با اختصاص حدود 5 هزارميليارد تومان به توسعه حملونقل عمومي و كاهش بودجه سال 93 نسبت به بودجه سال 92 در حوزه حملونقل عمومي عملاً دولت ترمز توسعه حملونقل عمومي و تكميل سينكههاي حملونقل عمومي را كشيده است كه با اين اقدام دولت نه تنها روند توسعه شهري بلكه توسعه حملونقل عمومي به عنوان شاهراه توسعه پايداري شهري نيز مختل خواهد شد و به تبع آن تلاش براي پيشگيري از افزايش آلودگي هوا نيز در شهرهاي بزرگ و كلانشهرها كند شده و دود آن در وهله اول به چشم شهروندان رفته و هزينه مبارزه با آلودگي هوا نيز از جيب آنان خارج خواهد شد. در بسياري كلانشهرهاي كشور توسعه حملونقل عمومي به عنوان اولين راهكار براي ارائه خدمات عمومي به شهروندان مدنظر قرار گرفته است تا شهروندان بتوانند با استفاده از حملونقل عمومي راحتتر جابهجا شده و از وسايل نقليه شخصي كه با مصرف انرژي بالاي سوختي همراه است، كمتر استفاده كنند كه اين روند ميتواند منجر به كاهش آلودگي هوا كه معضل اصلي كلانشهرهاست، شود. به واقع ميتوان گفت با سرمايه و اختصاص بودجه در بخش توسعه حملونقل عمومي ميتوان با يك تير دو نشان را هدف گرفت.
ابراهيم نكو دبير كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي در اين زمينه با اشاره به تأملبرانگيزبودن كاهش چشمگير بودجه حملونقل عمومي در بودجه 93 گفت:«بودجه بسياري از بخشها از جمله بهداشت و درمان، كشاورزي و حملونقل كاهش چشمگيري نسبت به سال 92 داشته است كه متأسفانه منابع محدود درآمد دولت اجازه افزايش بودجه را در اين بخشها به نمايندگان مجلس نداد.»
وي با بيان اينكه شهر تهران و بسياري از كلانشهرهاي ديگر كشور با مشكلاتي از قبيل ترافيك و آلودگي هوا مواجه هستند، اظهار كرد:«تنها راهكار برونرفت از اين معضل توسعه ضربتي حملونقل عمومي است تا ديگر شهروندان نيازي به استفاده از خودروهاي شخصي نداشته باشند. متأسفانه با توجه به اينكه توسعه حملونقل عمومي يك ضرورت اجتنابناپذير براي كلانشهرها محسوب ميشود، ميطلبيد كه حداقل بودجه اين بخش در سال 93 نسبت به سال 92 كاهش پيدا نكند، اين در حالي است كه كاهش بودجه در بخش حملونقل عمومي بسيار تأملبرانگيز است.»
وي با تأكيد بر اينكه افزايش بودجه در حوزه حملونقل نياز مبرم كلانشهرهاست، گفت: متأسفانه منابع محدود درآمد دولت اجازه افزايش و تغيير در بودجه را به نمايندگان نداد. دبير كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي تصريح كرد: تهران با معضل آلودگي هوا و ترافيك دست به گريبان است كه وقت و سلامت انسانها با اين دو معضل به خطر افتاده و برآورد خسارات ناشي از ترافيك و آلودگي هوا بسيار قابل توجه است، لذا انتظار ميرفت در لايحه بودجه نگاه ويژه شهري به حملونقل ميشد.
معضل آلودگي هوا و توسعه حملونقل عمومي
با توجه به روند بودجه 93 كشور و كاهش بودجه حملونقل عمومي نگاه مديريت در كلانشهرها بر توسعه حملونقل عمومي است تا ابرشهرها در حوزه تكميل شبكههاي حملونقل عمومي همچون مترو، اتوبوسراني، BRT و تاكسيراني بتوانند خدماترساني بهتري را به شهروندان ارائه كنند.
محمود صلاحي معاون برنامهريزي توسعه شهري و امور شوراي شهردار تهران توجه ويژه به تنظيم و ارائه لايحه روابط مالي دولت و شهرداري در قالب يك تبصره در بودجه سال آينده را يكي از ويژگيهاي بارز بودجه سال آينده شهرداري تهران دانست. وي با اشاره به آلودگي هواي شهر تهران و نياز به توجه ويژه به توسعه حملونقل عمومي گفت: 43درصد از بودجه پيشنهادي مربوط به مأموريت حملونقل ترافيك است، همچنين به منظور توسعه حملونقل عمومي و كاهش آلودگي هوا 18هزار ميليارد تومان از بودجه به توسعه مترو اختصاص دارد. وي همچنين با اشاره به طلب شهرداري تهران از دولتهاي نهم و دهم عنوان كرد: شهرداري در بخشهايي چون حملونقل عمومي، بافتهاي فرسوده، عوارض سوخت، جرايم رانندگي و. . . بيش از 6هزار و 47ميليارد تومان از دولت طلبكار است. صلاحي تعامل دولت جديد و شهرداري را بسيار مثبت توصيف كرد و گفت: هر چند دولت جديد با مشكلات متعددي روبهرو است اما با توجه به تعامل مناسب بسيار خوشبين هستيم تا دولت فراتر از بدهيها به شهرداري كمك كند.
ضرورت توجه به بودجه حملونقل عمومي
همچنين نبيالله احمدي عضو كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي نيز رفع مشكل ترافيك و معضل آلودگي هوا را به عنوان مهمترين دغدغههاي شهروندان تهراني خواند و گفت: در راستاي كاهش ترافيك بايد توسعه حملونقل عمومي و فرهنگسازي در زمينه استفاده از وسايل نقليه عمومي بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد و در اين زمينه بودجه بخش حملونقل عمومي مورد توجه ويژه قرار گيرد تا كيفيت حملونقل عمومي ارتقا يابد.
واكنش شوراي شهر به كاهش بودجه حملونقل عمومي
جمعي از اعضاي شوراي شهر تهران نيز در زمان بررسي بودجه 93 كل كشور از نمايندگان مجلس درخواست كردند موضوع حملونقل عمومي مورد توجه ويژه قرار گيرد. در اين زمينه محمد حقاني رئيس كميته محيطزيست شوراي شهر تهران گفت: با اختصاص تنها 5هزار ميليارد تومان بودجه براي حملنقل عمومي كشور در سال 93 در شرايطي كه آلودگي هوا مهمترين مشكل مردم تهران و ساير كلانشهرهاي كشور است، توسعه حملونقل عمومي با محوريت حملونقل ريلي ميتواند مهمترين نقش را در آلودگي هوا بازي كند.
وي با اشاره به اينكه مجلس براي سال آينده تنها 80ميليارد تومان براي تأمين ناوگان اتوبوسراني شهرهاي سراسري كشور درنظر گرفته است كه با اين مبلغ تنها ميتوان 100 دستگاه اتوبوس دوكابين يا 200 دستگاه اتوبوس تككابين خريداري كرد و بودجهاي كه براي تأمين اتوبوس كل شهرهاي كشور در سال 93 در نظر گرفتهاند نياز يكي مناطق اتوبوسراني تهران را نيز نميتواند تأمين كند. در اين زمينه اقبال شاكري عضو كميسيون عمران وحملونقل شوراي شهر تهران نيز گفت: اميدواريم ميزان نازل بودجهاي كه مجلس براي حملونقل عمومي در نظر گرفته، از طريق كارگروه مشترك و تيم نمايندگان استان تهران و شوراي شهر تهران اصلاح شده و افزايش يابد و نگرانيهاي موجود بابت بودجه حملونقل عمومي را برطرف كند.
وي تأكيد كرد: با اختصاص اين مبالغ اندك از محل بودجههاي دولتي، عقبماندگي حملونقل عمومي نه تنها كمتر نميشود بلكه بيشتر نيز ميشود و سلامت مردم همچنان در خطر خواهد بود.
دستگاههاي متولي حملونقل عمومي در حاشيه
با كاهش بودجه حملونقل عمومي در بودجه 93 كل كشور گويا فقط اين شوراي تهران و حوزه حملونقل ترافيك شهرداري تهران است كه صداي اعتراض آن بلند شده است و ساير دستگاههاي متولي حملونقل عمومي مانند سازمان شهرداري كل كشور و شوراي عالي ترافيك و نمايندگان شورا و مديريت شوراي ساير كلانشهرها همچنان سكوت اختيار كردهاند. به واقع بر همگان آشكار است توسعه حملونقل عمومي و تكميل سينكههاي آن ميتواند به عنوان شاهراه توسعه شهري مد نظر قرار گيرد، بنابر اين براي دستيابي به توسعه شهري لازم است توسعه حملونقل عمومي در تمامي بخشهاي آن مدنظر قرار گيرد. اگر ميزان بودجه سال 93 روي حملونقل عمومي 5هزار ميليارد تومان بسته بماند، بايد راهكارهاي ديگري همچون استفاده از فاينانس و سرمايهگذار خارجي در دستور كار قرار گيرد و دولت زمينه ارتقاي توسعه حملونقل عمومي در شهرهاي بزرگ و به خصوص كلانشهرها را به شيوههاي ديگري جبران كند چراكه اگر روند توسعه حملونقل عمومي كند شود، عملاً ترمز كاهش آلودگي هوا نيز كه به عنوان بزرگترين معضل شهرنشيني به حساب ميآيد، بايد كشيده شود. از سوي ديگر بايد توجه داشت با اين روند اختصاص بودجه براي توسعه حملونقل عمومي عملاً بايد شورا و مديريت شهري از بودجه ساير بخشها بكاهند تا بتوانند تا حدودي جبران اين كسري بودجه دولت را بر دوش بكشند و اين اقدام يعني تحميل فشار بر ساير بخشها و حوزههاي شهري ميتواند جلوي توسعه پايدار شهري را در تمام بخشها بگيرد.
