفتاده و با بيكفايت جلوه دادن دولت مركزي در مقابله با تروريستها مواضع و اهداف اصلي خود را آشكار نمايند. كردها از فرصت استفاده كرده و با اعلام خواستههاي خود درصدد امتيازگيري بيشتر در ساختار سياسي عراق هستند. پيشروي سريع داعش در كنار مرزهاي اقليم كردستان عراق اين فرصت را به كردها داد تا به بهانه حفاظت از جان شهروندان كرد و اقليم كردستان بخشهايي را تحت كنترل درآورند.
اكنون اظهارات مسعود بارزاني، رئيس اقليم كردستان براي انجام همهپرسي در شهر كركوك كه سالها مورد مناقشه بين بغداد و كردستان است، نشاني ديگر از فرصتطلبي كردها است. بارزاني هفته گذشته نيز اعلام كرده بود حوادث اخير عراق نشان داد ملت كرد بايد در حال حاضر فرصت را غنيمت شمرده و آينده خود را مشخص كند.
به گزارش ايسنا، به نقل از شبكه خبري المسله، مسعود بارزاني روز يكشنبه تأكيد كرد: «اگر ما ماده 140 قانون اساسي عراق در مورد استان كركوك در شمال عراق را قبول كرديم به اين معنا نيست كه ما در كرد بودن آن و ديگر مناطق شك داريم بلكه به خاطر حل مسئله به روش قانوني و مسالمتآميز دست به چنين اقدامي زدهايم.» وي افزود: «نيروهاي پيشمرگ از سال 2003 و با مشاركت ارتش عراق در كركوك و ديگر مناطق حضور داشتهاند و در حال حاضر پس از رخدادهاي اخير و عقبنشيني ارتش عراق از اين مناطق، به حمايت از مرزهاي كردستان و حمايت از جان ساكنان اين منطقه ميپردازند.» بارزاني خاطرنشان كرد: «حضور نيروهاي پيشمرگ در مناطق مذكور به معناي اين نيست كه كردها ميخواهند خود را بر كركوك تحميل كنند.
ما همهپرسي را در خصوص اين مناطق برگزار ميكنيم و به تصميم ساكنان مناطق مذكور احترام ميگذاريم اما معتقديم صحبت كردن از ماده 140 قانون اساسي عراق در حال حاضر لازم نيست.» بارزاني پيشتر اعلام كرده بود ماده 140 قانون اساسي عراق با ورود پيشمرگها به مناطق مختلفي كه ارتش عراق از آن عقبنشيني كرده بود، انجام شده است.
سهمخواهي كردها تنها به كركوك منتهي نميشود و حتي برخي اخبار از حضور نيروهاي پيشمرگ كرد در غرب موصل حكايت دارد. حضور پيشمرگان كرد در موصل به نوعي بيانگر اين است كه كردها نيمنگاهي نيز به موصل و توسعه اقليم كردستان دارند تا در صورتي كه اين شهر از وجود داعش پاكسازي شود بر اين شهر نيز تسلط پيدا كنند. پيشتر بارزاني اعلام كرده بود ارتش عراق نميتواند موصل را پس بگيرد و به طور غيرمستقيم اعلام كرده است كه كردها بايد در اين منطقه مداخله كنند.
اظهارات بارزاني مبني بر برگزاري همهپرسي درباره آينده كركوك، ميتواند تحت تأثير عوامل داخلي و خارجي باشد. در عرصه داخلي، كشمكشهاي سياسي چند سال اخير ميان گروههاي سياسي عراق و رويكرد تقابل برخي جريانهاي سياسي با نوري المالكي، نخست وزير عراق و استمرار اختلافات بغداد و كردستان عراق بر سر نحوه استفاده نفت اين منطقه و مناقشه بر سر مناطق مورد اختلاف، سبب شده بارزاني حاكميت سياسي عراق را در وضع كنوني به چالش بكشد و با تحريك گروهها و كردها به استقلالخواهي و جداييطلبي، شرايط را دستكم براي گرفتن امتيازات بيشتر از دولت آينده عراق مهيا كند. از بعد خارجي نيز حمايت ضمني امريكا از استقلال كردستان از دولت مركزي نيز عامل ديگري است كه كردها را به سهمخواهي بيشتر از عراق ترغيب كرده است. حمايت تركيه از تشكيل دولت خودمختار كردستان هم مزيد بر علت است تا با حمايت خارجي كردها زمينه براي استقلال كامل از عراق فراهم شود.
در شرايطي كه دولت مركزي عراق تحت فشار است و در يك جبهه با تروريستها درگير است و در جبهه ديگر با برخي سياسيون مخالف دولت دست و پنجه نرم ميكند بارزاني به فكر سهمخواهي بيشتر از عراق افتاده و حتي استقلال كردها از دولت بغداد را ميتوان در فروش نفت اين منطقه به اسرائيل مشاهده كرد. عراق مخالف فروش نفت به اسرائيل است و همواره به اين اقدام كردها واكنش نشان داده اما فروش اخير نفت به اسرائيل استقلال عمل كردها در مقابل بغداد را نشان ميدهد.
تداوم حضور پيشمرگ در مناطق مورد مناقشه
هرچند كه مقامات اقليم كردستان پيشتر اعلام كردند كه از مناطق تحت كنترل خود خارج نميشوند، اكنون به دنبال تداوم حضور خود در اين مناطق هستند. در ادامه اظهارنظرهاي مقامات اقليم كردستان درباره حضور نيروهاي پيشمرگ در مناطق موردمناقشه، رئيس سازمان امنيت اقليم از تداوم حضور اين نيروها در اين مناطق خبر داد.
به گزارش كردپرس، مسرور بارزاني فرزند مسعود بارزاني و رئيس سازمان امنيت اقليم ديروز گفت: «نيروهاي پيشمرگ همچنان در مناطق موردمناقشه حضور خواهند داشت و از اين مناطق در قبال حملات افراد مسلح تندرو دفاع ميكنند». بارزاني هدف اصلي حضور نيروهاي پيشمرگ كرد در مناطق موردمناقشه عراق را دفاع از شهروندان و پر كردن خلأ امنيتي عنوان كرد. اگرچه كردها دفاع از جان شهروندان كرد را بهانه حضور اعلام ميكنند اما در پس اين اقدام اهداف پنهاني نهفته است كه همان توسعه مرزهاي خود و كسب منافع بيشتر است.
تداوم پيشرويهاي ارتش
پس از آنكه نيروهاي ارتش عراق توانستند روز شنبه تكريت را از وجود تروريستها پاكسازي كنند، روند پيشرويها در مناطق ديگر نيز ادامه دارد. همچنين با تحويل پنج فروند جنگنده سوخوي روسيه به عراق در روزهاي آينده اين پيشرويها افزايش مييابد. منابع آگاه ديروز اعلام كردند كه عناصر داعش در حال فرار از شهر موصل و نيروهاي ارتش همچنان در حال پيشروي براي آزادي اين شهر هستند. به گزارش فارس به نقل از خبرگزاري «نون»، اين منابع اعلام كردند كه نيروهاي مسلح عراق به وروديهاي شهر موصل حمله كردهاند و آماده بازپسگيري كامل اين شهر از دست تروريستهايي هستند كه از 9 ژوئن بخشهايي از شهر را اشغال كردهاند. بر اساس اين گزارش ورودي اصلي شهر موصل، «الحمدانيه»، «السلاميه»، «الحاوي»، منطقه «النمرود»، «الكرم»، «الموفقيه»، «شنف» و «كنهش» كاملاً آزاد شدهاند و يگانهاي ارتش عراق در حال پيشروي در شهر و آزادي كامل آن هستند. همچنين خبرگزاري فرانسه به نقل از يك منبع عراقي گزارش داد كه درگيريها ميان نيروهاي عراقي با افراد مسلح در جنوب غرب بغداد به كشته شدن 53 تروريست و زخمي شدن 40 تن ديگر انجاميد كه در اين درگيريها 20 تن از نيروهاي ارتش و نيروهاي امنيتي عراقي نيز كشته شدند. رشيد فليح، فرمانده عمليات الانبار نيز از كشته شدن 19 عضو داعش در حملهاي هوايي به شمال استان الرمادي در غرب اين كشور خبر داد.
يك منبع امنيتي در پليس ديالي نيز گزارش داد، 70 درصد از خانوادههايي كه از ناحيه جلولا در شمال شرق بعقوبه مهاجرت كرده بودند به خانههاي خود بازگشتند. استانداري نينوا نيز از بازگشت خانوادهها به منطقه الحمدانيه خبر داد. پيشرويهاي ارتش در مواضع تروريستها درحالي است كه امريكا و روسيه نيز با فرستادن مستشاران نظامي خود به عراق ارتش را در اين امر ياري ميكنند. حتي بر اساس گزارشي كه وزارت دفاع عراق منتشر كرده است، حدود 500 نظامي امريكايي تحت فرماندهي ژنرال «دانا پيتراد» به عراق فرستاده شده است.