عمليات والفجر 5 در 27 بهمن 1362 و زماني آغاز شد كه جبهههاي جنگ در پي عدمالفتح در عملياتهاي بزرگي چون رمضان، والفجر مقدماتي و يك، دچار نوعي ركود شده بود. از سوي ديگر بروز برخي اختلافات در شيوه رزم بين سپاه و ارتش موضوع وحدت در جبههها را تحتالشعاع قرار ميداد و انجام عملياتهايي هر چند متوسط يا كوچك در مقياس والفجر 5 ميتوانست علاوه بر حفظ روحيه رزمندگان، جبهههاي جنگ را از ركود خارج سازد. چنانچه اين عمليات (و همين طور والفجر6) را پيش درآمدي براي انجام عمليات خيبر در اسفند همين سال ميدانند كه طي آن جزاير مجنون به اشغال نيروهاي ايراني درآمد. در سالروز آغاز عمليات والفجر 5 مروري بر حماسهآفريني رزمندگان در سرماي سخت ارتفاعات غرب كشور (جبهه مياني) خواهيم داشت.
ساعت 24 روز 27 بهمنماه بود كه طنين «يازهرا(س)» از توي بيسيم فرماندهي مستقر در قرارگاه مشترك خاتمالانبيا(ص) به عنوان رمز آغاز والفجر5 شنيده شد. منطقه كوهستاني چنگوله در حد فاصل مهران و دهلران در آن موقع از سال سرمايي نسبتاً آزار دهنده داشت. اما همت رزمندگان بسيجي و پاسدار، بيدي نبود كه بخواهد با اين بادها به لرزه درآيد.
وقتي كه عمليات آغاز شد، بچههاي لشكر انصارالحسين(ع) همدان پيشرو بودند چنانچه تنها در همين عمليات حدود 155 شهيد دادند. قرار بود در والفجر 5 ارتفاعات چنگوله آزاد شده و حتي بزرگراه بغداد – بصره تهديد شود. با توجه به شناساييهاي خوبي كه صورت گرفته بود، در همان ساعتهاي اول بلنديهاي «پيزولي»، «آزادخان كشته»، «تنگه چنگوله» و دهها كيلومتر مربع از خاك ايران آزاد و جاده «بدر- طيب» عراق به تسلط نيروهاي ايراني درآمد، اما نيروهاي دشمن قرار نبود به اين راحتيها كوتاه بيايند و تثبيت عمليات و همچنين مرحله دوم آن تا 15 روز بعد و با پس زدن پاتكهاي سنگين دشمن به اتمام رسيد.
اگر چه در مرحله اول والفجر 5 بخشهايي از خاك كشورمان آزاد شد و به چهار تيپ از گارد مرزي عراق خساراتي وارد آمد، در مرحله دوم مناطق ديگري نيز از خاك ايران و عراق آزاد شد و نيروهاي خودي در آن استقرار يافتند كه از جمله آن، استقرار نيروهاي ايراني در35 كيلومتري بزرگراه بغداد- بصره بود. دو شهري كه بزرگترين و پراهميتترين شهرهاي عراق به شمار ميآيند و به اين ترتيب والفجر5 توانسته بود حسابي بعثيها را به وحشت بيندازد.
اما در مرحله دوم والفجر 5 هم خسارتهاي قابل توجهي به دشمن وارد شد. چهار تيپ كوهستاني عراق به طوركامل و تيپ50 زرهي لشكر12 بيش از50 درصد منهدم شد و دشمن با دادن3770 نفر كشته و زخمي و اسير در طي شش پاتك سنگين عقبنشيني كرد. در يك نگاه كلي دو مرحله عمليات، منطقهاي به گستردگي 110 كيلومتر مربع شامل بلنديهاي «پيزولي»، «تنگه چنگوله»، «تونل»، «چغاعسكر»، «عباس عظيم»، پاسگاههاي شمالي «عينعبد»، «طارق»، «الرباغي»، شهركهاي «يكسايه»، «آل ياسين» و روستاي شيخ احمد آزاد شد و 40 دستگاه تانك و نفربر، مقداري سلاح سبك و نيمهسنگين، دو فروند چرخبال، دهها دستگاه خودروي نظامي و10 انبار مهمات دشمن منهدم و دهها دستگاه تانك و نفربر، شماري خودروي نظامي و انواع سلاحهاي سبك و نيمه سنگين به غنيمت رزمندگان درآمد.
اما از آنجايي كه عمليات والفجر 5 قرار بود پيشدرآمدي بر عمليات عظيم خيبر باشد، در حالي كه هنوز پاتكهاي دشمن براي پس گرفتن مواضعي كه در منطقه عملياتي چنگوله از دست داده بود، ادامه داشت، عمليات والفجر6 در چزابه آغاز شد. در واقع والفجر 6 يك عمليات ايذايي براي انحراف دشمن از منطقه اصلي عمليات خيبر بود كه تنها يك روز بعد آغاز شد و با نفوذ رزمندگان به جزاير مجنون شمالي و جنوبي، عراق از بخشي از مناطق نفتي خود محروم ماند. به اين ترتيب با عمليات موفقيتآميز خيبر، دو عمليات والفجر 5 و6 نام خود را به عنوان پلي در جهت نيل به يك پيروزي بزرگتر در تاريخ دفاع مقدس به اثبات رساندند.
