سفر ژانگ ژيجون، مدير كل امور تايوان در جمهوري خلق چين، به جزيره تايوان بدون ترديد نقطه عطف قابل توجهي در روابط چين و تايوان است كه سابقه طولاني پرتنشي را داشته است. اين بلندپايهترين مقام چيني است كه به جزيره سفر كرده و قرار است تا در سفر چهار روزه خود با مقامهاي تايواني و در مورد تاسيس دفاتر كنسولي در تايپه، مركز تايوان، ديدار و مذاكره كند. علاوه بر اين، خبرگزاري رسمي جمهوري خلق چين ديدار با اقليتهاي قومي، صاحبان صنايع، كشاورزان، ماهيگيران، جوانان و دانشجويان را از جمله برنامههاي سفر ژيجون برشمرده است. از اين دستور كار پيدا است كه مأموريت ژيجون در تايپه بيش از هر چيز اقتصادي است چنانكه موضوع تاسيس دفاتر كنسولي هم براي كمك به بازرگانان و گسترش گردشگري و براي فراهم كردن زمينه اجرايي توافقنامه تجاري است.
در ابتدا بايد توجه داشت كه اين سفر با سياست مااينگ جيو، رئيسجمهور تايوان، از زمان به قدرت رسيدنش در سال 2008 به اين سو ممكن شده است زيرا او بر خلاف چن شويي بيان، رئيسجمهور سابق، در برخورد با چين تغيير اساسي در سياست خصومت آميز سابق تايوان داد و سعي كرد تا در اين سياست تعديل جدي ايجاد كرده و باب و گفتوگو را باز كند. او اين سياست را با چنان جديتي دنبال كرد كه در مدت كوتاهي مذاكرات بين تايپه و پكن شروع شد و به واسطه آن پاي نخستين نماينده چيني در ماه نوامبر همان سال در تايپه باز شد هر چند كه اين نماينده با رياست بر انجمن روابط تايوان و چين بيشتر مقامي نيمه دولتي بود تا يك مقام رسمي دولتي. مااينگ جيو سياست تعديل خود را در دومين دور رياست جمهورياش هم ادامه داده كه در نتيجه آن يك سفر از مقام رسمي تايوان به پكن در فوريه امسال انجام شد و حالا هم مقام رسمي چيني وارد تايپه شده است. به هر حال، اين سياست و روند طي شده طبق آن به طور كلي خط سير پرتنش سالهاي گذشته را تغيير داده است. اين خط سير از زمان تاسيس تايوان در 1949 به اين سو اصل رابطه دو سوي تنگه تايوان را تشكيل ميداد. چيانگ كاي شك در آن زمان كه از نيروهاي مائو تسهدونگ در جنگ داخلي شكست خورده بود به تايوان آمد و با تاسيس جمهوري چين مدعي حاكميت بر كل چين شد و از طرف مقابل، مائو و جانشينانش در حكومت جمهوري خلق چين همواره حكومت تايوان را نظامي متمرد دانسته و هيچ گاه از ادعاي الحاق تايوان به چين دست نكشيدهاند. اين ادعاي متقابل خود به خود تقابل خصومت آميز را در پي داشته هر چند كه مقامات پكن بيشتر مايل بودهاند تايوان را از طريق مسالمت آميز به خاك مادري بازگردانند.
به نظر ميرسد كه سياست تعديل مااينگ جيو اين فرصت را به پكن داده است تا در فضاي جديد راه مسالمت آميز بازگشت تايوان را گام به گام طي كند. نكته جالب اينجا است كه مااينگ جيو از حزب كومينتانگ (ناسيوناليست ها) است كه چيانگ كاي شك با رهبري اين حزب جمهوري چين را در تايوان تاسيس كرد و ادعاي مالكيت بر كل چين را داشت اما به نظر ميرسد كه رهبري اين حزب در دوره رياست جمهوري مااينگ جيو دريافته كه ديگر نميتوان ادعاي قديمي را در برابر جمهوري خلق چين داشت و بايد واقعيت موجود از قدرت اقتصادي آن را قبول كرد. به عبارت ديگر، سياست تعديل او بيشتر از آن كه بر اساس مباني حزب و آرمانهاي رهبران قديمي باشد، به دليل واقعيت موجود است كه چارهاي جز يافتن بهبود روابط با پكن را براي او نگذاشته است. از طرف مقابل، بهبود روابط براي پكن هماهنگ با سياست بازگرداندن تايوان از طريق مسالمت آميز است چراكه پكن با قدرت اقتصادي خود ميتواند در فضاي حاصل از بهبود روابط، تايوان را چنان به خود نزديك كند كه دست كمي از بازگرداندن آن به خاك وطن نداشته باشد. شايد همين موضوع بود كه برخي از دانشجويان تايواني را اخيرا مجبور به اشغال پارلمان كرد زيرا آنها توافقنامه تجاري با چين را به ضرر كشور خود ميدانستند. هر چند كه ماجراي اشغال پارلمان تمام شد اما اعتراض دانشجويان برخاسته از اين واقعيت بود كه پكن با سلاح اقتصادي سراغ تايپه آمده و آنان در كمال تعجب رهبران ناسيوناليست خود را ميديدند كه در برابر اين سلاح تسليم شدهاند.
