آداب ورسوم وارزشهای فرهنگی مردمان استان ایلام به قلب تپیده ای می ماند که تا می تپید، روح زندگی و بقاء بالندگی فرهنگ را در رگ های پیکر استان می دواند و استان را زنده و پویا نگه داشته و به حرکت و پایداری ومبارزه وامی دارد. گردش این ارزشهای فرهنگی در شریان استان، نیروی دفاعی وسری نفوذناپذیر دربرابر سیل هجوم و فروش فرهنگ های بیگانه ایجادمی کند. پس باید با اعتباربخشیدن و توجه به فرهنگ و ارزشهای فرهنگی خود خط ارتباط فرهنگی را میان خودمان وگذشتگانمان پررنگ واستوار کنیم. درهمین راستا گفتگو کوتاهی داریم با آقای نورالدین محسنی کارشناس مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی استان ایلام که حاصل آن در پی می آید.
آداب ورسوم مردم ایلام از نظر گویش، لباس واقوام چگونه بوده است؟
تنوع آب وهوائی و وجود قومیت های مختلف در استان وهمجواری با اقوام عرب ،لرو لک باعث تنوع در آداب ورسوم ودر کل فرهنگ استان شده است.زبان وگویش قسمت هایی از شهرستانهای دره شهر و آبدانان، لری و قسمتهایی از شهرستانهای سیروان وچرداول لکی وقسمتهایی از مهران ودهلران عربی است و بنیه استان به زبان کردی که معروف به کردی فیلی است، صحبت می کنند. از لحاظ پوشاک نیز همین تنوع را در استان شاهد هستیم. یعنی تنوع زبانی باعث ایجاد تنوع در پوشاک مناطق مختلف استان شده است، بطوری که عرب زبانان خود درسایرنقاط کشورلباس مخصوص خود را دارند و کرد زبانان استان که اکثریت قریب به اتفاق مردم استان را تشکیل می دهند نیز از پوشاک کردی که خود این پوشاک از تنوع فراوانی برخودار است، استفاده می نمایند. تنوع قومی و قبیله ای در استان بسیارمشهود و چشمگیر است. وجود اقوام عرب، لر، لک وایلات، طوایف مختلف در استان گویای این مدعاست.
تاکنون برای انتقال و شناساندن این ارزشها چه اقدامی صورت گرفته است؟
به نمایش گذاشتن دستاوردهای فرهنگی در موزه ها ونمایشگاه های استان رته مناسبی است و در راستای حفاظت ازارزشهای فرهنگی وانتقال وشناساندن آنها به مردم استان اقدامات فراوانی را در دست اجراست، ازجمله ثبت میراث معنوی وارزشهای شاخص فرهنگی مردمان این دیار که از گذشته به یادگار مانده اند در فهرست آثار ملی کشور است.همچنین ایجاد موزه های مردم شناسی و تاریخ کشاورزی و باستان شناسی در سراسر استان که تاریخ و فرهنگ این مرزبوم را به نمایش می گذراند ازفعالیتهای دیگر این سازمان است. همچنین می توان به انجام پژوهشهای مردم شناسی در خصوص آداب ورسوم وفرهنگ مردمان این دیار وبرگزاری جشنواره هاونمایشگاههای مختلف فرهنگی ،اجتماعی و......در استان اشاره کرد.
سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری برای جذب توریست وگردشگر چه برنامه های داشته و دارد؟
استان ایلام پس از پایان جنگ تحمیلی وترمیم خسارتهای ناشی ازجنگ رونق صنعت گردشگری را درسرلوحه کاری خود قرار داده وفعالیتهای زیادی را در این خصوص به انجام رسانده است. اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی گردشگری استان به عنوان متولی اصلی امورگردشگری چند سالی است که فعالیت و تلاش خودرا در این راستا به صورت جدی آغازنموده است. گردشگری که وارد استان می شود برای استفاده از زیبایی های طبیعی ،تاریخی وفرهنگی و... استان می آید. پس در اولین قدم باید از این زیبایی ها پاسداری کرد واهمیت ویژه ای برای حفاظت از منابع آبی، منابع زیستی، جنگل ها، آثارباستانی وصنایع دستی قائل شد که در این راستا میراث فرهنگی استان با بسیج کلیه امکانات ونیروها وتشکیل تیم های حفاظتی در کلیه نقاط استان واستفاده ازسازمانها مردم نهاد وابسته به این اداره کل وهمچنین فرهنگ سازی درسطح استان گامهای بزرگی را برداشته است. گام بعدی ایجاد ترمیم زیرساختهای صنعت گردشگری دراستان است که در این خصوص نیز این اداره کل فعالیتهای که مربوط به سازمان است را انجام داه ودر کارهایی که توان ملی وبسیج همگانی را می طلبد مشارکتی فعال وسازنده دارد. راه اندازی موزه های تخصصی مردم شناسی –باستان شناسی – صنایع دستی و...دراستان ،ایجاد مراکزی جهت حفظ آثاروفرهنگ سنتی عشایری و روستایی، حفاظت از بناها، آثار واشیاء تاریخی شناسایی و ثبت آثارفرهنگی وتاریخی و میراث معنویی در فهرست آثارملی از دیگراقدامات انجام گرفته توسط میراث فرهنگی استان می باشد. ازدیگرموضوعات گردشگری که باید به آن اشاره کرد واز اهمیت ویژه ای دراستان برخودار است توسعه گردشگری مذهبی است. وجودامامزاده های فراوان در استان وهمچنین همجواری با کشور عراق و نزدیکی به عتبات عالیات موقعیت بسیار مناسبی را دراستان جهت جذب گردشگران مذهبی ایجاد کرده که دراین خصوص نیزمیراث فرهنگی با ایجاد کمپینگ ها، زائر سراها، هتل و رستورانها و نظارت کامل برآنها شرایط مناسبی برای حضوراین گردشگران در استان فرهم کرده است.
