كنكور كارشناسي ارشد امسال با طراحي سؤالاتي منحصر به فرد، توجه مخاطبين آموزش عالي و رسانهها را به خود جلب كرد؛ به طوري كه عملكرد دولتهاي نهم و دهم در حوزههاي سياست داخلي و خارجي محور طراحي چند سؤال در رشته «علوم سياسي و روابط بينالملل» قرار گرفت. برداشت آزاد از اين سؤالات و موضوعيت طرح آنها در شرايط كنوني، به محض پايان يافتن آزمون تا امروز ادامه دارد.
هيچگاه دامنه طراحي سؤال از تحولات تاريخ معاصر ايران در آزمونهاي علمي ورودي دانشگاهها و مراكز آموزش عالي تا سال جاري و دولتهاي تازه آمده و تازه رفته نميرسيد. اما در آزمون كارشناسي ارشد سال 93 اين سنت شكست و داوطلبان كنكور كارشناسي ارشد امسال رشته «علوم سياسي و روابط بينالملل» با سؤالاتي روبهرو شدند كه مجموعه عملكرد دولتهاي موجود در دوران پهلوي دوم تا دولت نهم و دهم را در بر ميگرفت. از جمله سؤال 119 مربوط به رشته علوم سياسي و روابط بينالملل كد 1130، زير عنوان درسي «تحولات سياسي اجتماعي ايران از مشروطيت تاكنون» كه در آن پرسيده شده بود «اولين تلاش جدي براي اصلاح روستاها و بهبود وضعيت روستاييان توسط كدام دولت صورت گرفت؟». چهار گزينه آن به ترتيب الف: دولت مصدق در سال 1331. ب: دولت اميني در سال 1341. ج: دولت شهيد رجايي در سال 1359. د: دولت احمدينژاد در سال 1384 بود كه جواب گزينه الف دولت مصدق بود. همچنين سؤالي با عنوان علت اصلي پيروزي احمدينژاد در انتخابات سال 1384 چه بود؟ در ذيل همان درس تحولات كه در اين سؤال هم گزينهها به ترتيب الف: شعارهاي مردمگرايانه و حمايت روشنفكران و هنرمندان. ب: حمايت نهادهاي حكومتي و حمايت بخشهايي از احزاب اصلاحطلب، ج: حمايت جبهه پايداري، گروه آبادگران، مجاهدين انقلاب اسلامي و مراجع تقليد و د: سياستهاي انتخاباتي اصولگرايان، شعارهاي مردمگرايانه و شكاف در جبهه اصلاحطلبان بود و گزينه د جواب درست بود.
علاوه بر اين، سؤال ديگري نيز ذيل درس سياست خارجي مطرح شد كه در آن آمده بود: توسعه روابط با عربستان، ايجاد ثبات و سعي در هماهنگسازي توازن قوا از جمله اصول سياست خارجي كداميك از اين افراد بود كه چهار گزينه الف: خاتمي، ب: متكي، ج: هاشمي، د: ناطق نوري بود و جواب گزينه ج بوده است.
به اعتقاد تعدادي از داوطلبان آزمون سراسري كارشناسي ارشد سال جاري تمام گزينههاي ارائه شده براي برخي از اين دست سؤالات همزمان ميتوانست صحيح و غلط باشند كه اين مسئله تمركز داوطلب را هنگام پاسخ دادن مختل ميكرد. چنانچه از اين موضوع بگذريم كه ارزيابي علمي داوطلب چگونه با طراحي سؤالاتي كه برخي از آنها نزديك به سؤالات مطرح شده در جلسات گزينش هستند، ميسر ميشود و فارغ از اينكه زمينه طراحي سؤالات كارشناسي ارشد به تفكرات كدام جناح شبيهتر است؛ پرهيز آموزش عالي از آلوده شدن به سياسي كاري و سياستزدگي در عين سياسي بودن و اتخاذ مواضع منطبق با مشي نظام ضروري به نظر ميرسد.
نگاه سياسي حاكم نبوده
اگرچه امروز و دفترچههاي آزمون زمان و مكان مناسبي براي واكاوي فكري و اعتقادي سياسي طراحان سؤال نيست؛ اما خروجي عملكرد آنها كه به نام مجموعه آموزش عالي تمام شده به شائبه القاي زمينههاي فكري يك جريان سياسي خاص در مقطع تحصيلات تكميلي دامن ميزند. علاوه بر اينكه جهتگيري سؤالات آزمونهاي علمي به ويژه به سمت و سوي سياسي، تراز علمي چنين آزمونهايي را خدشهدار ميكند.
با اين وجود ابراهيم خدايي، رئيس سازمان سنجش در واكنش به فضاي به وجود آمده در پي انتشار اين سؤالات قول پيگيري موضوع را از طراحان سؤال داده است.
وي روز گذشته در گفتوگو با رسانهها تأكيد كرد: به نظر ميرسد كه از همه طيفهاي سياسي سؤال مطرح شده ضمن اينكه در طراحي اين سؤالات نگاه سياسي حاكم نبوده است و اساتيد علوم سياسي با نگاه تخصصي و زير نظر سرفصلهاي مربوط سؤال را طراحي كردهاند و اين موضوعات ذيل عنوان تاريخ معاصر مطرح شده است.
خدايي گفت: با اين وجود و براي برطرف شدن هر گونه شائبهاي اين سؤالات را به اساتيدي كه طراح بودهاند به صورت مكتوب ارجاع كردهايم تا پاسخ دهند استنادشان مربوط به كدام بخش از مباحث درسي بوده است.
خدايي درباره چرايي انتشار سؤالات آزمون كارشناسي ارشد سال 93 در روز بعد از اتمام آزمون گفت: يكسري از سايتها شائبههايي ايجاد كرده بودند كه سايت سازمان سنجش سؤالات را نميگذارد و ممكن است مشكلي باشد و غيره، از سوي ديگر به رغم همه تمهيدات طبيعي است كه بعد از آزمون، برخي از داوطلبان دفترچه سؤالات را خارج كنند كه البته خللي در امنيت آزمون ايجاد نميكند. با اين وجود ما تصميم گرفتيم دفترچه سؤالات را امروز منتشر كنيم تا داوطلبان بتوانند از آن استفاده كنند و نيازي به مراجعه به سايتهاي سودجو نداشته باشند. كليد اوليه نيز تا پنجشنبه اول اسفندماه منتشر خواهد شد.
