در جريان سفر خاورميانه‌اي چاك‌ هيگل چه گذشت؟

سفر خاورميانه‌اي چاك‌ هيگل و تعقيب بسته سياستي اوباما

چاك‌ هيگل وزير دفاع امريكا روز جمعه به سفر خود به عربستان، اردن و اسرائيل پايان داد. در حالي كه منابع خبري از آغاز سفر وي در روز دوشنبه (22 ارديبهشت) خبر داده بودند اما سفر هيگل با يك روز تأخير آغاز شد و وي در اولين مرحله از سفر خود در نشست وزراي دفاع شوراي همكاري خليج‌فارس در جده عربستان حضور يافت و از اعضاي اين شورا خواست سامانه‌هاي دفاع هوايي و دريايي خود را يكپارچه سازند. با توجه به اينكه پيش از اين مقامات پنتاگون هدف اين سفر را گفت‌وگو درباره اجراي سپر دفاع موشكي در خليج‌فارس اعلام كرده بودند از اين‌رو مي‌توان گفت كه چاك‌ هيگل همين هدف را در پوشش درخواست از اعضاي شوراي همكاري خليج‌فارس براي يكپارچه‌سازي سامانه‌هاي دريايي و هوايي خود دنبال كرد و براي اينكه از واكنش‌هاي احتمالي جلوگيري كند از طرح مستقيم سپر دفاع موشكي امتناع كرد. همچنين با توجه به اينكه راهبرد جديد امريكا بر انتقال نيروهاي نظامي خود از منطقه خاورميانه به سمت شرق آسيا قرار گرفته است لذا تنها بر يكپارچه‌سازي فرماندهي نيروهاي هوايي و دريايي اعضاي شوراي همكاري خليج‌فارس تأكيد كرد تا امريكا از اين طريق و در پرتو استقرار سپر دفاع موشكي بتواند همچنان سلطه قبلي خود ادامه دهد. يك هدف مهم اما اعلام نشده امريكا در اين زمينه ايجاد پيوند بين سامانه‌هاي دريايي و هوايي اعضاي شوراي همكاري خليج‌فارس و رژيم‌‌صهيونيستي در قالب سپر دفاع موشكي است.  اما از آنجا كه امريكا براي رسيدن به اين اهداف به دشمن فرضي نياز دارد تا اعضاي شوراي همكاري خليج‌فارس را به قبول طرح مورد نظر خود در پذيرش سپر دفاع موشكي متقاعد و ترغيب كند لذا مسئله موشك‌هاي بالستيك ايران را به ميان كشيده و تلاش كرده آن را به مسئله هسته‌اي ايران گره بزند كه همين امر يكي از عوامل توقف دور چهارم مذاكرات هسته‌اي در وين بوده است. بر اين اساس مشخص مي‌شود كه امريكا مي‌خواهد با يك تير چند نشان بزند: يعني از يكسو با توجه به نيازهاي نظامي خود در منطقه شرق آسيا مي‌خواهد- بدون افزايش تعداد نيروهاي نظامي امريكا كه بار اضافي بر اقتصاد بحران‌زده اين كشور وارد كند –نيروهاي خارج شده از عراق و افغانستان را به سمت شرق آسيا گسيل كند و از ديگر سو با مطرح كردن تهديد موشكي ايران براي كشورهاي عربي حوزه خليج‌فارس آنها را به پذيرش طرح سپرموشكي وادار كند و از اين طريق به سلطه و نفوذ قبلي خود در اين منطقه حتي با وجود كاهش نيروهاي نظامي خود ادامه دهد.
نكته قابل تأملي كه در اين زمينه وجود دارد اين است كه امريكا هنوز هم به پروژه ايران‌هراسي نياز دارد تا بتواند طرح سپر موشكي خود را در خليج‌فارس اجرا كند اما مشكلي كه در اينجا پيش مي‌آيد ديوار بي‌اعتمادي ميان امريكا و ايران را بلندتر مي‌سازد و اين در حالي است كه حل مسئله هسته‌اي ايران مستلزم هر چه كوتاه‌تر شدن اين ديوار است كه در سه دهه و نيم گذشته ايجاد شده است. رويكرد امريكا در اين زمينه از جمله مصاديق روشني است كه مسئوليت ايجاد دلسردي و وقفه در مذاكرات را متوجه امريكا مي‌كند.  البته نگاهي به ديگر ابعاد سفر چاك‌ هيگل نيز نماي ديگري از سياست كج‌دار و مريز امريكا را نشان مي‌دهد. وي در اردن در خصوص برگزاري رزمايش آتي ميان دو كشور گفت‌وگو كرد كه اين هم باز از يك جهت در تعارض با سياست اعلامي امريكا در تغيير راهبرد نظامي امريكا از خاورميانه به شرق آسياست. زيرا امريكا در حال حاضر حدود يك هزار تفنگدار خود را به همراه چندين سامانه پدافند ضد موشكي پاتريوت در اردن مستقر كرده است و در عين حال به آموزش نيروهاي جوان سوري از ميان آوارگان مقيم اين كشور اقدام مي‌كند و اين نشان مي‌دهد كه امريكا نه تنها به امكان مداخله نظامي در اين كشور پايان نداده بلكه تدابير لازم را براي محافظت از رژيم‌صهيونيستي در قبال درگيري‌هاي احتمالي آينده انديشيده است.  بر اين اساس مي‌توان گفت چاك‌ هيگل با دو دسته گلي كه در جريان سفر به جده و اردن تهيه كرده بود سفرش را به اسرائيل آن هم در سالروز اشغال فلسطين آغاز كرد و در جريان اين سفر كوشيد تمام دغدغه‌هاي رژيم‌صهيونيستي را به عواقب مذاكرات هسته‌اي ايران بر‌طرف كند.
از اين ديد همزماني سفر منطقه‌اي چاك‌ هيگل با دو موضوع ديگر يعني دور چهارم مذاكرات هسته‌اي ايران و گروه 1+5 در وين يا شصت وششمين سالروز اشغال فلسطين - كه در اسرائيل به روز استقلال معروف است - نه تنها تصادفي نبوده بلكه كاملاً حساب شده هم بوده است و درك آن مستلزم رويكرد پكيجي حاكم بر سياست خاورميانه‌اي امريكاست كه از رويكرد دولت اوباما در يك كاسه كردن مسائل اين منطقه ناشي مي‌شود.