
در حالي كه زيادهخواهي طرفهاي غربي منجر شده است تا دور چهارم مذاكرات هستهاي علايم كما را نشان دهد، وزير خارجه ايران در آخرين توئيت بر لزوم از ميان رفتن «توهمات» غربيها تأكيد كرد و درباره تكرار شرايط سال 2005 كه در آن طرفهاي مقابل فرصت توافق با ايران را از دست دادند، هشدار داد.
ظريف در اين توئيت خود نوشته است: توافق ممكن است. ولي لازم است كه توهمات از بين برود. نبايد مانند سال 2005 يك بار ديگر فرصت از دست برود.»
در ابتداي سال 2005 ايران با تروئيكاي اروپايي به توافقي دست يافت كه عدم پايبندي طرفهاي غربي به تعهدات خود منجر به شكست توافقات شد. سه كشور اروپايي در ژانويه اين سال؛ پيشنهادي متضمن تعهد ايران به نساختن سلاح كشتار جمعي، همكاري در مبارزه با تروريسم و موضوع امنيت منطقهاي و از جمله در عراق و افغانستان را رد كردند. اين كشورها در مارس 2005 نيز پيشنهاد ايران كه پذيرش پروتكل الحاقي، بازرسيهاي بيشتر و تعهدات بيشتري را شامل ميشد رد كردند و در ماه اوت آن سال و در آخرين روزهاي دولت سيدمحمد خاتمي خواستار توقف دائمي غنيسازي هستهاي در ايران شدند در حالي كه در توافق پاريس برحقوق ايران بر اساس NPT كه مطابق با تعهداتش به معاهده و بدون تبعيض اعمال ميشود اذعان كرده بودند.
ايران وشش قدرت جهاني چهارمين دور از مذاكرات را سهشنبه آغاز كردند اما بنا بر اعلام طرفين، اين مذاكرات به كندي پيش رفت و بدون پيشرفت خاصي در روز جمعه به پايان رسيد. عباس عراقچي، عضو ارشد تيم مذاكره كننده هستهاي كشورمان اعلام كرد كه دور مذاكرات جامع ايران و 1+5 از 26 تا 30 خردادماه در شهر وين، پايتخت اتريش برگزار ميشود. وي گفت: «ما درباره متن هيچ پيشرفتي نداشتيم. در بخش شكلي به تفاهماتي رسيدهايم. اما در بخش محتوي عليرغم مرور در موضوعات پيشرفتي نكرديم و اختلافات به قوت خود باقي است.»
به گزارش فارس، سيد عباس عراقچي در اين باره عنوان كرد: احتمال دارد تا قبل از دوره بعدي در خرداد ماه يك دوره فوق العاده را تنظيم كنيم كه نيازمند تنظيم زمان است.
عضو ارشد تيم مذاكرهكننده هستهاي همچنين شنبه شب در برنامه گفتوگوي ويژه خبري شبكه دوم سيما با بيان اينكه در مورد متن، هيچ پيشرفت ملموسي نداشتيم، اظهار داشت: البته متن را ميتوان به دو قسمت شكلي و محتوايي تقسيم كرد كه در قسمت شكلي به نگاه مشترك رسيديم كه متن چگونه بايد تنظيم شود و در مورد عنوان نيز يك نگاه مشترك پيدا كرديم. به دو تا سه عنوان رسيديم و روي مقدمه متن نيز قدري كار كرديم. مقدمه متن شامل يكسري اصول است و با توجه به اينكه مقدمه توافق بعدي ما از مقدمه توافق ژنو الهام گرفته، كار سختي نيست. عضو ارشد تيم مذاكره كننده هستهاي گفت: ديدگاهها در مورد مقدمه به هم نزديك شده است و سه چهار ساعت در اين باره بحث كرديم. در مورد اصل توافق و اينكه چه موضوعاتي باشد و چه زمانبندي باشد ايدههايي را مورد بحث قرار داديم و فضاي مشتركي در اين خصوص داريم؛ اگرچه توافقي هنوز حاصل نشده است. عراقچي اضافه كرد: درباره قسمت اصلي يعني محتوا، بهرغم اينكه همه موضوعات را مرور كرديم و درباره دو سه موضوعي كه فكر ميكرديم ميتوان به نتيجه رسيد بحثهاي مفصلتري داشتيم، ولي در حقيقت پيشرفتي نكرديم. همسو با سخنان ظريف و عراقچي«گرث پورتر»، روزنامهنگار تحقيقي معروف در حوزه سياست امنيت ملي امريكا در مقالهاي كه در «الجزيره» نوشت:يك ديدگاه اشتباه درخواست غرب براي توقف بسياري از قابليت هاي هستهاي ايران را شكل داده است و اين ديدگاه اشتباه نيز بر اساس اعتقاد قاطع دولت «باراك اوباما» رئيسجمهوري امريكا شكل گرفته مبني بر اينكه ايران از طريق پنهان كردن جزئيات برنامه هستهاي خود و همچنين پنهان كاري درباره نيات هستهاياش در ارتباط با توليد تسليحات هستهاي، جهان را فريب داده است. وي تأكيد كرد اين روايت غالب در خصوص برنامه هستهاي ايران در طول يك دهه گذشته بوده است. اما بايد به اين نكته مهم اشاره كرد كه اين روايت، هيچ اساس و پايه مستندي ندارد.
به نوشته پورتر، همانطور كه در كتاب «بحران ساختگي: ناگفتههاي هراس هستهاي ايران» مطرح شده، اين روايت كه ايران يك برنامه تسليحات هستهاي سري و پنهاني دارد نتيجه مستقيم يك سري پيش فرضهاي نادرست در دولت امريكا و همچنين جامعه اطلاعاتي امريكا است كه در سندهاي اطلاعاتي ساختگي و جعلي غرب ارائه شده و اين ديدگاه اشتباه را به آژانس بينالمللي انرژي اتمي و در نهايت به جهانيان تحميل كرده است.
بر اساس گزارش اين روزنامهنگار امريكايي روايت اشتباه درباره برنامه هستهاي ايران از آنجا آغاز شد كه سازمان جاسوسي امريكا (سيا) مركزي را براي مقابله با اشاعه تسليحات كشتار جمعي در سال 1991 راهاندازي كرد. كارشناساني در اين مركز مشغول به كار شدند كه به آنها گفته شده بود ميبايست روي ايران به عنوان سوژه اصلي اشاعه اين تسليحات تمركز كنند. جاي تعجب ندارد كه اين مركز در سالهاي بعد از آن بارها گزارشهايي را منتشر كرده كه مدعي است تلاشهاي ايران براي به دست آوردن قابليت غنيسازي هستهاي در سالهاي پاياني دهه 1980 و پس از آن در راستاي دستيابي به قابليت تسليحاتي هستهاي بوده است. ايران براي اين مركز به صورت كاملاً پيش فرض يك تهديد عنوان شده بود.
پورتر در رد اين ادعاها نوشته است: اما آنچه كارشناسان عدم اشاعه تسليحات كشتار جمعي سيا هرگز به آن اشاره نكردند اين بود كه ايران به مداخله سياسي دولت ريگان كه از سال 1983 تحت فشار گذاشتن دولتهاي فرانسه و آلمان را آغاز كرد تا همكاري با برنامه هستهاي ايران را رد كنند، واكنش نشان داد. تأثير چنين مداخلهاي كه بعدا با اين ادعا كه ايران سعي در به دست آوردن تسليحات هستهاي داشته، توجيه شد، اين بود كه اجازه نداد ايران ديگر به شركت فرانسوي كه سوخت اورانيوم غني شده براي رآكتور بوشهر فراهم ميكرد، اعتمادكند. باز هم جاي تعجب ندارد كه تهران در مواجهه با گزينه توقف كامل برنامه غني سازي هستهاي يا ايجاد قابليت غنيسازي مستقل مواجه ميشود، بدون شك گزينه دوم را انتخاب كند.
امريكا باعث اختلاف «1+5»
منابع مطلعي كه خواستند نامشان فاش نشود، اعلام كردند كه امريكا با پشت پا زدن به توافق «وين- 3» و اجلاس نيويورك براي آغاز نگارش متن توافقنامه جامع، اعتراض برخي از اعضاي گروه 1+5، حتي طرفهاي غربي را برانگيخته است. به گزارش فارس، طرف امريكايي با طرح درخواستهايي كه به گفته اين منابع زيادهخواهي آشكار است، حتي سبب اعتراض ديگر اعضاي 1+5 شده است. اين منابع افزودند كه امريكا مانع آغاز رسمي نگارش مواردي از توافقهاي قبلي شده است به طوري كه ادامه كار گروه 1+5 را در وضعيتي مبهم قرار داده است. اين منابع تأكيد كردند كه اگر اين وضعيت ادامه پيدا كند، گروه «1+5» در معرض فروپاشي كاركردي قرار خواهد گرفت.
دبكا: امريكا شهاب ۳ را پذيرفته است
پايگاه صهيونيستي «دبكا» مدعي شده است كه دولت امريكا به اطلاع تهران رسانده است كه بحث محدوديت برنامه موشكي، موشكهاي «شهاب3» را در بر نميگيرد. به ادعاي روز يكشنبه دبكا واشنگتن معتقد است كه علاوه بر توافق جامع هستهاي، بايد موشكهاي با برد بالاي
4 هزار كيلومتر و مدلهاي موشكهاي «سجيل»، «سفير»، «سيمرغ» (ماهوارهبر)، «عاشورا 1» و «عاشورا 2» محدود شوند. آن طور كه دبكا مدعي شده، اين تصميم امريكا با واكنش منفي اسرائيل و كشورهاي عربي مواجه شده است. «چاك هيگل» وزير دفاع امريكا در سفر اخير خود به منطقه، به مقامات صهيونيست و كشورهاي حاشيه خليج فارس نسبت به ايجاد سپر دفاع موشكي يكپارچه در منطقه اطمينان داد، اما به ادعاي دبكا، اين موضوع نتوانسته انتقادات از واشنگتن را كاهش دهد. اين در حالي است كه ايران بارها تأكيد كرده است كه به هيچ وجه در مورد توان موشكي خود مذاكره نميكند و اين بحث به كلي خارج از چارچوب گفتوگوهاي هستهاي است.