احتمال مداخله نظامي روسيه در شرق اوكراين به بهانه ايجاد صلح، واكنش جدي مقامات كييف را به دنبال داشته است. وزير دفاع موقت اوكراين اعلام كرد كه اگر روسيه تحت عنوان عمليات حافظ صلح، نيرو به اوكراين اعزام كند، ارتش اوكراين واكنش نشان خواهد داد. تهديد دولت كيف عليه مسكو در شرايطي ابراز ميشود كه تنشها بين مسكو و غرب تشديد شده و حتي برخي منابع از استقرار موشكهاي اس 300 روسيه در مرزهاي اوكراين خبر دادند كه اين اقدام اوج تنش بين مسكو و كي يف را نشان ميدهد.
به گزارش «جوان»، واكنش مقامات اوكراين براي مقابله نظامي با مسكو درحالي است كه دولت غربگراي كييف، پايتخت اوكراين، همواره روسيه را به مداخله در شرق اين كشور متهم ميكند. درحال حاضر احتمال حضور نظاميان روسيه در شرق اوكراين براي ايجاد امنيت و جلوگيري از اقدامات گروههاي مسلح كه مورد حمايت مسكو نيز نيستند، ميتواند درگيري بين مسكو و كييف را تشديد كند. اگرچه روسها حضور نظاميان خود در مرز با اوكراين را رد ميكنند، اما منابع غربي در هفتههاي اخير اعلام كردهاند كه حدود 40 هزار نيروي روس در مرز با اوكراين مستقر شدهاند و حتي برخي اخبار از استقرار پيشرفتهترين موشكهاي روسيه در مرزهاي شرقي اوكراين حكايت دارد.
به گزارش ايسنا، به نقل از خبرگزاري رويترز، ميهايلو كوال، وزير دفاع موقت اوكراين روز يكشنبه با بيان اينكه سازمان ملل اجازه ارسال نيروي نظامي را به روسها نداده است، اظهار داشت: «همه از بازيهاي روسيه به بهانه حفظ صلح خسته شدهاند». كوال تأكيد كرد كه اگر روسيه به اين بهانه وارد اوكراين شود، ارتش اوكراين دست به عمليات جنگي خواهد زد. وي همچنين در ادامه گفت كه هيچ نيرو يا هواپيماي روسيه در رزمايشهاي اخير اين كشور وارد مرز اوكراين نشده است. كوال تأكيد كرد كه بهرغم تلاش روسيه براي جلوگيري از اجراي عمليات ضد تروريستي در شرق اوكراين، اين عمليات ادامه دارد. وي با بيان اينكه نيروهاي روس تا دو يا سه كيلومتري مرز اوكراين آمدهاند، گفت كه جداييطلبان روسگرا در برخي موارد از غيرنظاميها به عنوان «سپر دفاع انساني» استفاده ميكنند.
تيموشنكو: اوكراين به عضويت ناتو درآيد
ترس از مداخله احتمالي روسيه در شرق اوكراين سبب شده تا رهبران كي يف براي جلوگيري از زيادهخواهيهاي مسكو درخواست عضويت در سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) را به طور علني اعلام كنند. در همين راستا، نخستوزير پيشين اوكراين گفت كه اين كشور بايد به منظور حفاظت از خود در برابر تهاجم روسيه به عضويت ناتو درآيد.«يوليا تيموشنكو»، نخستوزير پيشين اوكراين ديروز گفت: «اگرچه پيشتر تنها اقليت اندكي از مردم اوكراين از عضويت در ناتو حمايت كرده بودند، اما اقدامات تهاجمي روسيه در شرق اين كشور باعث يك تغيير اساسي در طرز فكر عمومي شده است». وي با اشاره به ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه افزود:«پوتين با جنگ عليه ما توانست ذهنيت مردم اوكراين را تغيير و ما را به سوي يك مسير استراتژيك متفاوت سوق دهد. در اين مورد ناتو بهترين گزينه براي اوكراين است.»
اوباما: هدف تحريمها پايان «تحريكات» روسيه است
رئيسجمهور امريكا در جريان سفرش به مالزي بار ديگر تأكيد كرد تحريمهاي بينالمللي جديد عليه روسيه حامل اين پيام است كه مسكو بايد تحريكات خود در شرق اوكراين را خاتمه بخشد. باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا روز يكشنبه در كنفرانس مطبوعاتي در مالزي اظهار داشت: «تا زماني كه روسيه به جاي حل و فصل صلحآميز مسائل و ثباتسازي مسير تحريك را ادامه دهد با پيامدهاي آن روبهرو خواهد بود و اين پيامدها هر روز بزرگتر و گستردهتر خواهد شد». وي تأكيد كرد كه امريكا و اروپا بايد با نيرويي مشترك روسيه را تحريم كنند. اوباما گفت: «ما بايد در موضعي محكم و قوي مانع پوتين شويم تا او شاهد باشد كه جهان متحد است و امريكا و اروپا يكپارچه است و اين فقط درگيري امريكا و روسيه نيست».
ادامه تنش مسكو- غرب در اوكراين
هرچند غرب و مسكو تلاش دارند به بحران اوكراين پايان دهند، اما آنچه درحال حاضر شاهد هستيم، اين است كه اين بحران اكنون بعد جهاني به خود گرفته و رقابت و تنش غرب و روسيه را بيش از پيش تشديد كرده است. تنشي كه در اوكراين شكل گرفته به زودي فروكش نخواهد كرد و حتي تبعات آن در آينده نيز ادامه خواهد داشت. اگرچه مسكو و غرب سعي دارند تا با نشستها و توافقات بر سر بحران اوكراين به درگيريها در اين كشور پايان دهند، اما حتي اين توافقات نيز نميتواند شيب تنش روسيه و غرب را در بحران اين كشور كاهش دهد.
توافقات انجام شده بين روسيه و غرب در اوكراين چه زمان صلح مخالفان با دولت ويكتور يانكوويچ، رئيسجمهور بركنار شده اوكراين كه چندساعت بعد به بركناري وي منجر شد و چه در توافق اخير طرفين در ژنو كه به پايان درگيريها در اين كشور تأكيد داشت، نشان ميدهد كه اين توافقات نه تنها تنش را كاهش نداده بلكه به تشديد درگيريها در شرق اوكراين منجر شده است. هرچند غرب و روسيه از درگيري نظامي در اوكراين پرهيز ميكنند، اما همچنان احتمال درگيري نظامي بين غرب و روسيه وجود دارد و كوچكترين اشتباه ميتواند جرقه جنگ جهاني را به دنبال داشته باشد. در صورت جنگ بين مسكو و واشنگتن نيز اين غرب است كه زيان بيشتري را متحمل خواهد شد، زيرا باتوجه به هزينههايي كه جنگ تمام عيار ميتواند داشته باشد، غرب را آسيب پذير خواهد كرد.
چون ناتو و امريكا هنوز از زير بار هزينههاي جنگي عراق و افغانستان خارج نشدهاند كه درگيري جديد با روسيه ميتواند فروپاشي نظامي غرب را دربر داشته باشد. باتوجه به اينكه هزينه نظامي به كاهش هزينههاي اقتصادي و اجتماعي ميانجامد، ميتواند بحران اقتصادي را در جهان غرب تشديد و افكار عمومي غرب را عليه مقامات اين كشورها تحريك كند. ميتوان گفت اكنون بحران اوكراين به موضوع حيثيتي براي غرب و كرملين تبديل شده و هيچ يك از طرفين از مواضع خود كوتاه نميآيند و اين موضوع سبب ميشود تا بحران همچنان ادامه داشته باشد و روز به روز ابعاد پيچيدهاي به خود بگيرد.
تحريم روسيه گران تمام ميشود
پس از الحاق «شبهجزيره كريمه» به روسيه در مارس سال جاري ميلادي، غرب براي مقابله با پيشروي روسيه در اوكراين، سعي كرد با اعمال تحريمهاي اقتصادي مسكو را به عقبنشيني وادار كند، اما نه تنها اين اتفاق نيفتاد بلكه اوضاع به نفع روسيه در شرق اوكراين شد و حتي تبعات منفي اين تحريمها بيشتر از روسيه دامن اتحاديه اروپا و امريكا را گرفت. اكنون ترس از قطع گاز صادراتي روسيه به اروپا كابوسي است كه رهبران اروپايي هر روز با آن روبهرو هستند. عدم كارايي تحريمها نيز در اظهارات مقامات غربي به وضوح ديده ميشود و حتي اوباما نيز اعلام كرده است كه تحريمهاي روسيه تأثير چنداني نخواهد داشت.
پيوند كشورهاي غربي براي اعمال تحريمهاي سياسي و اقتصادي عليه مقامهاي روسي در واكنش تلافي جويانه براي جبران سرخوردگي سياسيشان در اوكراين و كريمه، كه به تحريم صنعت نفت و گاز، تحريم بانكها و شركتهاي روسي منجر شد، پيامدهاي زيانباري براي كشورهاي اروپايي داشته است. تحريمهاي غرب عليه روسيه كه داراي بيشترين ذخاير انرژي در جهان است و حدود 60 درصد انرژي اروپا را تأمين ميكند تبعات جبرانناپذيري را براي غرب به دنبال خواهد داشت. حتي برخي صاحبنظران اروپايي نيز تحريم اقتصادي روسيه را نوعي خودكشي براي اروپا ميدانند كه بيش از آنكه به نفع اروپا باشد به ضرر آنها تمام خواهد شد.
بنابراين بايد اذعان داشت با توجه به ارتباط متقابل اقتصادهاي پيشرفته به ويژه كشورهاي اروپايي با اقتصاد روسيه و مناسبات گازي و نفتي اين قاره با روسيه، تحريم اقتصادي مسكو كار آساني نخواهد بود، زيرا اعمال تحريمهاي جدي عليه روسيه مطمئناً به اقتصادهاي پيشرفته اروپايي مانند آلمان و فرانسه و ايتاليا آسيب خواهد رساند. به عنوان مثال، بينياز شدن از واردات گاز روسيه چه بسا دههها زمان بر خواهد بود و جايگزين كردن گاز روسيه با منابع ديگر مثل گاز امريكا يا ساير كشورها، به بازسازي در صنايعي نياز خواهد داشت كه به گاز روسيه متكي است. بر همين اساس، همه اين مسائل موجب ورشكستگي و افزايش وابستگي اروپا به امريكايي خواهد شد كه رهايي از سلطه اقتصادي و صنعتي آن آرزوي اروپاييهاست. تحريم روسيه و تشديد وابستگي به امريكا به نوعي از چاله درآمدن و افتادن در چاه است.
