گردان يكم تكاور دريايي همزمان با تجاوز دشمن، به طرف خرمشهر عزيمت نمود و در بامداد 1/7/1359 در اين شهر مستقر شد. پس از انجام شناسايي از محورهاي پيشروي دشمن و كسب آمادگيهاي لازم، يگانهاي تابعه گردان در مناطق اقدام به سد پيشروي دشمن كردند. با توجه به وسعت منطقه، استعداد و گسترش نيروهاي دشمن، يگانهاي تكاور دريايي با اجراي عمليات ايذايي، پدافند در نقطه اتكا عمليات تأخيري و عمليات كمين توانستند نقش مؤثري را در تأخير انداختن حركات و كند كردن پيشروي ارتش عراق ايفا نمايند. با وجود استعداد كم يگانهاي تكاور دريايي در مقايسه با استعداد برتر نيروهاي متجاوز (يك گردان در برابر 3 تيپ عراقي) شدت و اثرات اين عمليات در حدي بود كه بنا به اظهار يك افسر اسير عراقي، دشمن مدافعين منطقه را حداقل يك تيپ تكاور دريايي تقويت شده با يگانهاي زرهي برآورد كرده بود. پس از محاصره نزديك خرمشهر در اثر تهديد حملات دشمن كه از حجم آتش سنگين توپخانه و ساير جنگ افزارها برخوردار بود، تنها مدافعين خرمشهر يگان كوچكي متشكل از نيروهاي تكاور دريايي (يگانهاي تكاور دريايي در اثر فشار شديد دشمن تلفات زيادي را متحمل شده و استعداد آنها به مراتب كمتر از آغاز جنگ گرديده بود) سپاه اين شهر و نيروهاي مردمي با تجهيزات نامناسب بودند. اين نيروها تا آخرين نفس با حماسه آفريني توانستند مدت 34 روز در مقابل دشمن با قدرت عظيم مقاومت نمايند.
عمليات پدافندي خرمشهر كه حاصل 34 روز نبرد شديد و خونين بود دشمن را در تحقق طرح اشغال سه روزه خرمشهر ناكام گذاشت و در اين عمليات غرورآفرين نقش فرماندهي درياداردوم بازنشسته داريوش ضرغامي و ناخدا يكم بازنشسته هوشنگ صمدي در هدايت يگانها در مقابل ماشين عظيم جنگي عراق در محور شلمچه – خرمشهر به رغم نبود پشتيباني لازم قابل تقدير است.
عمليات تاخت شبانه در منطقه پل خرمشهر 14/7/1359(نور)
اين عمليات به منظور تأخير انداختن در پيشروي نيروهاي دشمن، با شركت گردان يكم تكاور دريايي و يك گردان از نيروهاي فدائيان اسلام طرحريزي و اجرا گرديد. يگانهاي مذكور در ساعت يك مورخ 14/7/1359 تك غافلگيرانهاي را به منطقه تجمع لشكر 3 زرهي در منطقه عمومي پل نو اجرا نمودند. اين عمليات كه حدود چهار ساعت به طول انجاميد دشمن را غافلگير و سردرگم كرد و ابتكار عمل را از او سلب نمود. دشمن در اين عمليات تلفات انساني شديد را متحمل شد و تعداد قابل توجهي تجهيزات و ادوات زرهي وي منهدم شد. اين عمليات باعث كند شدن آهنگ پيشروي دشمن گرديد.
عمليات پدافندي در كوي ذوالفقاري آبادان
در تاريخ 21/7/1359، در حالي كه نبرد شديدي در جبهه خرمشهر ادامه داشت، لشكر 3 زرهي عراق با عبور از رودخانه كارون در محور مارد، موفق شد تا 5/2 كيلومتري سه راهي آبادان پيشروي نمايد. دشمن قصد داشت با عبور از پلهاي ايستگاه 12 و ايستگاه 7 وارد جزيره آبادان شود كه با مقاومت شديد يگانهاي تكاور دريايي و نيروهاي مردمي مواجه و تا تاريخ 23/7/1359 در مواضع اشغالي متوقف گرديد. دشمن پس از مواجه شدن با ادامه مقاومت در اين جبهه، سه راهي آبادان – ماهشهر – اهواز را تصرف و به منظور محاصره آبادان به طرف جنوب پيشروي نمود و با دسترسي به رودخانه بهمنشير در شمال شرقي آبادان مستقر گرديد. سپس لشكر 3 زرهي عراق با عبور از رودخانه بهمن شير در كوي ذوالفقاري قصد داشت محاصره آبادان را كامل كند كه با پدافند سرسختانه يگانهايي از لشكر 77 نيروي زميني ارتش و يگانهاي تكاور دريايي نداجا و نيروهاي مردمي مواجه شد و پس از تحمل تلفات و ضايعات و از دست دادن سر پل تصرف شده در ساحل غربي بهمنشير در جزيره آبادان مجبور به عقب نشيني گرديد.
در اين عمليات غرورآفرين، تكاوران دريايي با پشتيباني جنگ افزارهاي سنگين و با همكاري ساير نيروها توانستند تعدادي از نفربرهاي زرهي لشكر 3 را كه در حال عبور از رودخانه بهمنشير بودند، غرق نمايند. تعدادي از فرماندهان ارشد عراق در اين عمليات اسير شدند. دشمن پس از تحمل شكست در اين عمليات به طرف جاده ماهشهر – آبادان عقبنشيني كرد و در جنوب جاده مذكور و در ميدان تير آبادان مستقر گرديد.
عمليات پدافندي در كرانههاي اروند رود در تاريخ 4/8/1359
پس از اشغال بخش شمالي خرمشهر توسط عراق و احتمال عبور نيروهاي دشمن از اروند رود به منظور تصرف جزيره آبادان، مأموريت پدافند از كرانههاي اروندرود به نيروي دريايي ارتش واگذار گرديد. در اجراي اين مأموريت يگانهاي تكاور و تفنگدار دريايي با استقرار در بخش جنوبي خرمشهر، جزيره مينو، منطقه ديري فارم و خسروآباد، پدافند از جزيره آبادان در محورهاي ياد شده را عهدهدار شد. در مدت عمليات پدافندي از كرانههاي اروندرود كه تا سال 1365 به طول انجاميد، يگانهاي تكاور و تفنگدار دريايي با اجراي آتش سنگين و مداوم روي مواضع دشمن در ابتداي اروندرود، تلفات و ضايعات سنگيني را به دشمن وارد نمود و از نفوذ نيروهاي ويژه و غواص دشمن كه قصد نزديك شدن به سواحل آبادن را داشتند، ممانعت به عمل آورد.
مشاركت در عمليات ثامنالائمه (شكت حصر آبادان)
از نكات قابل توجه در اين عمليات، طراحي كلاسيك و انجام پيشبينيهاي مورد نياز در تمام زمينهها بود. همچنين حضور مؤثر هواناوهاي نيروي دريايي در شكست حصر آبادان را نميتوان ناديده گرفت. تعداد چهار فروند هواناو از مورخه 25/7/59 تا مورخه 7/9/59 در اين عمليات حضور داشتند. عمليات هواناوها در مسير عمليات از بندر امام خميني به منطقهاي واقع در رودخانه بهمنشير به صورت شبانهروزي صورت گرفت كه به طور متوسط هر يك از هواناوها 12 ساعت پرواز در طول شب داشتند.
عمليات هواناوها زماني آغاز شد كه تمامي راههاي مواصلاتي آبادان قطع شد و شهر در محاصره كامل قرار گرفت و دشمن تا ايستگاه 7 پيشروي و جاده آبادان، ماهشهر را قطع كرد و توانست وارد نخلستان در سواحل رودخانه بهمن شير شود. در طول اين مدت هواناوها توانستند به طور ضربتي محمولههاي مورد نياز ازقبيل مهمات، جنگ افزار، دارو، مواد غذايي و... را در منطقه تخليه و مجروحان و شهدا را به بندر امام بازگردانند. هواناوها جمعاً بيش از 900 ساعت پرواز موفقيتآميز انجام دادند.
مشاركت در عمليات بيتالمقدس (پشتيباني عمليات عبور از رودخانه)
پس از طرحريزي عمليات بيتالمقدس توسط نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، مأموريت پشتيباني از قرارگاههاي عملياتي ارتش و سپاه در دو منطقه شامل منطقه عمومي عبور از رودخانههاي كرخه كور و كارون و منطقه آبادان به نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران واگذار شد.
به منظور پشتيباني يگانهاي هجومي عبوركننده از رودخانه كرخه كور و كارون قرارگاه عملياتي نداجا در لشكر 92 زرهي اهواز تشكيل گرديد و با سازماندهي سرگروهان شناور هجومي متشكل از يگانهاي تكاور و تفنگدار دريايي و كاركنان ملوان و 300 فروند قايق، يك دسته غواص و ساير عناصر مورد نياز، پشتيباني از عمليات عبور از رودخانه قرارگاههاي تحت كنترل عملياتي قرارگاه كربلا را عهدهدار شد. گروهانهاي شناور هجومي پس از كسب آمادگي لازم و توجيه شدن در ارتباط با عمليات طرحريزي شده در پشتيباني قرارگاههاي قدس، فتح و نصر قرار گرفتند.
با اعلام شروع عمليات از سوي قرارگاه كربلا، عمليات گسترده و عبور هجومي نيروهاي تحت امر قرارگاههاي فتح و نصر از رودخانه كارون آغاز گرديد و يگانهاي شناور هجومي نيروي دريايي ارتش مسئوليت تضمين سر پل در غرب رودخانه كارون را بر عهده داشتند و اسكان استقرار پلهاي شناور روي رودخانه جهت عبور تجهيزات سنگين را فراهم نمودند.
ملوانان نداجا با راهاندازي و هدايت واحدهاي آبي خاكي نزاجا، توانستند تانكها و ماشين آلات سنگين را در ساعات اوليه عمليات به منظور پشتيباني نيروهاي هجومي اوليه عمليات و تخليه مجروحان يگانهاي خودي و اسراي عراقي را به ساحل شرقي كارون، جابهجا كرده و در مراحل بعدي عمليات در محل هايي كه نصب پل شناور غيرممكن بود يگانهاي متعاقب را به غرب رودخانه كارون منتقل نمودند. در مدت مأموريت، غواصان نداجا در همكاري با يگانهاي مهندسي نيروي زميني ارتش در استقرار پلها، وظايف متعددي مانند بازيابي خودروها و تخليه اجساد و ساير تجهيزات از رود خانه كارون را بر عهده داشتند.
در اين مرحله از عمليات، يگانهاي شناور هجومي آب خاكي نيروي دريايي ارتش نقش مؤثري را در پشتيباني و موفقيت عمليات قرارگاههاي عملياتي فتح و نصر ايفا نمودند. به طوري كه فقط در ساعات اوليه عمليات توانستند حدود 15 هزار نفر از ردههاي هجومي لشكرها و تيپهاي تحت امر قرارگاههاي مذكور را زير آتش شديد دشمن در منطقه سر پل در غرب كارون پياده نمايند.
