متأسفانه بيشترين مركزيت بافتهاي فرسوده در مناطق جنوبي و مركزي شهر تهران واقع شده است و به دليل مسائل و مشكلات اقتصادي ساكنان اينگونه بافتها نتوانستهاند تاكنون نسبت به احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده اقدام كنند.
وجود بافتهاي فرسوده نه تنها تهديد جدي براي ساكنان به شمار ميرود بلكه به دليل نوع بافت و تراكم جمعيت همواره به گفته كارشناسان ارشد آسيبهاي اجتماعي در اين محلهها نسبت به ساير نقاط ديگر شهري بيشتر گزارش ميشود، از سوي ديگر به دليل بافت متراكم در بافتهاي فرسوده و ناپايدار در مواقع خطر امدادرساني و ارائه خدمات شهري نيز با مشكلات متعددي همراه است.
به واقع زندگي در اين بافتهاي فرسوده و تحميل هزينههاي تعمير و نگهداري از بافتهاي فرسوده به نوعي سبب افزايش استرس روحي و جسمي به شهروندان شده است.
شناسايي و ارائه تسهيلات براي نوسازي اينگونه بافتها در سالهاي اخير سبب شده است تا حدودي روند نوسازي و احيا در بافتهاي فرسوده افزايش يابد اما به دليل حجم بالاي بافتهاي فرسوده اين رشد كمي و كيفي به چشم نميآيد و لازم است براي سرعت بخشيدن به احياي بافتهاي فرسوده دولت و مديريت شهري به صورت جدي وارد عرصه نوسازي بافتهاي فرسوده شوند.
اخيراً توجه به رويكرد اجتماعي در كنار ساير اقدامات براي ترغيب ساكنان بافتهاي فرسوده به نوسازي و احيا در دستور كار متوليان قرار گرفته است و اين اميد ميرود كه با مشاركت و هماهنگي دولت و مديريت شهري، سرعت احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده افزايش يابد كه در اين ميان مشاركت ساكنان بافتهاي فرسوده در اولويت برنامهريزيها قرار دارد. عبادالله فتحاللهي مدير عامل سازمان نوسازي شهر تهران در اين خصوص از هماهنگي ميان شهرداري و دولت خبر داد و گفت: خوشبختانه با هماهنگيهاي صورتگرفته زيرساختهاي لازم براي هماهنگي ميان دولت، شهرداري، تشكلهاي ملي، اجتماعي، فرهنگي و پتانسيلهاي سرمايهگذاري در ساخت و ساز فراهم شده است.
وي با اشاره به حضور معاون وزير مسكن و شهرسازي در هيئت رئيسه شهرداري تهران گفت: ورود دولت به عرصه نوسازي بافتهاي فرسوده و توسعه فعاليتها در اين زمينه علاوه بر ايجاد اشتغال، رونق اقتصادي و. . . ميتواند بستر مناسب را جهت مشاركت مردم و رونق ساخت و سازها در بافتهاي فرسوده فراهم آورد.
وي با تأكيد بر نقش دفاتر خدمات نوسازي در ايجاد ارتباط با شهرداريهاي مناطق، تصريح كرد: نخبگان شهر در دفاتر خدمات نوسازي هستند تا بتوانند تمامي ظرفيتها و پتانسيلهاي موجود در شهر را در راستاي نوسازي بافتهاي فرسوده بسيج كنند.
راهاندازي دفاتر خدمات نوسازي در 56 محله شهر تهران
وي دفاتر خدمات نوسازي را سفيران نوسازي، آگاهيبخشي و معرفتبخشي دانست و اظهار كرد: ستاد نوسازي و احياي بافتهاي فرسوده در سطح مناطق شهرداري تهران با مسئوليت شهردار منطقه و دبيري معاون شهرسازي و معماري فعال خواهند شد و مغزافزاري اين ستاد بر عهده دفاتر خدمات نوسازي است.
فتحاللهي با اعلام اينكه توسعه حوزه تأثيرگذاري به معناي توسعه ساختاري نخواهد بود، تأكيد كرد: در سال 93 نبايد هيچ نقطهاي از شهر كه داراي بافت فرسوده مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري است از حوزه نفوذ دفاتر خدمات نوسازي خارج باشد.
وي تصريح كرد: بر مبناي اين رويكرد دفاتر خدمات نوسازي در 56 محله شهر تهران راهاندازي شدند تا بتوانند ساكنان بافتهاي فرسوده را از لحاظ فرآيند اداري، حقوقي، روحي، رواني و فرهنگي جهت مشاركت در نوسازي محل خود راهنمايي و ترغيب نمايند و در كنار اين دفاتر شبكههاي مختلف مردمي در تهران شكل گرفت و نمايندگان محلات مختلف با رويكرد توسعه محله خود با شهرداري مناطق همكاري ميكنند.
رشد 51 درصدي پروسه تجميع پلاكهاي ريزدانه
مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران در ادامه خاطرنشان كرد: به همين خاطر فصل جديدي در كتاب ضوابط و مقررات طرح تفصيلي با نگاه تشويقگرايانه افزوده شد كه با تراكمهاي تشويقي و معافيتهاي مالي در شهرداري تهران نهضت نوسازي مردمي در چارچوب طرح تفصيلي شكل گرفت، به گونهاي كه طي سنوات اخير شاهد 31 هزار پلاك نوسازي بوديم و پروسه تجميع پلاكهاي ريزدانه از رشد 51 درصدي برخوردار شدند.
وي با اشاره به تراكم جمعيتي بالا در بافتهاي فرسوده و بيان اينكه بافتهاي فرسوده در شهر تهران گونههاي مختلفي دارند، گفت: مشكل اساسي در نوسازي اين بافتها نحوه توجيه اقتصادي نوسازي است، زيرا غالباً محل كسب و كار ساكنان بافتهاي فرسوده با محل سكونتشان يكجاست و در صورت نوسازي، شغل ساكنان نيز در معرض خطر قرار ميگيرد.
ارائه تسهيلات بانكي براي اسكان موقت ساكنان بافتهاي فرسوده
مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت: شهرداري تهران به منظور حل اين مشكل اقدام به تهيه بستههاي تشويقي، بخشودگي 100درصد عوارض نوسازي كرده است، همچنين تسهيلات بانكي براي اسكان موقت و نوسازي در اختيار سازندگان قرار ميگيرد. به گفته فتحاللهي پس از سياستهاي دولت جديد در بحث مسكن اجتماعي با رويكرد نوسازي بافتهاي فرسوده و انتخاب رويكرد اجتماعي از سوي شهرداري تهران شاهد اميد و جهشي در ميزان تقاضاي ذينفعان ساكن در بافتهاي فرسوده هستيم.
