در آستانه پنجمين دور مذاكرات ايران و 1+5 براي نگارش پيشنويس متن توافق نهايي، برخي مقامات نزديك به مذاكرات هستهاي تأييد كردهاند كه تمديد شش ماهه گفتوگوها بيش از پيش محتمل شده است. اين درحالي است كه تيم مذاكره ايراني به طور جدي خواستار رسيدن به توافق جامع در شش ماهه اول است. عراقچي گفته است كه به نتيجه نرسيدن مذاكرات در آخركار براي دو طرف فاجعهبار خواهد بود و در صورتي كه به نتيجه نهايي نرسيم، به غنيسازي 20 درصد بر ميگرديم.
درحالي كه تيم هستهاي ايران خود را براي پنجمين دور مذاكرات هستهاي با 1+5 در وين آماده ميكند، خبرهايي منتشر شده كه نشان ميدهد به احتمال زياد مذاكرات براي شش ماه ديگر تمديد خواهد شد. اختلافات اساسي بين ايران و طرف غربي سبب شده تا خبر تمديد مذاكرات براي شش ماه ديگر بيش از پيش محتمل به نظر برسد. در اين دور از مذاكرات كه از روز دوشنبه 26 خرداد شروع ميشود و به مدت چهار روز ادامه مييابد، ايران و گروه 1+5 براي نگارش پيش نويس توافق نهايي با يكديگر گفتوگو ميكنند. خبرگزاري فرانسه روز پنجشنبه اعلام كرد، مقامات نزديك به مذاكرات هستهاي ايران تأييد كردهاند با وجود تلاش براي رسيدن به توافق در تاريخ 20 جولاي، احتمال تمديد ششماهه گفتوگوها وجود دارد. در همين حال برخي كارشناسان نيز معتقدند گفتوگوهاي غير رسمي براي تمديد مذاكرات هستهاي آغاز شده است. «ري تكيه»، كارشناس امور ايران در شوراي روابط خارجي ميگويد: «من فكر ميكنم اين گفتوگوها هم اكنون آغاز شده است». اگرچه برخي ديپلماتها احتمال تمديد مذاكرات را قطعي ميدانند، اما از طرف ديگر نگرانيهايي وجود دارد كه افزايش مدت زمان اين توافق ميتواند مشكلات ديگري به وجود آورد و در نتيجه دستيابي به توافق را سختتر كند. هرچند تيم ايراني و غربي درباره برخي موضوعات اختلافات اساسي دارند اما با اين حال، مذاكره كننده ارشد ايران معتقد است توافق جامع هستهاي در دسترس است. به گزارش ايسنا به نوشته روزنامه وال استريت ژورنال، سيدعباس عراقچي معاون وزير امور خارجه ايران روز پنجشنبه در نشست شوراي اروپايي در روابط خارجي در رم گفت: «مذاكرات هماكنون در مرحله بسيار حساسي قرار دارد. ما براي از بين بردن اختلافات نياز به كار سخت، خردورزي و خلاقيت داريم». عراقچي خاطرنشان كرد: «همه ما ميخواهيم كه اين كار را تا پايان 20 جولاي به نتيجه برسانيم.» عراقچي متذكر شد كه دست نيافتن به توافق جامع هستهاي براي هر دو طرفمذاكرهكننده فاجعهآميز خواهد بود. وي همچنين گفت كه اگر مذاكرات به نتيجه مطلوب نرسد ايران به غنيسازي 20 درصدي اورانيوم باز ميگردد.
ارائه پيشنهاد مشروح ايران به 1+5
وزير امور خارجه كشورمان اعلام كرد كه ايران پيشنهاد مشروحي را به اعضاي 1+5 ارائه كرده است كه بر مبناي آن تهران غنيسازي اورانيوم ۵ درصد را ادامه داده و تضمينهايي ارائه ميدهد كه غنيسازي به سطح تسليحاتي نخواهد رسيد. به گزارش اينترپرس، محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه ايران، پنجشنبه در مصاحبهاي با گرت پورتر، روزنامه نگار امريكايي، اعلام كرد كه ايران يك پيشنهاد مشروح به گروه 1+5 ارائه كرده كه تضمين ميكند ذخاير اورانيوم با غناي پايين در «گريز هستهاي» و توليد اورانيوم سطح تسليحاتي به كار نخواهد رفت. ظريف همچنين گفت: «پارامترهاي اين پيشنهاد طوري تنظيم خواهد شد كه ايران غنيسازي را ادامه دهد اما تضمينهاي لازم را براي اينكه غنيسازي از 5 درصد بالاتر نخواهد رفت ارائه ميكند». اظهارات ظريف نشان ميدهد برخلاف طرف غربي تيم مذاكره كننده ايراني براي رسيدن به توافق نهايي در شش ماه اول جديت كامل دارد و سعي دارد تا 20 جولاي نگارش پيش نويس توافق جامع را تهيه كند. زيرا باتوجه به اينكه در شش ماهه دوم دامنه تحريمها عليه ايران همچنان حفظ خواهد شد، ادامه مذاكرات ميتواند تبعات منفي براي ايران داشته باشد.
توافق با ايران بايد به تأييد كنگره برسد
رهبران كنگره امريكا در نامهاي خطاب به باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا يادآور شدند يك توافق با ايران كه برنامه هستهاي اين كشور را محدود ميكند، براي لغو تحريمها عليه ايران كافي نيست. به نوشته روزنامه جروزالم پست، اد رويس سرپرست كميته امور خارجي مجلس نمايندگان و اليوت انگل يكيديگر ازنمايندگان ارشد مجلس نمايندگان با نوشتن نامهاي خطاب به اوباما بار ديگر بر نقش كنگره براي هرگونه توافق هستهاي با ايران به ويژه در زمينه لغو، كاهش يا تمديد تحريمها عليه ايران تأكيد كردند. در اين نامه آمده است كه هرگونه توافق هستهاي با ايران نيازمند تأييد كنگره بوده و همچنين يك بسته كه تعيينكنندهشروط يك توافق خوب با ايران است در اين نامه مطرح شده است.
پاريس: كارهاي زيادي باقي است
بهرغم اميدواري تيم ايراني براي رسيدن به توافق جامع در مذاكرات آتي، برخي طرفهاي غربي از طولاني شدن حصول توافق پايدار سخن ميگويند. بهگزارش رويترز، «رامن نادال»، سخنگوي وزارت خارجه فرانسه گفت: «براي رسيدن به توافق با دوام و ماندگار هستهاي با ايران بايد كارهاي زيادي صورت پذيرد. ». اظهارات مقامات فرانسوي درباره طولاني شدن مذاكرات هستهاي و خواستههاي حداكثري از ايران در طول مذاكرات دوجانبه هفته گذشته بيانگر اين است كه گويا اين بار اين دولت فرانسه است كه هدايت روند طرح خواستههاي حداكثري و غيرمنطقي از ايران را در موضوع هستهاي بر عهده گرفته است؛ خواستههايي كه مقامات ايراني پيش از اين بارها غيرمنطقي و غيرعملي بودن آن را اعلام كردهاند.
راس: توافق با ايران غيرمحتمل است
اختلافات اساسي بين ايران و طرف غربي سبب شده تا برخي ديپلماتهاي غربي رسيدن به توافق جامع درباره برنامه هستهاي ايران را دور از دسترس تلقي كنند. دنيس راس مشاور سابق روابط خارجي در امور خاروميانه امريكا روز پنجشنبه در اظهاراتي مداخلهجويانه دستيابي به توافق هستهاي با ايران را غيرمحتمل دانست. وي گفت: «اسرائيل از توافقي استقبال خواهد كرد كه از تبديل ايران از يك كشور هستهاي غيرنظامي به يك كشور داراي ظرفيت سلاح هستهاي جلوگيري كند». راس همچنين تأكيد كرد كه رهبر ايران برنامههاي هستهاي كشورش را به عقب باز نخواهد گرداند. اين ديپلمات امريكايي گفت: «احتمال حصول تواقق هستهاي با ايران را نميبينم».
آلمان، وزنه تعادل بين ايران و غرب
نگراني از به نتيجه نرسيدن مذاكرات موجب شده تا برخي اعضاي گروه 1+5 براي مذاكره دوجانبه به ايران سفر كنند. در همين راستا، هيئتي از مقامات وزارت خارجه آلمان به سرپرستي هانس ديتر لوكاس نماينده اين كشور در گروه 1+5 ديروز وارد ايران شدند تا با مقامات كشورمان ديدار كنند. مارتين شفر سخنگوي وزارت خارجه آلمان ديروز گفت: «هدف از برگزاري نشستهاي دوجانبه اين است كه بتوانيم به يك راه حل پايدار و مورد وثوق طرفين دست يافته و اطمينان حاصل كنيم كه برنامه هستهاي ايران اهداف نظامي ندارد.»
نكته قابل توجه اينكه، هيئت آلماني تنها هيئتي است كه مذاكرات دوجانبه با ايران را در خاك كشورمان انجام ميدهد. ورود هيئت آلماني به ايران نشان ميدهد كه اين كشور در تلاش است تا با وساطت ميان هيئت ايراني و غرب بتواند در به ثمر رساندن مذاكرات نقش مهمي ايفا كند. هرچند آلمان عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل نيست اما تاثير قابل ملاحظهاي در مذاكرات ميتواند ايفا كند و وزن متعادل كنندهاي به مذاكرات بدهد.
