اقدامات اخير امريكا در اعزام ناوهاي جنگي اين كشور در كنار مرزهاي اوكراين كه با تشديد ساز استقلالطلبي در شرق اين كشور انجام گرفت، روسيه را به اقدام متقابل واداشته است. تنش مسكو و غرب اكنون به مرزهاي اروپايي محدود نشده و بعد جهاني پيدا كرده است. در تازهترين گزارشها، وزارت دفاع امريكا اعلام كرد كه دو فروند كشتي جنگي روسيه نزديك مرزهاي كوبا با امريكا مستقر شدهاند.
به گزارش «جوان»، تنش غرب و روسيه بر سر بحران اوكراين حالا ديگر بعد جهاني به خود گرفته و تنش دو طرف را علاوه بر مرزهاي اروپايي به درياها و كنار مرزهاي امريكا نيز كشانده است. پس از اعزام ناوهاي جنگي امريكا به درياي بالتيك و سياه اكنون روسيه نيز سعي دارد براي جبران مافات و براي قدرت نمايي در مقابل غرب نشان دهد كه ميتواند در كنار مرزهاي امريكا نيز به دنبال منافع جهاني خود باشد. به همين خاطر روسيه نيز براي اينكه در رقابت دريايي با امريكا از اين رقيب ديرينه خود عقب نماند ناوهاي خود را همچون دوره جنگ سرد به كنار مرزهاي امريكا فرستاده است. اين اقدام مسكو يادآور دوران جنگ سرد است كه رقابت در همه زمينهها جريان داشت. به گزارش فارس به نقل از «فاكس نيوز»، بنابر اعلام وزارت دفاع امريكا (پنتاگون)، كشتي جاسوسي روسيه در طول ماه گذشته در سواحل شرقي امريكا و در نزديكي خليج مكزيك مشغول فعاليت بوده است. يكي از سخنگويان پنتاگون در اين مورد گفت: « ما ميدانيم كه كشتيهاي روسي «ويكتور لئونوف» و «نيكلاي چيكر» هم اكنون فراتر از مرزهاي آبي امريكا نزديك مرز كوبا مستقر هستند.» اين مقام امريكايي افزود: «ما به آزادي همه ملتها بنابر قوانين جهاني احترام ميگذاريم؛ قانوني كه بنابر آن ميتوانند كشتيهاي نظامي را فراتر از مرزهاي ديگر كشورها به كار گيرند.» گفته ميشود كه كشتي لئونوف يك كشتي جاسوسي مجهز است. چيكر نيز كشتياي است كه قابليت حمايت از زيردرياييهاي روسي را دارد. اين خبر در شرايطي منتشر ميشود كه تنش در روابط روسيه و امريكا بر سر مسئله اوكراين بالا گرفته است.
تماس پوتين- اوباما قطع نشده است
كاخ كرملين روز شنبه اعلام كرد كه روساي جمهور روسيه و امريكا به دليل تشديد بحران اوكراين تماسهايشان را متوقف نكردهاند. به گزارش ايرنا به نقل از شينهوا، ديميتري پسكوف سخنگوي كرملين به يكي از رسانههاي روسيه گفت: «مذاكرات و رايزنيها ميان ولاديمير پوتين و باراك اوباما به طور معمول ادامه دارد». مذاكرات قبلي ميان اين دو رئيسجمهور چند روز پيش انجام شده بود. اين مقام كرملين يادآورشد: «در اين مقطع زماني اختلاف نظرهاي زيادي ميان روسيه و امريكا وجود دارد بنابراين مذاكرات در برخي مواقع سخت است اما با اين حال ارتباطات ميان اوباما و پوتين ادامه دارد.» پيشتر برخي از رسانههاي غربي گزارش داده بودند كه پوتين و اوباما به دليل بحران فعلي در اوكراين تماسهاي مستقيمشان را قطع كردهاند. اين درحالي است كه اگر ارتباط طرفين قطع شود تنشها بين دو كشور بيش از پيش تشديد خواهد شد كه ممكن است عواقب بدي در بر داشته باشد و هر دو طرفين درگير به اين نكته اذعان دارند و سعي دارند در عين رقابت همكاريها را نيز ادامه دهند.
دست برتر با مسكو است
بحران اوكراين تنش بين كرملين و واشنگتن را تشديد كرد و غرب را رودرروي مسكو قرار داد و حتي به اعمال تحريمهاي اقتصادي امريكا و اروپا عليه مسكو منجر شد اما ولاديمير پوتين با بياعتنايي به اقدامات غرب عليه اين كشور كريمه را به روسيه ملحق كرد و اكنون نيز در شرق اوكراين اوضاع به نفع مسكو است. اكنون پوتين متوجه شده است كه غرب به خاطر اوكراين حاضر به مداخله نظامي نخواهد شد و اين نشان ميدهد روسيه چيزي براي از دست دادن ندارد و اعمال تحريمهاي بيشتر نيز ميتواند به نفع روسيه باشد و مسكو ميتواند بدون هيچ ترسي از غرب به توسعه طلبي در شرق اوكراين بپردازد. حتي باتوجه به گفته مقامات غربي تحريمها عليه روسيه نيز كارايي ندارد و به خود غرب نيز آسيب جدي وارد ميكند. درحال حاضر، روسيه با بحران استراتژيك در مرزهاي غربي خود روبهروست. براي جبران اين بحران، پوتين كه بيشتر سياست امنيتمحوري دارد و هرگونه نفوذ غرب را در كنار مرزهاي خود تهديدي براي منافع خود ميداند، چارهاي جز اين نميبيند كه به تدريج مرزهاي كشورش را به سوي غرب حركت دهد. ضميمه كردن شبه جزيره كريمه به روسيه، علاوه بر اهميت بنادر آن براي مسكو، بخشي از اين فرآيند طولاني مدت بود. مسكو اين اشتها را دارد كه در صورت احساس خطر، براي تصرف ديگر بخشهاي روسنشين اوكراين هم اقدام كند. پس ميتوان گفت كه در رقابت ميان روسها و امريكاييها در موضوع اوكراين دست برتر با روسيه است، رئيسجمهور روسيه در مقابل غربيها عقب نشيني نميكند و به بازي با غربيها كاملاً آشنا است. روسها در عرصه نظامي اكنون يك بازي دو جانبه را آغاز كردهاند. از يكسو از درگيري با بلوك غرب در سطح نظامي پرهيز ميكنند اما از سوي ديگر، دست به اقدامات محدودي ميزنند كه بيشتر جنبه اخطار دارد و نشان ميدهد كه مسكو براي دفاع از منافع خود از هر ابزاري استفاده خواهد كرد. جنگ اوستياي جنوبي در سال ۲۰۰۸، نمونه آشكاري از ضربشست مسكو در برابر غرب است. روسها در يك حمله نظامي برقآسا كنترل اوستياي جنوبي را از دست دولت غربگراي گرجستان خارج كردند و نشان دادند جايي كه منافع امنيتي روسيه اقتضا كند، تا پاي نبرد نظامي هم پيش ميروند.
غرب جنگ سرد نميخواهد
اكنون اوكراين به عرصه قدرتنمايي مسكو و غرب تبديل شده است و هيچ كدام سعي ندارند در اين رقابت كوتاه بيايند. ولاديمير پوتين، كه براي احياي قدرت روسها در نظام بينالملل تلاش ميكند اينك غرب را پشت دروازههاي كشور خود ميبيند و از اين رو سعي دارد با سياستهاي مختلف از پيشروي آن جلوگيري كند. پوتين طراحي سياسي خود در مقابله با بحران اوكراين را تا اينجاي كار موفق ميبيند و گام به گام پيش ميرود، در حاليكه غرب هنوز نميداند براي پايان بخشيدن به آن چه كاري بايد انجام دهد يا چه كاري ميتواند انجام دهد. همچنانكه اعمال تحريمهايش نيز با شكست مواجه شده است. بازگشت به دوران جنگ سرد نيز براي دولتهاي غربيفاجعهبار خواهد بود، زيرا چنين بازگشتي ديگر «جنگ سرد» نيست بلكه شعلهور شدن آتش بحران است كه تا جنگ دو قطب قدرتمند ادامه خواهد داشت و بحران اوكراين را در عمل، تهديد صلح جهاني خواهد كرد. به همين خاطر غرب به هيچ وجه خواهان بازگشت به دوران جنگ سرد نيست. جنگ افغانستان و عراق غرب را با چالشهاي جديدي روبهرو ساخت و هزينه زيادي را روي دست غرب گذاشت و آنها در شرايط كنوني نميخواهند بار ديگر در عرصه رقابت با روسيه هزينههاي نظامي و اقتصادي بيشتري را متحمل شوند و اين نكته مهمي براي جلوگيري از وارد شدن به جنگ سرد جديد براي غرب است. رفتارهاي غرب نشان ميدهد كه آنها فقط به دنبال گرفتارسازي روسيه در بحرانهاي امنيتي و نظامي در حوزه پيراموني براي دور ساختن آن از محيط فراپيراموني ميباشند.
ساز همهپرسي در اسلاويانسك كوك شد
با وجود تلاش غرب و روسيه براي جلوگيري از تشديد بحران در شرق اوكراين، اكنون بحران در اين كشور افزايش يافته و روس تبارهاي شرق اوكراين نيز خود را براي برگزاري همه پرسي آماده ميكنند. اكنون تب بحران شبه جزيره كريمه به شرق اين كشور رسيده و استقلال طلبان خواستار جدايي از اوكراين و پيوستن به روسيه هستند. در همين راستا، مقامات محلي شهر اسلاويانسك در ناحيه دونتسك اوكراين در حال آمادهسازي مقدمات برگزاري همهپرسي استقلال هستند، در حالي كه وزارت خارجه اوكراين از روسيه خواسته اقدامات طرفدارانش در اين كشور را محكوم كند. رسانههاي گروهي اوكراين ديروز اعلام كردند كه مقامات محلي در شهر اسلاويانسك در شهر دونتسك اوكراين فراهمسازي مقدمات برگزاري يك همه پرسي در خصوص وضعيت حقوقي منطقه خويش براي تاريخ 11 ماه مه (21 ارديبهشت) را آغاز كردهاند. بر اساس اين اطلاعات، اين سؤال در همه پرسي در نظر گرفته شده مطرح خواهد شد: «آيا شما از استقلال جمهوري مردمي دونتسك حمايت خواهيد كرد؟» و بدين ترتيب وضعيت حقوقي اين منطقه و امكان جدايي آن از دولت مركزي اوكراين با رأي ساكنان آن مشخص خواهد شد. به عقيده مقامات كييف، دولت فدراسيون روسيه بايد اقدامات غيرقانوني معترضين اوكرايني را كه زير پرچم روسيه صورت ميگيرد، محكوم كرده و از آنان بخواهد از اقدامات نظامي و برافراشتن پرچم روسيه بر فراز ساختمانهاي دولتي اوكراين دست برداند.
