
وزير امور خارجه كشورمان در بدو ورود به وين ضمن ابراز اميدواري درباره ورود واقعبينانه 1+5 به اين دور از مذاكرات اعلام كرد كه در مسير نزديك شدن ديدگاه طرفين و حصول به يك توافق جامع فتواي مقام معظم رهبري درمورد تحريم ساخت سلاح هستهاي عينيترين تضمين ايران است.
محمدجواد ظريف، روز گذشته بعد از ورود به وين ابتدا با كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا يك ناهار كاري داشت و سپس نشست سهجانبهاي بين ايران، امريكا و اين مسئول اروپايي برگزار شد كه مقدمهاي بود بر آغاز دور جديد مذاكرات كه از امروز شروع ميشود. ظريف در بدو ورود به وين در جمع خبرنگاران درباره نگارش متن پيشنويس توافق گفته بود كه احساس ميكند اين امكان وجود دارد كه بشود پيش نويس را تدوين كرد و حتي در جلسات قبل نيز اين امكان وجود داشت.
وي تأكيد كرد: از پايان اين دور از مذاكرات يك ماه فرصت داريم و اگر آمادگي از سوي طرف مقابل وجود داشته باشد ما نيز آماده هستيم كار نگارش را آغاز كنيم. شايد اينها سخناني تكراري باشند و جديدترين گفتههاي ظريف را ميتوان اظهاراتي دانست كه روبهروي خبرنگاران و عكاساني كه براي گرفتن تصوير به اتاق ظريف و تيم هستهاي در هواپيما رفته بودند، بيان كرد. ظريف كه در حال مطالعه متني در لپ تاپ بود، گفت: مقاله خوبي را عدهاي از علماي قم نوشتهاند كه مبناي فقهي فتواي مقام معظم رهبري به فتاواي شيخ طوسي و هزار سال پيش درباره حرمت استفاده از سلاحهاي سرد كه در آن زمان وجود داشته باز ميگردد. ظريف با اشاره به اينكه براي نزديك كردن ديدگاهها همواره راه حلي وجود دارد بيان كرد: براي ما فتواي مقام معظم رهبري عينيتر از هر چيزي است. البته قانون گذاري نيز ميتوان كرد و مباني فقهي را ميتوان به مباني قانوني تبديل كرد. از نكات قابل توجه اين دور از مذاكرات، حضور رسمي ويليام برنز، معاون وزير خارجه امريكا و نفر دوم وزارت خارجه اين كشور است.
ويليام برنز در دورههاي قبلي مذاكرات هستهاي ايران و 1+5 نماينده امريكا در مذاكرات بوده است و از جمله كارشناسان ارشد اين وزارتخانه در موضوع ايران است. گفته ميشود برنز صرفا در نشست جداگانه با ايران كه ديروز عصر با حضور كاترين اشتون صورت گرفت حضور داشته و در مذاكرات رسمي با 1+5 حضور نمييابد. اما او در وين به سر ميبرد و از تيم مذاكرهكننده كشورش به سرپرستي وندي شرمن در مذاكرات پشتيباني ميكند. هيلاري كلينتون، وزير خارجه پيشين امريكا اخيرا در كتابي كه منتشر كرده است اعلام كرده كه ويليام برنز و جيك ساليوان همواره در مذاكرات هستهاي ژنو و وين در پشت پرده حضور داشتهاند اما از نگاه رسانهها و خبرنگاران خود را پنهان نگه ميداشتند. رويترز در ادامه مينويسد: امريكا با اعزام ديپلمات كاركشته خود به وين درصدد از بين بردن مشكلات در مذاكرات هستهاي با ايران است. با اين حال خبرگزاري فرانسه در تحليلي در زمينه گفتوگوهاي وين نوشت كه دور پنجم مذاكرات در حالي ادامه شروع شده كه طرفين هنوز بر سر موارد اصلي اختلاف دارند. يك ديپلمات غربي كه مايل به افشاي نامش نبود، در همين رابطه اظهار داشت: «كارهاي زيادي است كه بايد صورت بپذيرد. نگاه اجمالي براي يافتن راه حل وجود دارد ولي همگي شكننده هستند.»
اين خبرگزاري «ميزان غنيسازي اورانيوم» را از جمله عمدهترين موارد مورد بحث در اين دور از مذاكرات نام نهاد. برخي كارشناسان بر اين باورند كه تمديد گفتوگوها نيز در دستور كار طرفين قرار دارد. «مارك هيبس»، كارشناس انديشكده كارنگي دراين باره به خبرگزاري فرانسه گفت: «ايران و قدرتهاي جهاني در حال آماده كردن پيش نويس جهت تمديد زمان مذاكرات براي مدت طولانيتري هستند.»
توماس پيكرينگ در گفتوگويي تلفني با سفير سابق امريكا در سازمان ملل متحد به شبكه خبري بلومبرگ گفت: «آنها كار سختي در پيش رو دارند. اختلافات زيادي بين طرفين است و البته آنها مصمم به يافتن راه حل هستند. طرفهاي درگير با فشارهاي سياسي داخلي در اين راه نيز مواجه هستند. »
امكان نوشيدن جام زهر از سوي امريكا
خبرگزاري رويترز در آستانه برگزاري دور جديد مذاكرات ايران و گروه 1+5 در گزارشي تحليلي نوشت: اكنون باراك اوباما رئيسجمهور امريكا ممكن است مجبور به نوشيدن جام زهر در مذاكره با ايران شود چون چنين اقدامي بهتر از اين است كه شاهد ادامه هرج و مرج در خاورميانه باشد. رويترز در ادامه گزارش خود آورده است: به بيان صريحتر امريكا هماكنون در چند جبهه در حال جنگيدن است اما در هيچ كدام از اين جبههها به پيروزي نرسيده است. باراك اوباما و امريكا ممكن است مجبور به نوشيدن جام زهر خود شوند و در مورد برنامه هستهاي ايران و تحريمهاي اقتصادي عليه اين كشور تصميم بگيرند چون اين كار بهتر از اين است كه شاهد ادامه ناآرامي در خاورميانه باشند.» به گزارش رويترز، راديكال تندروهاي اسلامگرا در سوريه شكست خوردهاند و دولت بشار اسد در جاي خود باقي مانده است. ليبي نيز در مسير تبديل شدن به يك كشور شكست خورده قرار دارد. همچنين بخشهاي زيادي از عراق در دست شورشيان قرار دارد. سياست امريكا در منطقه خاورميانه تنها منجر به كشتارهاي بيشتر شده است. در نقاط ديگر نيز همچون وضعيت امنيتي در نيجريه و ديگر نقاط غرب آفريقا شرايط بدتر شده است. خشونت در افغانستان، پاكستان، يمن و شرق آفريقا ادامه دارد و اين مناطق هنوز بيثبات هستند و در خاورميانه نيز از بسياري از مبارزان ضدامريكايي حمايت ميشود. اين خبرگزاري در ادامه گزارش خود آورده است: امريكا در مناقشه با روسيه بر سر اوكراين و همچنين با چين بر سر آبهاي جنوب و شرق اين كشور گرفتار شده است و در اين ميان لازم است كه دولت اوباما روابط خود را حداقل با چند تن از مخالفانش بهبود بخشد تا بتواند روي پيروزي در جبهههايي كه واقعا برايش مهم است تمركز كند. بنا بر نظر تحليلگر رويترز اكنون با توجه به برگزاري دور جديد مذاكرات هستهاي ايران فرصتي ايجاد شده است تا امريكا بتواند مناقشاتش را با ايران كاهش دهد و بر روي برقراري دوباره امنيت در عراق و سوريه به علاوه مبارزه با تهديد شورشيان در افغانستان، يمن، شرق و شمال آفريقا متمركز شود. اين خبرگزاري انگليسي در ادامه نوشت: امضا كردن هر توافقي با ايران ميتواند براي روساي جمهور امريكا تلخ باشد. دشمني ميان اين دو كشور فراتر از مسئله هستهاي است و در واقع به مسئله گروگانگيري سال 1979 در تهران و بركناري محمد مصدق نخستوزير ايران در سال 1953 باز ميگردد. رويترز علاوه بر اين متذكر شد: ايران ميتواند نقش مؤثري در حفظ عراق بازي كند. شايد هيچ فرصت ديگري بهتر از اين لحظه براي رسيدن به يك توافق وجود نداشته باشد. شايد تحريمهايي كه امريكا عليه ايران اعمال كرده اين كشور را به پاي ميز مذاكره كشانده اما به نظر ميآيد كه اين تحريمها نيز اكنون در حال فرسوده شدن هستند. بر اساس اين گزارش صادرات نفت و ميعانات ايران در حال افزايش است. روسيه و چين كه وابسته به ذخاير انرژي هستند در حال حاضر اختلافاتشان با امريكا شدت پيدا كرده است حتي همسايگان عرب سني ايران شامل كويت، امارات متحده عربي و عربستان اعلام كردهاند كه خواستار بهبود روابط با تهران هستند.