سخنان هفته گذشته رئيسجمهور در جمع دانشگاهيان دانشگاه شهيد بهشتي كه منتقدان توافقنامه ژنو را عدهاي معدود و كمسواد كه از جاي خاصي تغذيه ميشوند، خواند، با واكنشهاي نمايندگان مجلس، اساتيد دانشگاهها و نخبگان مواجه شد.
ابتدا تعدادي از نمايندگان مجلس به رئيس صداوسيما نامه نوشتند و با توجه به پخش اين سخنان حسن روحاني از بخشهاي مختلف خبري در اين رسانه، خواستار اختصاص وقتي در تلويزيون براي گفتوگو ميان موافقان و مخالفان توافقنامه ژنو شدند. روز گذشته نيز سعيد زيباكلام عضو هيئت علمي گروه فلسفه دانشگاه تهران در نامهاي به رئيسجمهور با تأكيد بر اينكه آيا به راستي بر اين باوريد كه با تحكم و توپ و تشر فضاي باز در جامعه و دانشگاه ايجاد ميشود، نوشت: «هنگامي كه تشكلهاي دانشجويي جرئت نميكنند پا به ميدان بگذارند، به راستي انتظار داريد اساتيد به بحث درباره توافق ژنو بپردازند؟»
270 دانشجو و نخبه دانشگاه شريف هم روز گذشته طي نامهاي به رئيسجمهور تأكيد كردند كه «ما نه معدوديم، نه كمسواد و بيسواد ولي به توافق ژنو نقد داريم چراكه فهميديم آنچه از حقوق ملت ايران بايد به صراحت درج ميشد، گنگ و قابل تفسير آمده است.»
بــا تحكــم و توپ و تشر فضاي باز ايجاد نميشود
سعيد زيباكلام در نامه خود به رئيسجمهوري نوشته است: در سخنراني اخير خود خطاب به دانشگاهيان اظهار تألم كردهايد كه «چرا دانشگاه خاموش است؟» و «چرا دانشگاهيان و اساتيد ما سكوت ميكنند؟» و «چرا فرياد نميزنيد؟ چرا وارد ميدان نميشويد؟»
ـ جناب آقاي رئيسجمهور! آيا اساتيد دانشگاهي از جريان مذاكرات كه همواره توسط وزير خارجه دولت جنابعالي بر محرمانهبودن آن اصرار و تأكيد ويژهاي داشتهاند، كمترين اطلاعي دارند كه بتوانند پس از ارزيابي آنها به ميدان آمده اعلام نظر كنند؟
آيا با توجه به نامه جنابعالي به مقام معظم رهبري در صبح اول وقت بعد از توافقات گام اول و به راه افتادن كارناوال تبريكگويي و پايكوبي بسياري از رسانهها از جمله رسانه ملي، بهراستي شما انتظار داريد اساتيد دانشگاهي بيهيچ خوف و هراسي به ارزيابي صادقانه توافقنامه ژنو بپردازند؟
آقاي رئيسجمهور! آيا هنگامي كه حضرت عالي با تأكيد تمام ميگوييد: «همه اصول و خطوط قرمز نظام» در مذاكرات رعايت شده، «دستاوردهاي قطعي اين توافق اوليه، به رسميت شناخته شدن حقوق هستهاي ايران است» و نيز «فرزندان انقلابي… توانستهاند حقانيت ملت ايران در فعاليتهاي هستهاي را در صحنه بينالمللي اثبات كنند»، بهراستي انتظار داريد اساتيد دانشگاهي بيهيچ خوف و نگراني وارد بحث و بررسي توافقنامه ژنو شوند؟
آقاي رئيسجمهور! هنگامي كه بسياري از تشكلهاي دانشجويي به واسطه جو رسانهاي ـ امنيتي خاصي كه در اين ماههاي اخير سيطره يافته جرئت نميكنند پا به ميدان گذاشته از انگشتشمار اساتيد دانشگاهي دل به درياي انقلاب زده دعوت به سخنراني كنند، جنابعالي بهراستي انتظار داريد اساتيد دانشگاهي به بحث و ارزيابي اين به زعم حضرتعالي «كار بزرگ بينالمللي» بپردازند؟
آقاي رئيسجمهور! اين شعار پسنديده سنجيدهاي است كه ميفرماييد «اين دولت محيط امن براي دانشگاه ميپسندد» و «محيط امن، يعني همه احساس امنيت كنند» اما هنگامي كه در همان سخنراني توپ و تشر ميزنيد كه «چرا يك عده بيسواد كه از بخشهايي خاص پول ميگيرند بايد حرف بزنند»، آيا بهراستي انتظار داريد اساتيد به آن شعار پسنديده توجه كنند يا از آن سرزنش تند و ناشكيبايي بسيار نگرانكننده خوف و هراس به دل گيرند؟
اين نامه ميافزايد: آقاي رئيسجمهور! اين سخن بسيار درست بسيار تكرار شده را حضرتعالي بيان ميفرماييد كه «بايد اجازه داد فضاي باز سياسي ايجاد شود.» ليكن در همان سخنراني با ترشرويي بسيار ميفرماييد «شما چه كاره هستيد كه خود را متولي همه چيز ميدانيد؟ با يك شعار و چهره و قيافه، آدم متولي ميشود؟ به چه مناسبت خود را دلسوزتر از ديگران ميدانيد؟» آيا بهراستي بر اين باوريد كه با اين تحكمها و توپ و تشرها فضاي باز در جامعه و دانشگاه ايجاد ميشود؟ آيا براي تحقق همان فضاي باز، درستتر نيست به عوض ترشرويي، اجازه بدهيم هر كس از هر صنف و قشر و گروهي ميخواهد خود را متولي و دلسوز يا دلسوزتر بداند، بداند اما اگر دلسوزيهايش را قبول نداريم، تحليلهايش را نقد كنيم؟
زيباكلام در ادامه مينويسد: جناب آقاي رئيسجمهور! فرمودهايد: «در دانشگاهها در كنار پرورش بخش علمي و تحقيق، بايد به فكر مسائل اجتماعي و سياسي هم باشيم… دانشجويان بايد از منافع ملي و بدخواهان داخلي و خارجي نيز باخبر باشند.» بفرماييد دولتمردان و نيز مطبوعات هماهنگ و همسو با دولت در اين حدوداً ششماهه كه از دولت جنابعالي ميگذرد، چه اقداماتي جهت تمهيد و ترغيب چنين محيطي در دانشگاهها انجام دادهاند؟ آيا واقعاً براي حضرتعالي آشكار نيست كه لحن شديد و غليظ سرزنشهايتان، بيسواد يا كمسواد خواندن منتقداني همچون اين بنده جهول، به عوض تمهيد و ترغيب آن محيط و پرورش دانشجويان متعهد به منافع ملي و مصالح انقلاب و محب وطن، هم دانشجويان و هم اساتيدشان را يكجا و با يك ضربه به محافظهكاري و عزلتطلبي و عافيتطلبيهاي فرومايه دنيوي سوق ميدهد؟ در اين صورت، آيا بهنظر حضرتعالي اين قبيل سخنان در جهت پرورش و رشد فرهنگ اجتماعي ـ سياسي دانشجويان و در نتيجه به نفع آرمانهاي انقلاب اسلامي، بهويژه استقلال كشور است؟
و بالاخره، جناب آقاي رئيسجمهور! بسيار بجا و شايسته سؤال كردهايد «چرا در علوم انساني، حقوق، علومسياسي، اقتصاد و علوماجتماعي رشد نميكنيم و صاحبنظر نيستيم…؟» پاسخ اين سؤال را در پژوهشهاي متعددي مورد طرح و بررسي مفصلي قرار دادهام اما در اين مقام به همين مقدار بايد بسنده كنم كه يكي از مهمترين و اصليترين موانع رشادت و نظريهسازي از جانب عالمان حوزههاي پايهاي علوم انساني و علوم اجتماعي دخالت و اعمال قدرت صاحبان و رجال سياسي و حكومتي در عرصه دانشگاه است. بايسته و ضروري است كه حاكمان ياد بگيرند به دانشگاهيان امر و نهي نكنند و آنها را مورد خطاب عتاب و ترعيب قرار ندهند. در يك كلام، اگر بهراستي خواهان فضاي باز دانشگاهي و شكوفايي انديشيدن و نظريهسازي هستيم، تحت هيچ شرايطي با دانشگاهيان سرلشكرانه رفتار نكنيم.
دعوت نخبگان شريف از روحاني براي حضور در دانشگاه
در نامه 270 نخبه دانشگاه شريف خطاب به روحاني نيز آمده است: «جناب آقاي دكتر روحاني! ما دانشجويان و نخبگان دانشگاه شريف نه معدوديم، نه كمسواد و بيسواد ولي به توافق ژنو نقد داريم. نقد داريم زيرا متن توافقنامه را خوانديم، به بحث نشستيم، نزد اساتيدمان رفتيم و فهميديم آنچه از حقوق ملت ايران بايد به صراحت و بر اساس NPTدر توافقنامه درج ميشده، گنگ و مبهم و قابل تأويل و تفسير آمده. نزد اساتيدمان رفتيم، كمي تأمل كرديم و فهميديم نه تنها خبري از فروپاشي سازمان تحريم نيست بلكه خدشهاي هم بر تحريمهاي اصلي وارد نگرديده. آقاي دكتر روحاني! ما به توافق ژنو نقد داريم و نقدمان را به صراحت بيان ميكنيم. نقد داريم به عدمتوازن در آنچه در اين گام به نيابت ملت ايران داده و ستانده شده. نقد داريم به اينكه تمام حقيقت به مردم گفته نشد. نقد داريم و البته سؤال هم.»
و در پايان اين نامه آمده است: «افسوس كه در جريان مذاكرات از وزير محترم خارجه دولت تدبير و اميد به دانشگاهمان دعوت كرديم و پاسخي جز عرض پوزش آقاي وزير نشنيديم، از معاونان ايشان دعوت نموديم و پاسخي مشابه دريافت كرديم و سؤالات و ابهاماتمان بيپاسخ ماند. افسوس از آنچه شد و صد افسوس كه عاليترين مقام اجرايي كشور منتقدان عملكرد دولت خود را اين بار نه تندرو و افراطي كه كمسواد و وابسته معرفي كرد. در اينجا ما به نمايندگي از دانشجويان دانشگاه شريف از شما دعوت ميكنيم با حضور در دانشگاه، در يك فضاي عقلاني و به دور از هياهوهاي مرسوم سياسي، به بخشي از سؤالات دانشجويان و اساتيد دانشگاه خصوصاً در مورد توافقنامه ژنو پاسخ دهيد، البته اميدواريم اين بار تريبوني هم براي اعلام نظر و طرح پرسشهاي دانشجويان در نظر گرفته شود.»
