تكنولوژيهاي پيشرفته از يك طرف به دليل كاهش احتمال تلفات انساني و از طرف ديگر به دليل قابليت بالا اهميت روز افزوني در مسائل دفاعي و امنيتي كشورها پيدا كردهاند. بدون شك يكي از اين تكنولوژيها، هواپيماهاي بدون سرنشين هستند كه نقش كليدي در جنگها خواهند داشت و همانطور كه يك تحليلگر امريكايي ميگويد پهپاد (پرنده هدايتپذير از راه دور) و ساير جنگ افزارهاي سايبري در حال تغيير مسير ملتهايي است كه در نبردهاي آتي خواهند جنگيد. ايران نيز كه در مسير انواع تهديدهاي نظامي و امنيتي قرار گرفته سرمايهگذاري ويژهاي در زمينه اين تكنولوژي كرده است و در همين زمينه هفته گذشته از مدل مهندسي معكوس شده آركيو170 امريكا و چگونگي رمزگشايي از پهپاد اصلي آركيو170 را رونمايي كرد. نمايش آركيو170 ايراني واكنشهاي متفاوتي را در سطح جهاني داشت، هر چند اين اولين بار نبود كه تهران از هواپيماهاي بدون سرنشين خود رونمايي ميكرد اما مهندسي معكوس از يك پهپاد فوق پيشرفته امريكايي نظر رسانهها و كارشناسان را خود جلب كرد.
تبديل كابوس امريكا به واقعيت
اسكات پترسون در گزارشي تحت عنوان «يك كابوس به واقعيت تبديل ميشود؟ ايران المثني آركيو را رونمايي كرد» براي نشريه كريستين ساينس مانيتور مينويسد: «ايران كپي خود را از يك هواپيماهاي بدون سرنشين رادارگريز امريكا رونمايي كرد و مدعي است اسرار اين هواپيماي را كشف و ظرفيت تسليحاتي نيز به آن اضافه كرده... تلويزيون دولتي ايران تصاويري را منتشر كرد و گفت كه اين تصاوير يك ناو هواپيمابر امريكا در خليج فارس است كه توسط يك پهپاد ايراني فيلمبرداري شده». پترسون در ادامه گزارش خود آورده است: «به مهندسين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي دستور داده شد تا اين هواپيماي بدون سرنشين امريكايي را مهندسي كنند كه در جريان يك عمليات جاسوسي سيا از مراكز هستهاي و نظامي، بدون خسارت جدي پايين آورده شد. ايران با خوشحالي واكنش نشان داد و اعلام كرد، توقيف اين هواپيما در جريان يك كمين الكترونيكي، قدرت فني ايران را نشان داد». خبرنگار كريستين ساينس مانيتور در بخشي از گزارش خود به واكنش منفعلانه مقامات امريكايي اشاره كرده و مينويسد: «مقامات امريكايي گفتند ايران قادر به تكثير جنس بدنه پيشرفته و رادارگريز اين پهپاد و شكل آيروديناميك و همچنين تجهيزات نظارتي آن نيست هرچند ممكن با كمك روسيه يا چين به آن دست يابد».
ايرانهراسي العربيه
بخش انگليسي پايگاه الكترونيكي شبكه العربيه عربستان سعودي در مقالهاي به قلم مجيد رفيعزاده يك ايراني- سوري ساكن امريكا در تحليلي مغرضانه سعي ميكند با استفاده از برجستهكردن ويژگي جاسوسي پهپادها به پروژه ايرانهراسي دامن بزند. در اين مقاله آمده است: «اقدام شتابزده رهبران ايراني براي جشن گرفتن اين تحول و مباهات كردن به داشتن پهپاد جاسوسي به انگيزههاي سياسي ارتباط پيدا ميكند و نشان ميدهد آنها حقيقتا معتقدند اين تحول نشانهاي مهم در پيشرفت تواناييهاي نظامي و دفاعي است.» نويسنده مقاله در ادامه اين سؤال را مطرح ميكند؛ «اگر تهران اينقدر به داشتن تكنولوژي جاسوسي خود افتخار ميكند آيا رهبران ايراني نبايد انتظار داشته باشند كه كشورهاي منطقهاي و جامعه بينالمللي باور كنند كه تهران نميخواهد به سلاحهاي دستيابي با قابليت هستهاي دسترسي داشته باشد».
نويسنده پس از بيان اين مطلب زمينه را براي ايرانهراسي فراهم ميآورد و اين سؤال را مطرح ميكند: «چرا مقامات ايراني ميخواهند از طريق رسانههاي دولتي نشان دهند كه يك تكنولوژي پيشرفته دارند كه ميتواند از كشورهاي همسايه جاسوسي كند... اگر نگاهي به كشورهاي منطقه داشته باشيم كه ايران ميتواند از آنها جاسوسي كند عمدتا كشورهاي عربي واقع در جنوب ايران همانند بحرين، قطر، عربستان سعودي و عراق هستند.»
از نكات قابل توجه ديگر مقاله العربيه اين است كه نويسنده بدون توضيحي، توانايي ايران در استفاده از تكنولوژي جاسوسي را مغاير با ايدئولوژي اعلام شده توسط دولت ايران ميداند و سپس بدون اشاره به چگونگي وجود ارتباط و سنخيت بين پهپاد و بمب اتمي، به اظهارات مقام معظم رهبري درباره حرام بودن سلاح اتمي اشاره ميكند. وي مينويسد: «رهبر ايران بارها خاطر نشان كرده كه جمهوري اسلامي مخالف بمب اتمي يا اينگونه تسليحاتي است كه مخالف ايدئولوژي شيعهگرايي است.» رفيعزاده در پايان مقاله خود و در راستاي پروژه ايرانهراسي هدف از داشتن پهپاد توسط ايران را گرايش اين كشور براي سلطهگرايي بر منطقه توصيف ميكند. در همين راستا، وي مينويسد: «اشتياق رهبران ايراني درباره پهپاد جاسوسي در حال پيشرفت، يك پيام قوي درباره اهداف ايران براي تغيير موازنه قوا در منطقه به نفع خود ميفرستد و ساير قدرتهاي منطقهاي را به چالش ميكشد...و به دنبال برتري هژمونيك منطقهاي است».
ديليبست؛ پهپادهاي ايراني در سوريه
نشريه الكترونيكي ديلي بست امريكا نيز چند روز پس از رونمايي از آركيو 170 ايراني به بررسي استفاده از پهپادهاي ساخت ايران در خارج از مرزهاي كشورمان به ويژه از اين پهپادها در جنگ سوريه پرداخته است. بر اساس اين گزارش، «ايران براي دولت سوريه هواپيماهاي بدون سرنشين فراهم ميآورد كه بعضي از آنها الهام گرفته از تكنولوژي امريكايي است و نقش مهمي در نگه داشتن بشار اسد در قدرت ايفا ميكنند. روز يكشنبه تهران اعلام كرد كه يكي از پيشرفتهترين پهپادهاي امريكا را مهندسي معكوس كرده است، بنابراين اين احتمال افزايش مييابد اين كشور روباتهاي هوايي پيشرفتهتري را براي دمشق ارسال خواهد كرد.» در ادامه اين گزارش آمده است اين توانايي ايران «از جنبههاي مختلف نميتواند تعجبآور باشد، تاريخ برنامه پهپادي ايران به اوايل دهه 1980 بر ميگردد. اين كشور 30 سال پيش براي اولين بار سعي كرد اين پرندگان را مسلح كند. زماني كه در دهه 1980 ميلادي اسرائيل هواپيماهاي بدون سرنشين بر حريم هوايي دره بقاع لبنان اعزام كرد تا مواضع توپخانهاي و ضدهوايي سوريه را شناسايي كند تقريبا در همان زمان ايران شروع كرد به استفاده از پهپادها براي جاسوسي از مواضع عراق در جنگ حماسي خود عليه صدام حسين، در جريان اين جنگ مهندسان ايراني به صورت ناشيانهاي راكت اندازهاي روسي را روي اين هواپيماها نصب كردند تا براي شليك راكت عليه سربازان عراقي استفاده كنند.» وارن ويرا متخصص مسائل دفاعي در واشنگتن به ديلي بست گفته است: «با قضاوت درباره تعداد رونماييهاي جديدي كه از سال 2012 تا 2013 از جمله پهپادهاي شاهد، عازم، مهاجر، حماسه و سرير، به نظر ميرسد در سالهاي اخير برنامههاي پهپادي ايران به بلوغ رسيده است. برنامه پهپادي ايران در حال حاضر دهها هواپيما و سيستم عامل دارد كه ميتواند استفاده كند.»
اين متخصص در ادامه مدعي حضور پهپادهاي ايراني در سوريه شده است. ديلي بست به نقل از ويرا آورده: «از طريق تصاوير ماهوارهاي چند فروند از اين هواپيماها در پايگاههاي هوايي سوريه از جمله در دمشق حما و شريعت مشاهده شده است». بر اساس اين گزارش: «اولين نشانه از پهپادهاي ايراني در سوريه در اوايل سال 2012 مشاهده شد وقتي كه مخالفان ويدئويي را منتشر كردند كه يك پهپاد ABـ 3 را نمايش ميداد در دسامبر 2013 انواع مختلفي از پهپادها به صورت چشمگيري رؤيت شدند جبهه النصره وابسته به القاعده يك پهپاد كوچك مدل ياسر را ساقط كرد و تصاوير لاشه آن را در شبكههاي اجتماعي منتشر كرد.» ديليبست به نقل از ويرا نوشته «قضاوت درباره تواناييهاي حقيقي پهپادهاي ايران خيلي سخت است اما تصوير منتشر شده از لاشه ياسر نشان ميدهد كه طراحي آن كمي كوچك است بنابراين اين احتمال وجود دارد كه از اسكن ايگل الهام گرفته شده باشد.»
هرچند بعضي واكنشهاي ديگر به صورت منفعلانه سعي كردند تا پيشرفت ايران را در زمينه تكنولوژي كم اهميت جلوه دهند اما همانطور كه ويرا گفته است، تجربه تاريخي، توان فني مهندسان ايراني و توليد انواع مختلف پهپاد حاكي از آن است كه كشورمان دستكم در اين صنعت مرحله ابتدايي را پشت سر گذاشته و وارد مرحله بلوغ خود شده بنابراين در آينده ميتوان انتظار توليد نوع پيشرفتهتري از هواپيماهاي بدون سرنشين داشت.
در حال حاضر ما فقط می توانیم با احیا صنعت مرده کشورمان خودمان را به رخ جهانیان بکشیم.... 
