دو روي سكه اوراق مشاركت

براساس اخبار منتشر شده مبني بر انتشار 3 هزار ميليارد تومان در مي‌يابيم كه دولت يازدهم قصد دارد اولين اوراق مشاركت را در دوره مديريت خود منتشر كند.

در اين بين ذكر چند نكته در خصوص ابزار مالي اوراق مشاركت خالي از لطف نيست تا هر دو روي سكه اوراق مشاركت برايمان رو شود.

يكي از مهمترين اثرات اقتصادي اوراق مشاركت، تأمين منابع مالي است. درصورت وجود كسري بودجه در كشورها، يكي از بهترين روش‌ها جهت پوشش اين نقيصه انتشار اوراق مشاركت به شمار مي‌رود. اين در حالي است كه اتخاذ اين روش در مقايسه با روش مشابهي چون استقراض خارجي يا انتشار پول توسط بانك مركزي داراي تأثيرات به مراتب مطلوب‌تري در اقتصاد دارد. همچنين از ديگر مزاياي اقتصادي اوراق مشاركت اين است كه انتشار اوراق مشاركت يكي از راه‌هايي است كه به دليل اينكه دولت مجبور به پرداخت سود است هزينه نقدينگي در جامعه را شفاف مي‌كند.

اما اين همه داستان نيست، بلكه بايد زمان و هزينه سر رسيد اوراق مشاركت را نيز در نظر گرفت، زيرا بايد براي اوراق مشاركتي كه امروز منتشر مي‌كنيم در زمان سر رسيد اصل و سود را به مشاركت‌كنندگان بازگردانيم. اينجاست كه مقوله نحوه به كارگيري اين نقدينگي مورد توجه قرار مي‌گيرد.

بدين ترتيب اهميت به كارگيري نقدينگي جمع‌‌آوري شده در اثر انتشار اوراق مشاركت مشخص مي‌شود زيرا در صورت هزينه نادرست اين نقدينگي چه بسا مجبور به اتخاذ راهكارهايي پرهزينه‌تر براي پاس كردن اين بدهي بشويم. اگر مبلغ جمع‌آوري شده حاصل از فروش اوراق مشاركت به بانك‌هاي عامل براي مشاركت در سرمايه‌گذاري‌هاي بلندمدت اعتبار داده شود داراي اثرات مثبت است اما اگر صرف هزينه‌هاي جاري دولت شود، به مراتب اثرات منفي بيشتر از در دست مردم بودن دارد. چون گسترش هزينه‌هاي جاري دولت باعث گسترش حجم دولت مي‌شود كه اين گسترش تأثيرات نامطلوب زيادي را به صورت زنجيروار ايجاد مي‌كند كه حل اين اثرات بسيار طولاني خواهد بود و نتايج اثرات نامطلوب تا مدت‌ها برجاي خواهد ماند. از سوي بالا بودن سود سرمايه گذاري و تضمين بودن آن و همچنين مزايايي مانند: معاف از ماليات بودن و پرداخت سود آن هر سه ماه يكبار مي‌تواند باعث عدم تمايل تعدادي كارآفرين از وارد شدن به فعاليت‌هاي توليدي و تبديل شدن آنها به مصرف‌كنندگان سود سپرده‌گذاري مي‌شود. بدين ترتيب اگر دولت يازدهم نتواند استفاده بهينه‌اي از اين ابزار كند شايد دركوتاه مدت بتواند به دليل جمع‌آوري نقدينگي تورم را كاهش دهد ولي در دراز مدت همين ابزار به ظاهر شيرين به شكل تلخي در قالب افزايش تورم ظاهر مي‌شود.

در نهايت بايد ديد دولت مي‌تواند بهره‌اي بيش از سود پرداختي و همچنين هزينه‌هاي انتشار اين اوراق را كسب كند يا خير.