ايران و آژانس بينالمللي انرژي اتمي بعد از دو روز مذاكره، روز يكشنبه بر سر هفت اقدام عملي ديگر در مسير شفافسازيهاي ايران به توافق رسيدند، ولي مقامهاي سازمان انرژي اتمي جزئيات اين اقدامات را به گزارش مديركل آژانس حواله كردند. اين توافق همچنين در چارچوب يك مداليته جديد كه ايران بر آن اصرار دارد، نبوده است.
به گزارش «جوان»، آژانس روز گذشته بعد از دو روز مذاكره با مقامهاي فني هستهاي ايران، تأييد كرد كه ايران همه مفاد توافق ششبندي سه ماه قبل خود با آژانس را اجرا كرده است. بر اساس اين توافق، قرار شده بود ايران شش اقدام اعتمادساز انجام دهد. در بيانيه مشتركي كه «ترو واريورانته»، معاون مديركل آژانس در پايان مذاكرات ديروز خود با رضا نجفي نماينده دائم ايران در آژانس اعلام كرد كه در طول مذاكرات دو روزه، پيشرفت اجراي اقدام عملي اوليه كه سه ماه پيش توافق شد را مرور و تأييد كرد كه «ايران گامهاي عملي اوليه را كه پيشبيني شده بود، اجرا كرده است.»
علاوه بر اجراي شش تعهد سه ماه قبل، ايران ديروز موافقت كرد كه هفت اقدام جديد ديگر نيز در راستاي اعتمادسازي با آژانس انجام دهد. در اين بيانيه آمده است كه ايران گامهاي عملي اوليه را كه پيشبيني شده بود، اجرا كرده است. بر اساس توافق ديروز، جمهوري اسلامي ايران قبول كرده كه هفت اقدام عملي جديد را تا 25 ارديبهشتماه 93 انجام بدهد، ولي نماينده ايران، جزئيات اين اقدامات را بيان نكرد و اعلام كرد فهرست اين هفت اقدام جديد را متعاقباً منتشر خواهد كرد. رضا نجفي نماينده ايران در سازمان انرژي اتمي گفت: «جزئيات اقدامي كه توافق شده، به وسيله مديركل به شوراي حكام گزارش خواهد شد.»
مداليته در كار نيست
اين براي دومين بار است كه ايران و آژانس از خرداد ماه تاكنون به توافقي ميرسند كه مبناي آن اقدامات اعتمادساز ايران است. با اين حال، هيچ كدام از اين دو توافق بر مبناي مداليتهاي كه ايران بر آن اصرار دارد، انجام نشده است. تهران پيش از اين اصرار داشت كه هرگونه توافق جديد براي اقدامات اعتمادساز را در چارچوب يك مداليته انجام خواهد داد. وجود يك مداليته در توافق بين ايران و آژانس، به معناي آن است كه در پايان اجراي مداليته، آژانس متعهد خواهد شد اعلام كند ابعاد سؤالبرانگيز ديگري درمورد برنامه هستهاي ايران وجود ندارد. آژانس تاكنون به چنين مداليتهاي تن نداده است.
انتظار بازتاب در گزارش آقاي مدير
هرچند جزئيات توافق هفت بندي جديد ايران و آژانس هنوز منتشر نشده، ولي منابع نزديك به تيم مذاكرهكننده ايراني ديروز گفتند كه بازديد مديريتشده از معدن ساغند و كارخانه توليد كيك زرد اردكان يزد و ارائه اطلاعات درباره مسائل ديگر، برخي از موارد جديد توافق شده بين ايران و آژانس است. يك مقام مذاكرهكننده ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي در گفتوگو با ايسنا درباره محور مذاكرات دو روزه ايران با آژانس در تهران اعلام كرد: «در اين مذاكرات مجموعهاي از موضوعات گذشته و حال مرتبط با فعاليتهاي صلحآميز هستهاي ايران مورد بحث وگفتوگو قرار گرفت.» اين مقام مذاكرهكننده ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره درخواستهاي آژانس در چارچوب مطالعات ادعايي و ابعاد احتمالي نظامي خاطرنشان كرد كه در مذاكرات دو روز گذشته بحثي در مورد ابعاد احتمالي نظامي مطرح نشد. اين در حالي است كه پيشتر برخي منابع غير رسمي خبر داده بودند كه حل و فصل موضوع «ابعاد احتمالي نظامي» (PMD)، در چارچوب مذاكرات دور جديد ايران و آژانس انجام خواهد شد.
ابعاد احتمالي نظامي مسئلهاي است كه آژانس نخستين بار در نوامبر 2013 جزئيات آن را علني و ادعا كرد اسنادي در اختيار دارد كه نشان ميدهد ايران زماني تستهاي انفجاري با قدرت بالا انجام داده و همچنين يك كلاهك براي سوار كردن روي موشك شهاب3 با قابليت خروج از جو و بازگشت به آن طراحي كرده است. ايران تمامي اين اسناد را جعلي ميداند و آژانس هم حاضر نشده كه تاكنون اين اسناد را در اختيار ايران بگذارد. برخي منابع همچنين قبل از مذاكرات گفتند كه آژانس بر ديدار و مصاحبه با دانشمندان دفاعي ايران اصرار دارد. بهروز كمالوندي سخنگوي سازمان انرژي اتمي ديروز در پاسخ به اين پرسش كه برخي رسانههاي خارجي از درخواست آژانس براي گفتوگو با برخي از متخصصان و دانشمندان هستهاي ايران خبر دادهاند، گفت: از رسانهها خواهش ميكنم قبل از انتشار هر نوع مطلبي درباره مباحث هستهاي، از صحت و سقم آن موضوع اطمينان يابند يا از مسئولان ذيربط درباره آن موضوع پرسش كنند. وي افزود: چنين چيزي در مذاكرات مطرح نشده و از قبل هم قرارمان بر اين اساس نبوده است.
ما همان طور كه در همكاريهاي سه ماه گذشته نشان داديم، برخي دسترسيهاي مديريت شده را هماهنگ كرديم و اجازه داديم صورت گيرد. در زمينه دسترسي به دانشمندان و متخصصان هستهاي نيز چنين موضوعي مطرح نشده و توافقي هم درباره آن صورت نگرفته است. سخنگوي سازمان انرژي اتمي همچنين گفته كه «بازديد از پارچين» نيز «شامل توافق هفتگانه با آژانس» نبوده است. به گفته كمالوندي، ايران به لحاظ فني منتظر است بازتاب همكاريهاي جديد خود را در گزارش مدير كل آژانس ببيند و قرار است يوكيو آمانو، مديركل آژانس، اواخر بهمن 1392(حدود يك هفته ديگر)، گزارشي درباره فعاليتهاي صلحآميز هستهاي ايران منتشر كند. اين گزارش، در نشست شوراي حكام كه 12اسفند آغاز ميشود، بررسي خواهد شد.