لهجه شيرين خراساني و سبك اجرايش سبب شده است كه در ميان مردم طرفداران بسياري داشته باشد.وي اصالتاً مشهدي است و ظاهرش نشانگر اعتقادات مذهبي و خانوادگي اوست. بسياري از جوانان نسل امروز ما با وجود همه شعرها و موسيقيهاي مبتذل با شعرهاي دلنشين وي كه همراه با نواي زيبايش اجرا ميشود ارتباط خوبي برقرار كردهاند و اين از مهمترين ويژگيهاي شعر و اجراي شاعر آئيني و مذهبي خراسان رضوي يعني «صابر خراساني» است. ايشان با متانت و صميميت هميشگي دعوت ما را براي مصاحبه پذيرفت و در دفتر كارش ميزبان ما بود.
ابتدا بفرماييد چرا براي سرودن شعر گرايش مذهبي را انتخاب كرديد؟
آنها انتخاب كردند! فعاليت در زمينه مذهبي و اهل بيت (ع) از كارهايي است كه بايد از سوي خود امامان براي اين كار منتخب شوي، اين دست بنده نيست. اولين لازمه فعاليت در زمينه اهل بيت وجود پيشينه و بستر مذهبي، اعتقادي در خانواده شخص است.
صابر خراساني چه شد كه شاعر اهل بيت شد؟
اينكه چه شد صابر خراساني به سمت شعر تمايل پيدا كرد از آن جهت جالب است كه من رشته تحصيليام در هنرستان صنايع فلز بود و هيچ ارتباطي با ادبيات و شعر نداشتم.
اما اولين زمينه سرودن شعر بنده مربوط به اولين سفر من به تهران ميشود كه من در آن زمان توليدكننده پوشاك بودم. به سفارش يكي از دوستان شبي تصميم گرفتيم به بهشت زهرا برويم. زماني كه وارد بهشت زهرا و قطعه شهدا شدم با توجه به اصالت خانوادگي و گرايش خاصي كه به اين محيطها داشتم بسيار جذب محيط شدم. در آن شب قطعه شهدا بهشت زهرا شلوغ بود و چون تا آن زمان تصور ميكردم كه شبها كمتر كسي به بهشت زهرا ميرود با ديدن جمعيت بسيار تعجب كردم كه بعداً متوجه شدم فضا و محيط آن قطعه با بقيه آرامستانها فرق دارد به طوريكه فضاي روحاني خاصي حاكم بود. فهميدم كه اين دليل وجود جمعيت مشتاق مردم در آن ساعت است. براي من كه تا كنون چنين چيزي نديده بودم بسيار جالب بود. يكي از دوستان خطاب به من گفت:شما دفعه اولتان است كه به ديدار اين شهدا ميآييد؟ در پاسخ گفتم بله. گفت: پس دست خالي از اينجا نرو.
دوستم دوباره گفت:بر سر مزار آن نوجوان شهيد كه سيد است نيز برو. من بر سر مزار آن شهيد رفتم و با ارتباطي كه برقرار كردم حال روحاني بسيار خوبي در من ايجاد شد. شب وقتي كه بازگشتيم احساس كردم زمزمههايي از درون من شروع به نجوا و جوشش ميكند. احساسم بر آن بود كه سريع بايد كاغذ و قلم بردارم و يادداشت كنم:
وارد بهشت شدم عجب حال و هوايي
باز دارم خواب ميبينم انگاري تو كرب و بلايي
به محيط و فضاي قطعه شهدا كه از نظر من قطعهاي از بهشت است گرايش بسياري پيدا كردم. به طوري كه شبهاي بعد هم براي زيارت ميرفتم. در يكي از شبها نوشته شب اول را همراه خودم بردم و به همان دوستم گفتم: من چيزي نوشتم ببين. دوستم در جواب گفت كه اين نوشته يك شعر است. با تعجب گفتم: شعر چيه؟ گفت: شعره ديگه...
زمينه شعر مذهبي تا چه اندازه در خانواده شما وجود داشته و آيا در گذشتگان كسي در خانواده شاعر بوده است؟
من خانوادهاي مذهبي دارم اما از اعضاي خانواده كسي شاعر نبوده و نيست حتي در فضاي شعر و شاعري هم نبودهاند. حتي دوستي هم نداشتم كه در زمينه شعر فعاليت داشته باشد. كشور ما كشوري مذهبي است اما به ويژه در شهر مشهد اعتقادات مذهبي بسيار پررنگتر است. به هر حال در شهري بزرگ شدهام كه تا چشم باز ميكني يا بچهاي ميخواهد راه رفتن ياد بگيرد او را به خياباني ميبردند كه در مقابل چشمانش گنبدي طلايي قرار دارد. بالاخره همه اينها دست به دست هم ميدهند تا تأثيرات خاص بر روي مردم بگذارند. بزرگان دين ما ميگويند كه اگر هفت قدم با كسي راه بروي و هيچ سخني هم نگويي از وي تأثير خواهي گرفت چه برسد به ما مردم مشهد كه در جوار بارگاه منور يك امام معصوم به دنيا ميآييم و زندگي ميكنيم.
شكر خدا كه نان شب ما حسين شد
ممنون لطف مادر اين خانوادهايم
تفاوت شاعران مذهبي و شاعران اهل بيت با ديگر شعرا در چيست؟
تفاوتهاي بسياري در اين زمينه وجود دارد. براي نمونه اگر تنها خود شعر را در نظر بگيريم شعر آئيني يك شعر كاربردي است و در جامعه ما به ويژه اين نوع شعر در وجود مردم ريشه دارد. شعر آئيني با گوشت و خون مردم ما عجين شده است و ريشه در گذشته ما دارد به همين دليل فارغ از كاربردهاي بسيار اين شعر در جامعه و ملت ما، مردم كشور ما با هر شغل و خانوادهاي نسبت به اين نوع شعر تعصب و اشتياق خاصي دارند.
اما شعر آزاد از دسته شعرهايي است كه شعراي آن نيز شعر آئيني ميسرايند اما زمينه و بستر سرودن شعر آنها آئيني نيست. شعر آئيني در هيئتها، تكايا و مناسبتهاي مذهبي ما در ميان مردم بسيار پرطرفدار است. شعر آئيني شعري است كه لذتي ستودني و اثري ماندگار در نسلهاي متفاوت به همراه دارد.
در زمينههاي ديگر هم شعر ميسراييد؟
در حوزههاي اجتماعي كه مذهب در آن ريشه داشته باشد هم شعر ميسرايم. به طور كلي در هر زمينهاي كه مذهب در آن ريشه داشته باشد شعر ميگوييم. براي مثال در زمينه فضاي دفاع مقدس هم چون ريشه در مذهب ما دارد و برخاسته از دين و پرچم سيدالشهدا (ع) است به سرودن شعر ميپردازم. در هر فضايي كه مربوط به فضاي مذهبي باشد به كمك اهل بيت شعر ميسرايم.
جايگاه شعر مذهبي را در جامعه امروز ما و در بين نسل جوان چطور ارزيابي ميكنيد؟
خيلي خوب است. فكر ميكنم صابر خراسانيها در اين زمينه كم كاري كردهاند و گرنه مردم جامعه ما فارغ از مسائلي كه در تمام جوامع وجود دارد همه مشتاق و پذيراي اين نوع شعر هستند.
تصور كنيد با تمام مشكلاتي كه در جامعه امروز وجود دارد تا به روزهاي محرم نزديك ميشويم حال و هواي محلهها و حتي شكل و ظاهر مردم تغيير ميكند. حتي رنگ چهرههاي مردم و پوششها تغيير ميكند. اين تغييرات چيزي نيست كه يك جريان آن را جهت دهد اين يك حركت خودجوش در ميان مردم است كه نشان دهنده عمق اعتقادات ديني مردم است. همه مذهب مردم ما در خون آنها وجود دارد و از گذشتگان به ارث رسيده است.
از ميان شعراي مطرح در زمينه شعر اهل بيت و آئيني از چه كساني الگو و سرمشق گرفتهايد؟
همه شعرايي كه در زمينه شعر آئيني و مذهبي فعاليت ميكنند، از قديميها گرفته تا جوانان شاعر اين عرصه هريك به نحوي در وجود، شعر و بيان امثال صابر خراساني تأثيرگذار هستند. ما شعراي جوان كه از ابتدا چيزي از ز نداشتهايم و صحيحتر اين عرصه آن است كه ما با تمركز بر غريزه دروني و با بهرهگيري، مطالعه و ياري خواستن از شعراي قديمي بتوانيم به پيشرفت دست پيدا كنيم.
از شعراي قديمي شعر آئيني از استادان نيز، صائب و طالب گرفته تا استادان دهههاي اخير مانند استادان علي انساني، مجاهدي، سازگار، سبزواري، حسان و اساتيد امروز مانند استاد شيخ جعفري، جواد حيدري، علي اكبر لطيفيان، محدث خراساني، هادي جان فدا، اميري اسفندقه، محمد سهرابي و جوانان شاعر امروز مانند حسين رستمي همه به نحوي در ارتقا و بهبود اين نوع شعر كوشيدهاند.
به هر حال شعر آئيني از نظر مردم شعري بود كه صرفاً متعلق به شعراي قديمي اين زمينه شعر بود اما با آمدن اساتيدي از جمله استاد شيخ جعفري، زبان روز وارد شعر آئيني و مذهبي شد و اين نوع شعر شكلي جديد به خود گرفت به طوري كه به جرئت ميتوان گفت بسياري از نكات ظريف و حتي ضربالمثلهاي نسل بعد برگرفته از اشعار اين دوره خواهد بود.
اگر امروز ميبينيم كه مردم تا اين اندازه به شعر نزديك شدهاند و شعر توانسته تا اين اندازه وارد زندگي مردم شود به اين دليل است كه فضاي شعر در حال نزديك شدن به فضاي عصر خود است اگر اين روال ادامه پيدا كند ما در آينده شاهد كاربرد ضربالمثلهايي حتي در زمينه دفاع مقدس خواهيم بود كه برگرفته از اشعار زبان محاوره امروز خواهد بود.
اگر شعراي امروزي شعرايي باشند كه در زمان خود شعر بگويند يا به اصطلاح شاعر عصر خود باشند بيشتر در ميان مردم ماندگار خواهند بود.
آيا در شهرهاي مذهبي مانند مشهد و شيراز شعراي مذهبي بيشتري وجود دارند؟ اگر چنين است دليل آن چيست؟
مشهد بسته به فضاي موجود در شهر و وجود بارگاه امام رضا (ع) طبيعي است كه فضاي حاكم بر شهر و در ميان مردم فضاي معنوي و مذهبي باشد به همين دليل شعراي اين شهرها بيشتر شعراي شعر مذهبي هستند. همين اتفاق و همين فضا در شهر قم و در جوار بارگاه حضرت معصومه (س) هم مشاهده ميشود. در شيراز هم به دليل وجود مرقد مطهر برادر امام رضا (ع) اين اتفاق خواهد افتاد.
اما در حال حاضر تصور ميكنم اين گستردگي و پراكندگي شعراي مذهبي در تمام كشور وجود دارد. براي مثال در همين تهران شاعران اهلبيت(ع) بسياري هستند كه حق استادي بر بنده دارند. وقتي شاعري در جامعه مطرح ميشود و داراي جايگاه اجتماعي در ميان مردم خواهد شد خود به تنهايي اين موفقيت را كسب نكرده است بلكه به پشتوانه عظيمي كه در عقبه خود داشته است به اين جايگاه دست يافته است. يكي از اين پشتوانهها زندگي در خانوادهها و شهرهاي مذهبي، معنوي و بهرهگيري از اساتيد عرصه شعر در آن شهر است. ما در شهرهايي مانند تهران، بندر عباس، اصفهان، زاهدان، كردستان، ايلام، بروجرد و شهرهاي شمال كشور شعراي آئيني و مذهبي داريم كه در نوع خود بينظير هستند و كارهاي قابل ستايشي عرضه كردهاند.
شعر در هر كشوري مانند فيلمي است كه ساخته ميشود در يك طرح فيلمسازي بيشتر زحمت بر عهده تهيه كننده، كارگردان و عوامل پشت صحنه است. در خوشبينانهترين حالت بازيگر يك فيلم شايد تنها 20 درصد زحمت فيلم را بر عهده داشته باشد ولي تمام مردم يك فيلم را از جهت بازيگر مطرحش ميبينند. به جرئت ميتوان گفت عرصه شعر هم همينطور است. بسياري از شعراي ما در مناطق و شهرهاي دورافتاده فعاليت ميكنند و همه توان معرفي و ديده شدن مانند صابر خراساني را ندارند.
ما در گذشته شاعري كه تنها در زمينه آئيني يا مذهبي شعر بسرايد بسيار كم داشتيم اما امروزه تعداد بيشماري از شعراي ما تنها در اين زمينهها فعاليت ميكنند. همين طور در زمينه نشر كتب مقتل يا شعر آئيني هم كمتر انتشاراتي را مييافتي كه تنها به نشر كتب شعر آئيني بپردازد اما امروزه ما انتشارات بسياري داريم كه تنها كتب شعر آئيني را چاپ ميكنند.
به طور كلي كار در زمينه شعر آئيني و مذهبي امروز بسيار حرفهايتر و تخصصيتر از گذشته دنبال ميشود. من معتقدم شاعر آئيني و مذهبي از خودش هيچ ندارد و هرچه هست نظر لطف ائمه معصومان است.
در زمينههاي مختلف هنرمنداني وجود داشتند كه پس از مدتي از عرصه خود كنار كشيدند و در زمينه ديگري به كار پرداختند. آيا شما تصور ميكنيد روزي برسد كه شعر سرودن در زمينه اهل بيت (ع) را كنار بگذاريد و در زمينه ديگري شعر بسراييد؟
فضاي كار مذهبي با همه زمينههاي كاري متفاوت است. حتي شهرت و محبوبيت در كار مذهبي و آئيني با شهرت و محبوبيت در تمام كارها متفاوت است. لذت كار مذهبي مانند لذت نماز صبح است كه بايد طعم لذتبخش آن را بچشيد. انسان تا در آن ساعت صبح از خواب بلند نشود وضو نگيرد و قامت نماز نبندد، به سجده و ركوع نرود نميتواند لذت كسي كه نماز صبح ميخواند را درك كند. اگر در ميان هنرمندان ما كسي ماندگار و نامش جاودانه شد بيشك بارقههايي از مذهب و اعتقادات در كارش وجود داشته است كه راز ماندگاري وي شده است.
از نظر من هر كاري در دورهاي به آخر خط ميرسد به جز نوكري و خدمت براي اهل بيت(ع). شما در هر كاري، در هر سمتي، در هر جايگاهي و در هر جامعهاي كه باشي بالاخره يك روز از كار و سمت خود با افزايش سن و كاهش بازدهي كاري بازنشسته ميشوي اما در زمينه نوكري و خدمت به اهل بيت (ع) اين چنين نيست. خادمان ائمه (ع) هرچه پيرتر ميشوند در ميان مردم از منزلت بيشتري برخوردار ميشوند، در نزد خداوند جايگاه بالاتري خواهند يافت و تازه در زمان پيري بيشتر حواسشان به كارشان معطوف ميشود. به طوري كه دوره كهنسالي و بازنشستگي در عرصه اهل بيت (ع) تازه شروع كار خواهد بود. مگر حبيب ابن مظاهر با آن سن و سال از خدمت در محضر امام عصر خسته شد؟! نه وي تازه در زمان پيري فرمود: حاضرم چندين جان ديگر داشته باشم تا در راه حسين (ع) نثار كنم.
باور كنيد منبع اصلي آفرينش يك اثر مذهبي اول با خواست خداوند و دوم عنايت اهل بيت است و شاعر تنها يك كاتب است. وقتي يك شعر مذهبي با اين رويه كامل ميشود شاعر در نيمه شبها به خواندن آن دل ميبندد، با خواندن هر مصرع آن لذت ميبرد، لذتي كه با هيچ لذتي در دنيا قابل مقايسه نيست. من در گذشته با توجه به سابقه 12 سالهاي كه در كار پوشاك داشتم از نظر مالي و اجتماعي مشكلي نداشتم اما به هيچ وجه حاضر نيستم لذت امروز از سرودن يك شعرم را با همه چند سال گذشته عوض كنم.
در چند جشنواره شعر شركت كردهايد؟
من تاكنون در هيچ جشنواره شعري شركت نكردهام. اولين دليل اينكه هنوز خودم را در آن اندازه نميبينم كه در جشنوارهاي شركت كنم. صابر خراساني امروز فقط يك كودك نوپا در عرصه شعر آئيني است. ما بزرگاني در اين عرصه داريم كه به رغم سن جواني كه دارند سالهاي متمادي است كه در اين عرصه زحمت ميكشند، تحقيق كردهاند، كتاب خواندهاند و قلم زدهاند.
من تصورم از شخص خودم آن است كه هنوز بايد بر سوابق و كارايي خودم در اين عرصه كار كنم، مطالعه كنم، خودم را به سطحي كه مورد رضايت اهل بيت (ع) است برسانم تا بتوانم خودم را در اين زمينه مطرح بدانم.
دليل دوم اين است كه بيشتر شعراي آئيني در كار اجرا فعاليت نميكنند. بيشتر اين شعرا كار سرودن شعر و در نهايت چاپ مجموعه اشعار خود را بر عهده دارند. چاپ و تكثير كتاب اشعار و قرائت شعر در مجالس است كه سبب ميشود حاصل زحمات شاعر به بار نشيند. ولي من چون خودم در زمينه اجرا فعاليت ميكنم شرايط فعاليتم با ديگران اندكي متفاوت است.
من بايد علاوه بر مطالعه در ميان آثار شعراي قديمي و مقاتل به نگارش شعرم بپردازم و در كنار اين مسئله بايد شعر خود را نيز حفظ كنم تا بتوانم شعر را به زبان قرائت و ارائه نزديك كنم و هم بايد خودم را براي اجراي اين شعرها در مراسم آماده كنم. بنابراين مجال شركت در جشنوارهها و انجمنها از من سلب شده است ولي با دوستان شاعر تقريباً در تمام كشور به طرق مختلف در ارتباط هستم.
با توجه به اينكه گفتيد جوانان نسل امروز از شعر آئيني و مذهبي استقبال خوبي كردند، چگونه ميتوان از اين نوع شعر در راستاي فرهنگسازي استفاده كرد؟
بسيار زياد ميتوان از اين نوع شعر در زمينه فرهنگسازي استفاده كرد. مردم ايران با كارهاي مذهبي زندگي ميكنند و از آنها لذت ميبرند. شعرهاي مذهبي اين قابليت را دارد كه در تمام سنين مردم جامعه ما تحول دروني ايجاد كند. باور كنيد در بسياري از موارد تغييري كه شعر آئيني در يك شخص ايجاد ميكند را بزرگترين كارهاي فرهنگي هم نميتواند آن را ايجاد كند.
من به عنوان يك شاعر تأثير اين نوع كارها را به چشم خود ديدهام به طوري كه اتفاق افتاده كه شخصي در دورترين نقطه دنيا حتي در كشورهاي آفريقايي و در ميان كساني كه كوچكترين شناختي از من ندارند اين نوع شعر و نحوه اجراي آن تأثير بسيار شگرفي گذاشته است.
من بسيار ديدهام كه از نوجوان 10 ساله گرفته كه هيچ آشنايي با شعر مذهبي ندارد، جوان 23 ساله كه با وجود موسيقيهاي نو در دنياي امروز و مرد ميانسال 40 ساله ارتباط بسيار عميقي با اين نوع شعر برقرار ميكنند.
من پيرمرد و پيرزنهاي 60 يا 70 سالهاي را ديدهام كه ميگويند با اين نوع شعر و به اين سبك امروزي روح تازه پيدا ميكنند و با لحظه لحظه اين شعرها زندگي ميكنند. برگزاري مراسم يا برنامهها در خصوص اين نوع شعر اگر به سبك نوين و بهروز باشد ميتواند بسيار تأثيرگذار باشد.
جديد بودن نحوه ارائه اين نوع شعر به مردم بسيار مهم است به دليل آنكه جوان امروزي از كليشه بودنهاي مرسوم خسته است و اجراي جديد را در هر حوزهاي ميپسندد. همانطور كه شعر مذهبي ما وارد عرصه جديدي شده است بايد اجراي اين نوع شعر هم رنگ تازهاي به خود بگيرد.
تأثير شعرهاي آئيني بر نسل جوان در برابر تهاجمات فرهنگي غرب را چطور ارزيابي مي كنيد؟
امروز جوانان ما در هجوم برنامههاي ماهوارهاي غربي، تهاجمات فرهنگي و فضاي مخرب سايبري ايجاد شده عليه كشور نياز به نوآوري در هر زمينهاي دارند.
ما بايد تمام برنامههاي خود را به شيوه نوين ارائه كنيم درست همان اتفاقي كه در عرصه شعر مذهبي اتفاق ميافتد. يكي از مهمترين دلايلي كه زمينه شعر آئيني در ميان مردم ما افزايش يافته همين شيوههاي نوين در ارائه اين نوع شعر است.
ما حتي اگر بخواهيم دفاع مقدس را براي نسل امروز تعريف كنيم بايد اتفاق آن عرصه را به شيوه امروز براي جوان امروز تعريف كنيم. اين حركت نياز به تحقيق و كار بسيار در اين زمينه دارد. يعني كسي كه تصميم گرفته است براي قشر جوان كاري انجام دهد بايد نيازهاي اين قشر را به خوبي بشناسد تا بتواند همان نياز و خوراك فكري كه جوان نيازمند آن است را تهيه كند.
چگونه ميتوان از اهل بيت(ع) در اين باره كمك گرفت؟
تمامي اهل بيت (ع) نور واحد هستند. احساس ميكنم امروز همه ما بايد در هر موقعيت و منصب اجتماعي كه داريم بتوانيم در ركاب امام زمان (عج) سربازي كنيم. در اين عصر كه عصر حضرت بقيه الله است همه بايد بتوانيم پا در ركاب آقا خدمت كنيم، صابر خراساني در مقام يك شاعر يا مجري مذهبي، هنرمندان و. . . هر كدام در هر لباسي خدمت به امام عصر خود كنيم.
من خيلي دوست دارم شعرهايي كه ميسرايم بيشتر در فضاي مربوط به امام زمان (عج) باشد و دوست دارم شعرها و كارهايي كه در خصوص اين امام معصوم در نظر گرفته ميشود در فضايي سراسر اميد اجرا شود. چون امام زمان (عج) امام تمام خوبيها و مهرباني هستند. شما اگر در تاريخ بشريت جستوجو كنيد، ميبينيد كه تمام اهل بيت (ع) در هر زماني منبع و سرچشمه نور و بركت و مهرباني بودهاند امام زمان (عج) كه آخرين منجي و نجاتبخش بشريت هستند و تمام خوبيها در ايشان جمع شده است.
كداميك از اشعارتان را بيشتر دوست داريد؟ چرا؟
انتخاب بسيار سخت است چون شعر مثل كودك شاعر است. شاعر با شعر خود از زماني كه به لطف خداوند در ذهنش تداعي ميشود تا لحظهاي كه بزرگ ميشود و راه رفتن را ميآموزد زندگي ميكند. شاعر شعر خود را همانند يك كودك بزرگ ميكنند گويا دستش را ميگيرد و لحظه لحظه با او راه ميرود، كمكش ميكند، راهها را به او نشان ميدهد تا زماني كه اين كودك بتواند روي پاهاي خودش بايستد.
من همه شعرهايم را با تمام وجود دوست دارم. خدا خودش ميداند شعري كه ميسرايم ابتدا بايد به دل خودم بنشيند و خودم بايد لذت ببرم تا بتوانم به اين يقين برسم كه در دل مردم نيز آن شعر ماندگار و دلنشين خواهد بود. شاعران، زبان گوياي جامعه هستند چون حرف دل خود را ميگويند و اين حرف بر جان و دل مردم هم مينشيند.
مؤلفهها و راهكارهاي پيشرفت شعر مذهبي و آئيني از نظر شما چيست؟
ما امروز بايد به جاي اينكه به فكر معرفي خود باشيم به فكر معرفي راه براي نسلهاي امروز و بعد از خود باشيم. ما هميشه بايد پيرو امام عصر خود باشيم و در خصوص نوع رفتار، كار و اخلاقمان از امام خود پيروي كنيم.
ما امروز جوانان مشتاقي داريم كه وقتي امثال صابر خراساني را ميبينند به آنها تمايل و علاقه بسياري نشان ميدهند. ما و بزرگان اين عرصه امروز بايد بتوانيم راهكارها و عوامل مورد نياز براي جذب جوانان به اين زمينه را در اختيار آنها قرار دهيم. بايد بتوانيم جوانان را در خصوص آنكه براي قدم گذاشتن در اين راه چه چيزهايي مطالعه كنند و با چه كساني در ارتباط باشند راهنمايي كنيم طوري كه دچار مشكلات احتمالي نشود.
در خصوص مؤلفهها و راهكارهاي پيشرفت در زمينه شعر مذهبي و آئيني ميتوان به هشت مورد زير اشاره كرد؛
اولين مورد اينكه در كارهاي آئيني استناد و اتكا بايد به منابعي كه در خصوص مقاتل نوشته شدهاند، باشد. مقاتل منابع و ريشه همه اتفاقات ديني و آئيني ما در گذشته هستند. دومين مورد، توجه به تعيه صحيح مرثيه و مدنظر قرار دادن مسائل مهم از نظر اهل بيت (ع) مانند بحث ولايت و رهبري است.
سومين مورد، توجه به نكات فني شعر و هنرهاي شعري است. اگرچه شعر مذهبي شاعر برگرفته از احساس و درونيات اوست اما شاعر بايد به تمام سبكها و اصول فني در خصوص شعر و ويرايش آشنا باشد. به طوري كه من معتقدم شاعر آئيني به دليل آنكه براي بهترين انسانها شعر ميسرايد بايد به اندازهاي در اين خصوص اطلاعات داشته باشد كه بتواند شعر آئيني بسيار محكمتر و غنيتر از شعرهاي ديگر ارائه دهد.
چهارمين نكته مربوط به بداعت، كشفهاي شعري و مضمونسازي صحيح و درست در سرودن شعر است. شاعر آئيني بايد در خصوص سرودن شعرش مضمونساز باشد. هر شاعر از ديدگاه خودش به يك مسئله نگاه ميكند. براي مثال هر شاعر از دريچه ديدگاه منحصر به خودش بارگاه امام رضا (ع) را ميبيند و در خصوص آن شعر ميسرايد. پنجمين نكته مربوط به خيالپردازي و سرشار بودن از عاطفه و احساسات است.
ششمين مورد مربوط به پرداختن به ابعاد حماسي و عرفاني وقايع تاريخي و مذهبي در خصوص سرودن شعر آئيني است. پرهيز از بيان پيچيده شعر را ميتوان به عنوان هفتمين مورد در اين زمينه نام برد. امروز اگر انسان حرفي بزند كه بسيار بار معنوي و آموزشي باد اما داراي پيچيدگي باشد بر دل مردم نمينشيند و در ميان آنان پذيرفته نميشود. به قول يكي از دوستان «مرقدت ضربالمثلهاي مرا تغيير داد هركه بامش بيش برفش نه، كبوتر بيشتر» يا اينكه در جايي ميگويند « عاشقي دردسري بود نميدانستيم حاصلش خونجگري بود نميدانستيم». ما به دليل آنكه براي قشر خاص مردم شعر نميگوييم و مخاطبان اصلي شعرهاي آئيني ملت ما هستند پس بايد شعر ساده و عاميانهاي بسراييم كه تأثيرگذار باشد. هشتمين مورد شامل ترويج، احياي فرهنگ عاشورايي و توجه به مسائل روز و نياز جامعه است. شاعر امروز ما بايد شاعري باشد كه همه مسائل پيرامونش برايش مهم باشد.
دستنوشتهاي از اشعار وي زينتبخش اين گفتوگو شد:
تسبيح اشكهاي سحر بينتيجه نيست
در گريه ديدهايم اثر بينتيجه نيست
باور كنيد آه جگر بينتيجه نيست
اينقدر بازماندن در بينتيجه نيست
از انتظار پنجرهها كور ميشوند
بي نور چشم تو گرهها كور ميشوند
تقويمهايمان هم زارند خستهاند
اين ابرها چگونه ببارند خستهاند
بي تو از اين جمعه شمارند خستهاند
از برگ برگ خود گله دارند خستهاند
كارم غروب جمعه به اشكال خورده شد
ديدي هزار و سيصدمان سال خورده شد
طرز نگاه تو به نظر چيز ديگري است
خورشيد از عنايت اين ذرهپروري است
تكليف ما اگر بپذيرد نوكري است
اين چادر كه خيمه زدي ارث مادري است
اي آيه آيه آيه باران فاطمه
كوثرنشينترين بيابان فاطمه
