چالشهاي نظام سلامت يكي دوتا نيست؛ در حالي كه مردم زير بار مزد درمان و تعرفههاي پزشكي كمر خم ميكنند، كم نيستند پزشكاني كه درمان را منوط به چك كردن تعداد صفرهاي حسابشان ميكنند و از سوي ديگر در بخش دولتي نيز بيماران چندان به پزشكان و دانشجويان رشتههاي پزشكي اعتماد ندارند چراكه بنا به اعتراف صريح وزير بهداشت، در آموزش پزشكي درجا زدهايم. اين در حالي است كه بسياري از صاحبنظران حوزه سلامت به چالشهاي مديريتي در حوزه بهداشت و درمان معتقدند اما مديران وزارتخانه متولي سلامت بيشتر پاي اعتبارات را به ميدان توجيه نقاط ضعف باز ميكنند. حالا معاون درمان وزارت بهداشت نيز به ضعف مديريت در بيمارستانها به عنوان يكي از اصليترين بخشهاي اين وزارتخانه اعتراف ميكند.
خيل مديران نامدير بيمارستانهاي دولتي
به گفته محمد حاجي آقاجاني، معاون درمان وزير بهداشت به بحث مديريت در بيمارستانها و توانايي مديران اشاره كرد و گفت: دانش مديريت نكته مهمي است و بررسيهاي صورت گرفته نشان ميدهد 90 درصد رؤساي بيمارستانهاي ما آموزشهاي كافي مديريت را نديدهاند و از دانش كافي برخوردار نيستند. حتي خيلي از مديران انگيزه فعاليت ندارند و گاهي از روي اجبار انتخاب شدهاند چراكه مكانيسم مناسبي براي نظارت، ارزشيابي، تشبيه و تنبيه هم نداريم. وي كه در سمينار مديريت بيمارستاني و تجهيزات پزشكي در تالار امام بيمارستان امام خميني(ره) سخن ميگفت، افزود: بحث مديريت بيمارستاني در ايران چالشهاي خاص خود را دارد و ما با مشكلات متعددي در حوزه بيمارستاني مواجهيم كه يكي از مهمترين اين مشكلات، ساختار اداره بيمارستانهاست.
مهرهچيني مديران ديكتاتور نظام سلامت
به باور آقاجاني، رؤساي بيمارستانها اختيارات لازم را براي اداره بيمارستان ندارند در حالي كه بيمارستانهاي وزارت بهداشت شبيه به صفحه شطرنجي است كه هركدام از مهرهها توسط شخصي انتخاب ميشوند تا نقش خود را ايفا كنند. مثلاً مدير بيمارستان را معاون پشتيباني بيمارستان، رئيس بيمارستان را رئيس دانشگاه علوم پزشكي تعيين ميكند و معاون درمان بيمارستان را معاون درمان وزارت بهداشت و در عمل اختيارات چنداني در مديريت بيمارستان وجود ندارد. به باور محمد بيگلري معاون توسعه منابع دانشگاه علوم پزشكي تهران نيز در مديريت بيمارستان آزمون و خطا معنايي ندارد و رؤساي بيمارستانها به گونهاي عمل ميكنند كه هيچ كس قدرت انتقاد ندارد و همين امر مديريت بيمارستانها را زير سؤال ميبرد. در عين حال مسير شفافي براي نظام پرداخت در بيمارستانها وجود ندارد.
كمبود اعتبار، پزشكان بيسواد
به گفته آقاجاني عدم وحدت رويه در سياستهاي بالادستي، مديريت بيمارستانها را با چالشهاي جدي مواجه كرده است. وي افزود: در حالي كه معاونت آموزشي دانشگاههاي ما ترجيح ميدهد تا يك بيمار با مشكلات پيچيده در بيمارستان بستري شود تا به عنوان يك كيس آموزشي در اختيار دانشجويان قرار گيرد، معاونت پشتيباني دانشگاه نگاهش به هزينه - درآمد است و با توجه به مسئوليت منابع بيمارستان بايد از پس خرج بربيايد. رئيس دانشكده علوم پزشكي اصفهان اما در هفتاد و نهمين نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي گفته بود:برخي رزيدنتها در ازاي پرداخت پول، كشيكهاي خود را واگذار كنند. بنا به تأكيد صبري، آئيننامه انضباطي رشتههاي باليني ضعيف است در نتيجه رزيدنتهاي سال سوم و چهارم در بخشها حضور ندارند و آموزش آبشاري و كشيكها فراموش شدهاند و رزيدنتها كشيكها را جابهجا ميكنند، ميفروشند و واگذار ميكنند.
منابع كمتر و خدمات بهتر در بيمارستانهاي خصوصي
محمد حسين قرباني، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس در گفتوگو با «جوان»در برابر آمار 90 درصدي مديران بيمارستاني كه مديريت نميدانند، چنين آمار و ارقامي را چندان علمي نميداند و در دفاع از مديران بيمارستانهاي دولتي ميگويد:ضمن آنكه بايد نقاط ضعف موجود در ساختار مديريتي وزارت بهداشت را پذيرفت اما چالشهايي همچون كمبود بودجه، مشكلات موجود در تأمين اقلام و تجهيزات بيمارستاني كه آن هم به نوعي مولود همين كمبود اعتبارات است به همراه همراه نبودن بيمهها و بدهيهاي ميليارديشان موجب ميشود توانايي مديريت تقليل يابد.
وي در عين حال در پاسخ به جوان درباره نحوه ارزيابي مديريت بيمارستانهاي دولتي ميپذيرد كه ضعفهايي در وزارت بهداشت به خصوص معاونت درمان وجود دارد و يكجورهايي شاهد وادادگي در نظارت بر بيمارستانهاي دولتي هستيم. قرباني تأكيد ميكند:در بيمارستانهاي خصوصي ميبينيم با منابع كمتر، سرويسدهي، نظافت و ساختار بهتر و مناسبتري وجود دارد به همين خاطر هم هست كه با وجود تعرفههاي بالاتر ضريب اشغال تختهاي بيمارستانهاي خصوصي بالاست. معاون درمان معتقد است از 900 بيمارستان كشور 555 بيمارستان در زيرمجموعه وزارت بهداشت فعاليت ميكنند و نزديك به 80 درصد خدمات بستري در بيمارستانهاي دولتي ارائه ميشود. وي تصريح كرد: وزارت بهداشت به دنبال طراحي بيمارستانهاي مستقل و پاسخگوست تا ضمن پاسخگويي به مردم بر اساس تعرفهها چابكي لازم را براي ارائه خدمات داشته باشد.
منافع بيماران قرباني برونسپاري درمان
خصوصيسازي بيمارستانها و مراكز بهداشتي- درماني دولتي موضوعي است كه وزير بهداشت دولت يازدهم آن را مطرح كرده است؛ موضوعي كه ميتواند بار سنگينتري از هزينهها را به دوش بيماران تحميل كند. معاون درمان وزير بهداشت معتقد است، ناكارآمدي در حوزههاي مختلف بيمارستاني سبب شده تا بيمارستانها به سمت برونسپاري و واگذاري بخشها به واحدهاي غيردولتي بروند. وي در عين حال به تبعات اين برونسپاريها نيز اشاره كرد و افزود: اين برونسپاري با آموزش تداخل پيدا كرده و با منافع مردم، كيفيت خدمات، رعايت تعرفهها و پرداخت از جيب بيمار تعارض دارد و بايد پرسيد در برونسپاري بخشي از بيمارستانهاي دولتي جزيرهاي عمل كنيم يا در نهايت مجموع بيمارستان را به بخش غيردولتي واگذار كنيم و اين سؤالي است كه براي رسيدن به جواب آن بايد بررسيهاي زيادي صورت گيرد. در مجموع اين برونسپاريها نيازمند بازنگري است.
بيمههاي حاشيهساز در متن سلامت
معاون درمان هم در بيان چالشهاي مديريت بيمارستانها به بحث اعتبارات و نقش ناموزون بيمهها اشاره داشت. به گفته آقاجاني عدم تناسب بين تعرفه خدمات درماني و هزينههاي بيمارستاني از يك طرف و در عين حال تفاوت تعرفه دولتي و خصوصي نيز باعث شده تا بار سنگيني بر دوش اداره بيمارستانها وارد شود كه در اين ميان با همدلي تمام سازمانهاي متولي سعي كرديم تا قيمت تمام شده خدمات درماني در حوزه ويزيت و هتلينگ (بستري) را كه آرزوي ديرينه وزارت بهداشت بود، محقق كنيم.
به باور معاون وزير بهداشت همين كه بيمهها قبول كردند رقم هتلينگ سه تخته دولتي در سال 92، 118 هزار تومان است نه 48 هزار تومان اهميت دارد. در عين حال ناكافي بودن پوشش بيمه همگاني و اينكه سازمانهاي بيمهگر تنها برخي بيماريها را پوشش ميدهند، مشكلساز شده است و باعث شده تا مردم به جاي 10 درصد فرانشيز 37 درصد بپردازند. وي بحث نظارت و اعتباربخشي در بيمارستانها را بسيار مهم ارزيابي كرد و گفت: در اين زمينه نيازمند سيستم اعتباربخشي علمي، جامع، كارآمد و به روز هستيم.
فقط میدانند که چه طور به هزینه ها بیفزایند وپول بیشتری از مردم مطالبه نمایند. تشکر 
