«اولين باري كه محمد جواد ظريف را ملاقات كردم، سال 1998بود، زماني كه او عضو جوان هيئت نمايندگي ايران در سازمان ملل محسوب ميشد. . . او حالا يك كارگزار مؤثر گفتوگوهاي هستهاي حكومت خود با شش قدرت جهاني، يعني بريتانيا، چين، فرانسه، آلمان، روسيه و ايالات متحده است. بعد از هشت ماه ديپلماسي، نگارش شرايط مهم توافق بلند مدتي كه تضمين ميكند ايران به سلاح هستهاي دست نخواهد يافت، هفته قبل در وين شروع شد. ضرب الاجل دستيابي به توافق، بيستم جولاي (2014) است.» اين، جملات آغازين رابين رايت خبرنگار نيويوركر است كه به تازگي با محمدجواد ظريف، مرد شماره يك هستهاي ايران گفتوگويي اختصاصي انجام داده است. گفت وگويي كه روز 22 مي 2014 (پنجشنبه اول خرداد 93) منتشر شده است.
به گزارش «جوان»، ظريف در گفتوگو با رابين رايت گفته كه توافق هستهاي با 1+5 ميتواند آينده سياسي ايران را نه تنها در حوزه سياست خارجي، بلكه در سياست داخلي تغيير بدهد: «اگر ما بتوانيم به مردم خودمان ثابت كنيم و نشان بدهيم كه غرب آماده است بر اساس احترام متقابل، منافع متقابل و گامهاي برابر توافق كند، اين تقريباً بر همه جنبههاي رفتار سياست خارجي ايران و برخي جنبهها سياست داخلي ايران اثر خواهد گذاشت. » اين براي نخستين بار است كه وزير امور خارجه از تأثير توافق احتمالي هستهاي با 1+5 بر مسائل داخلي ايران صحبت ميكند. او البته به جزئيات اين اثرگذاري اشارهاي نكرده ولي پيشتر عباس عراقچي معاون ظريف هم در گفتوگويي كه روز ششم مي 2014 در گاردين منتشر شد، تأييد كرده بود كه دولت يازدهم روي اثرات داخلي توافق با غرب حساب باز كرده است. عراقچي گفته بود: «روحاني سرمايهگذاري زيادي روي اين توافق كرده و توقعات را بالا برده است. ولي به نظر من، مردم هم پيچيدگيهاي اوضاع را درك ميكنند. من فكر نميكنم كه به توافق نرسيدن، ضربه بزرگي به روحاني بزند. مردم درك ميكنند او آنچه ميتوانست را انجام داده است.»
بعضيها منافعشان با تنش گره خورده
رابين رايت از ظريف پرسيده كه با توجه به خطقرمزهاي برگشتناپذير تهران و واشنگتن، توافق هستهاي چقدر دشوار است. ظريف ميگويد: «هم سخت خواهد بود و هم آسان. آسان از اين جهت كه بر سر اهداف، اشتراك ديدگاه داريم. ما خواهان سلاح هستهاي نيستيم، بنابراين اگر چنين چيزي هدف باشد، همين حالا به توافق رسيدهايم و فقط بايد مكانيسمهاي توافق بر سر اين روند را پيدا كنيم.» ظريف گفت كه جزئيات توافق «ممكن است دشوار باشد.» به گفته وزير خارجه، جزئيات توافق از اين جهت دشوار است كه كساني وجود دارند كه نميخواهند توافقي انجام شود: «كساني هستند كه منافع آنها در سوءتفاهم بيشتر و كشمكش است و سخت در كارند. آنها نهايت تلاش خودشان را ميكنند تا از توافق جلوگيري كنند. »وزير امور خارجه اشارهاي به اين نكرده كه منظورش از مخالفان توافق چه كساني است، ولي نيويوركر مينويسد: «ظاهراً منظور او مخالفان توافق در امريكا، اسرائيل و همچنين ايران است.» ظريف پيشبيني كرده كه اين دسته در صورتي كه توافق انجام شود، تاكتيكهاي جديدي به كار بگيرند: «من هنوز هم معتقدم كه آنها بازنده خواهند بود ولي تصميم دارند كار را براي كساني كه ميخواهند كاري مثبت انجام بدهند، كمي سخت كنند.»
ممكن است كنارم بگذارند
وزير خارجه معتقد است كه موضوع اصلي در گفتوگوهاي ايران با 1+5 احترام به حقوق ايران است. او ميگويد: «موضوع گفتوگوهاي هستهاي توانايي هستهاي نيست بلكه يكپارچگي و شأن ايران است. اگر طرفهاي ديگر اهميت شأن و يكپارچگي را براي مردم ايران درك كنند و به اين واقعيت برسند كه بسياري از ايرانياني كه حتي ممكن است نطنز، اراك يا فردو را نديدهاند، معتقدند كه شأن ايران قابل معامله نيست و فناوري و توسعه آنها براي معامله نيست، خواهند توانست با ما به تفاهم برسند. »ظريف در گفتوگو با خبرنگار نيويوركر يك بار ديگر به غرب هشدار داد كه توافق نكردن با دولت كنوني ممكن است تجربه سال 2005 را تكرار كند: «روند انتخاباتي ممكن است در داخل ما را به عقب بفرستد. من در اوايل 47 سالگي كنار گذاشته شدم.» نيويوركر مينويسد منظور ظريف زماني است كه احمدينژاد او را كنار گذاشت.
ظريف افزود: «بنابراين ممكن است بار ديگر كنار گذاشته شوم، چون كه معتقدم مردم حق چنين انتخابي را دارند.» به نوشته نيويوركر، ظريف، انتخاب احمدي نژاد در سال 2005 را ناشي از ناتواني غرب در پاسخ به تلاش ديپلماتيك محمد خاتمي ميداند: «ايران آن زمان سياست باز و تعاملي در پيش گرفته بود. ولي واكنش غرب بر توهم مبتني بود و متأسفانه افرادي در كاخ سفيد بودند كه فهم و دركشان از واقعيتهاي جهان به شدت محدود بود. واكنش به اين سياست باز ايران گستاخي، مطالبه بيشتر و توهم بود و مردم ايران هم معتقد بودند كه شأن آنها به مصالحه گذاشته شده و سياست باز دولت ما با دشمني و مطالبات زيادهخواهانه روبهرو شد. به خاطر همين، آنها كسي را انتخاب كردند كه نقطه مقابل اين رهيافت بود.» ظريف براي آينده دو سناريو را پيشبيني كرد؛ يك سناريو همان چيزي كه در گذشته وجود داشت كه منجر به ناامني، تنش و كشمكش ميشود و سناريوي دوم هم آيندهاي اميدوارانهتر كه بهرغم اختلافات، قدرتهاي جهاني درباره مسائل مهم و نگرانيهاي مشترك همكاري كنند.
امريكا به دنبال مذاكرات هستهاي دوجانبه با ايران
عدم پيشرفت در مذاكرات 10 روز قبل ايران با 1+5 منجر به اين شده كه امريكا به فكر كانال مذاكرات دوجانبه با ايران بيفتد.
بر اساس گزارش ديروز وال استريت ژورنال، مقامهاي اروپايي و امريكايي ميگويند دولت اوباما براي تسهيل توافق هستهاي با ايران در تابستان امسال، قصد دارد يك كانال مذاكراتي دوجانبه راه بيندازد. پيش از اين، امريكا سال قبل هم براي دستيابي به توافق ژنو، مخفيانه يك مسير دوجانبه با ايران گشوده بود كه تيمي متشكل از ويليام برنز معاون وزير خارجه و جك ساليوان، مشاور امنيت ملي جوبايدن معاون رئيس جمهور امريكا در عمان، نيويورك و ژنو با مذاكرهكنندگان ايراني ملاقات كردند. به نوشته وال استريت ژورنال، رئيس تيم جديدي كه كاخ سفيد قصد دارد آن را سازماندهي كند، وندي شرمن معاون وزير خارجه امريكا است. مقامهاي امريكايي و اروپايي ميگويند كه ويليام برنز و ساليوان ممكن است يك بار ديگر به تيم جديدي كه امريكا براي توافق جديد با ايران تدارك ديده بپيوندند ولي اعضاي اين تيم هنوز نهايي نشدهاند. يك مقام امريكايي با اشاره به پيشرفت اندك مذاكرات جاري گفته: « به نظرم ما نيازمند اين هستيم به مسير دوجانيه برگرديم.» اين خبر در حالي منتشر شده كه به تازگي روزنامه البيان از جلسه مشترك ايران، عربستان، امريكا و آلمان بر سر سوريه خبر داد. بخش مطبوعاتي سفارت جمهوري اسلامي ايران در ابوظبي با انتشار بيانيهاي مطلب منتشره در روزنامه البيان امارات پيرامون تشكيل جلسه در يك پايتخت اروپايي با حضور نمايندگان جمهوري اسلامي ايران، عربستان، امريكا و آلمان در خصوص سوريه را رد و اعلام كرد كه ادعاي مطرح شده بياساس و فاقد صحت و اعتبار است.
وقتش برسه سر....به توافق می رسیم 
