اگر بنا باشد پرستار بيمار شما هم جزو 87 درصد پرستاري باشد كه به گفته دبير كل خانه پرستار از شغل خود رضايت ندارند، بيترديد نگران كميت و كيفيت پرستاري چنين فرشته سفيدپوشي خواهيد شد به خصوص آنكه بنا به تأكيد احمد نجاتيان، عضو شوراي عالي نظام پرستاري در برخي بيمارستانهاي خصوصي كشور تفاوت دريافتي پرستاران نسبت به پزشكان چيزي حدود هزار برابر است!
نارضايتي شغلي به خصوص در شرايط اقتصادي كنوني شايد يكي از مسائل مبتلابه بسياري از مشاغل باشد اما برخي شغلها از حساسيت بيشتر برخوردارند و نارضايتي صاحبان چنين مشاغلي ميتواند بر كيفيت كارشان اثر بگذارد. مثلاً پرستاري كه با جان و سلامتي بيماران سر و كار دارد و قرار است در قاموس يك فرشته نجات بر بالين بيمار حاضر شده و درد و رنجش را كاهش دهد اگر از شغلش راضي نباشد چگونه با بيماران رنجور از درد برخورد خواهد كرد؟ محمد شريفي مقدم دبير كل خانه پرستار از نتايج يك نظر سنجي در ميان پرستاران خبر ميدهد كه بر اساس آن نزديك به 87 درصد آنها از وضعيت شغلي خود راضي نيستند و در حدود 10 درصد نيز اعلام كردهاند كه رضايت نسبي دارند. وي با اشاره به شركت بيش از 1200 پرستار از سراسر كشور در اين نظرسنجي، به «مهر» گفت: اين نظرسنجي داراي سه گزينه بود كه عبارت بودند از «1 ـ رضايت دارم 2 ـ رضايت ندارم 3 ـ رضايت نسبي دارم» كه از اين هزار و 200 نفر، تنها 3 درصدشان از شغل خود اظهار رضايت كردند.
مطالبات جامانده جامعه پرستاري
هر چند براي طرح ادعاي نارضايتي 87 درصدي پرستاران از شغلشان بايد بر مبناي يك نظر سنجي كاملاً علمي و با منبع و مرجع مشخص تكيه كرد اما حقيقت اين است كه جامعه پرستاري با وجود سختي و حساسيت شغليشان مطالباتي دارند كه هم اكنون سالهاست محقق نشده و اين موضوع جداي از ايجاد نارضايتي شغلي از روح عدالت نيز به دور است. دبيركل خانه پرستار نيز با انتقاد از محقق نشدن وعدههاي داده شده به جامعه پرستاري كشور تأكيد كرد: قطع اميد پرستاران از تحقق مطالبات پرستاري، باعث سرخوردگي و نارضايتي آنها شده است كه حاكم شدن چنين شرايطي بر حرفه پرستاري، آثار زيانباري در حوزه سلامت بر جاي ميگذارد. به باور شريفي مقدم اين بدترين حالت براي پرستاري و به عبارتي براي ارائه خدمات پرستاري به مردم و بيماران است.
سنگيني 70 درصد بار درمان بيماريها روي دوش پرستاران
احمد نجاتيان، رئيس سازمان نظام پرستاري مشهد و عضو شوراي عالي نظام پرستاري نيز در گفتوگو با «جوان»درباره عدم اعتدال و بيعدالتي در نظام سلامت بين گروههاي مختلف فعال در اين ساختار ميگويد: با وجود آنكه سنگيني 70 درصد بار درمان بيماريها روي دوش پرستاران است اما آنان به تناسب اين نقش مهم در نظام سلامت، جايگاه شناخته شده و شايستهاي ندارند و اين موضوع در مسائل اقتصادي پيش روي اين قشر نيز كاملاً مشهود است.
قانوني كه 7 سال است خاك ميخورد
وي با اشاره به قانون تعرفهگذاري خدمات پرستاري ميافزايد:اين مصوبه هفت سال است كه تصويب و ابلاغ شده اما همچنان خاك ميخورد و خبري از اجراي آن نيست. اين عضو شوراي عالي نظام پرستاري تأكيد ميكند:جامعه پرستاري كشور انتظار دارد شوراي عالي بيمه اين مصوبه را با ديدگاه كارشناسي بررسي و اگر نميتواند آن را اجرايي كند، رسماً اعلام شود تا ما هم تكليف خود را بدانيم. نجاتيان تصريح ميكند: هر چند بر خلاف آنكه شوراي عالي بيمه مدعي است اين كار هزينه زيادي دارد ما معتقديم تعرفهگذاري خدمات پرستاري هم به نفع مردم است و هم به نفع پرستاران و در عمل هزينههاي درمان را كاهش ميدهد چراكه بسياري از خدمات درماني ميتواند در منزل بيمار و با هزينههاي بسيار كمتري انجام شود.
كاهش هزينههاي نظام سلامت
با تعرفهگذاري خدمات پرستاري
رئيس سازمان نظام پرستاري مشهد در اين باره توضيح ميدهد:در حال حاضر بار بيماريها از بيماريهاي عفوني به سمت و سوي بيماريهاي مزمن كشيده شده كه نيازمند مراقبت طولانيمدت است و گاهي تا پايان عمر فرد را همراهي ميكند. وي در اين باره بيماري سرطان يا ديابت را مثال ميزند كه گاهي تا پايان عمر با فرد هست و در حال حاضر خيلي اوقات بيمار ناگزير است براي ادامه درمان خود در بيمارستان بستري شود و اين هزينهها را بالاتر ميبرد، در حالي كه بسياري از اين مراقبتها را ميتوان در منزل انجام داد و اين به مراتب هزينه كمتري براي بيماران و حتي بيمهها دارد. به همين خاطر هم سيستمهاي بهداشتي در تمام دنيا به سمت Home care متمايل شدهاند و اين روش براي آنان صرفه اقتصادي بالايي داشته است. به گفته وي ظاهراً وزارت بهداشت هم قصد دارد پرستاري در منزل را زير چتر بيمه ببرد و در اين زمينه از پرستاران حمايت كند.
تفاوتهاي نجومي درآمد در نظام سلامت
تفاوتهاي نجومي ميان درآمد پرستاران و پزشكان يكي از موارد ديگري است كه چهره عدالت در نظام سلامت را مخدوش كرده است. نجاتيان با اشاره به تفاوت دستمزد پزشك و پرستار در ايران كه گاهي به هزار برابر ميرسد، ميافزايد: اين در حالي است كه بر اساس مطالعات صورت گرفته اين تفاوت در ساير نقاط دنيا حداكثر چهار، پنج برابر درآمد پزشكان است نه هزار برابر! بيشك اين تفاوتهاي نجومي ميتواند در كاهش انگيزه خدمت پرستاران اثرگذار باشد.
استخدام پرستار خصوصي براي مراقبت از بيماران پولدار
به گفته نجاتيان در حال حاضر استاندارد پرستار به تخت در دنيا حداقل 8/1 است در حالي كه در كشورمان اين عدد 8/0 است و با استانداردهاي جهاني فاصله زيادي دارد از سوي ديگر نيز به دليل حذف كمك پرستاران از گروه خدمات پرستاري، مراقبتهاي خدماتي بيماران بدون متولي مانده و اغلب اوقات همراهان بيمار اين مسئوليت را بايد انجام دهند. بگذريم از اينكه خيلي وقتها افرادي كه تمول مالي بيشتري دارند براي مراقبت از بيمارشان در بيمارستان پرستار خصوصي استخدام ميكنند. شايد به خاطر اين نگراني كه پرستاران بيانگيزه، پرستاري شايستهاي از بيمارشان نداشته باشند. اما در اين ميان تكليف خانوادههايي كه به سختي از پس تأمين مخارج عادي بيمارستان بر ميآيند، چه ميشود؟
