برآورد اوليه خسارت يك هزار ميليارد توماني مربوط به غرب استان مازندران و گيلان بر اثر بارش برف معادل بودجه يك سال برخي وزارتخانهها، سازمانها و معاونتها است كه بخش زيادي از اين خسارت بر اثر ضعف تدبير و بيتوجهي مديريت بحران بر تأسيسات و زيرساختهاي شهر و شهروندان تحميل شده است كه ادامه اين روند ميتواند در صورت بروز حوادث غيرمترقبه و طبيعي خسارت بيشتري به كشور تحميل كند.
بر اثر بارش برف طي چند روز در استانهاي گيلان و مازندران عملاً زيرساختهاي شهري فلج و شهر در روزهاي اوليه بحران در كما فرو رفت. هر چند با حضور نيروهاي نظامي، سپاه، ارتش و بسيج ساير دستگاههاي اجرايي بازگشايي معابر اصلي و امدادرساني براي حل مشكلات صورت گرفت ولي ميزان خسارت وارده به حدي است كه جبران آن سالها طول خواهد كشيد.
خسارت 800 ميليارد توماني برف در غرب مازندران
به گفته رئيس گروه اعزامي هيئت پارلماني به غرب استان مازندران كه قرار است گزارش نهايي آن به مجلس ارائه شود، خسارات ناشي از برف در غرب مازندران بيش از 800 ميليارد تومان برآورد شده است. كمال عليپور با بيان اينكه برف و باران در دنيا موجب بحران نميشود و مديريت استان مازندران در برنامهريزي حوادث و پيشگيري ضعيف عمل كرده است، گفت: مديريت شهري در غرب استان مازندران در مقابله با برف، سيل و حوادث پيشبيني نشده پيشگيرانه نبوده است.
برآورد خسارت 196 ميليارد توماني در استان گيلان
همچنين ميزان خسارات اوليه بر اثر بارش برف در گيلان تاكنون حدود هزار و 964 ميليارد ريال برآورد شده است كه در اين ميان به بيش از 2هزار واحد مسكوني و واحدهاي صنايع تبديلي كشاورزي خسارت وارد شده است. بنابر گزارش واحد مركزي خبر محمد اكبرزاده، مدير كل بنياد مسكن گيلان اعلام كرد: بر اثر بارش برف به 514 واحد پرورش دام، 42 واحد پرورش مرغ، 60 هكتار مزرعه پرورش ماهي خسارت وارد شده و همچنين در اين حوادث 768 رأس دام و 99 هزار قطعه مرغ و 96 تن ماهي تلف شدهاند و بارش برف به بخش زيادي از باغهاي مركبات، گلخانهها، خطوط و شبكههاي آبرساني و خط انتقال گاز و تأسيسات برقرساني آسيب زده است. در اين زمينه كمال عليپور، عضو كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي با اشاره به بيان وقوع برف شديد در 72 ساعت قبل از حادثه و اطلاعرساني هواشناسي مازندران در 48 ساعت قبل از حادثه به استانداري افزود: عدم اطلاعرساني كافي توسط مديران استان مازندران براي غرب مازندران نيز از انتقادات وارد بر مديريت بحران است. وي همچنين به قانون پدافند غير عامل و وظايف و رسالتهاي آن اشاره كرد و با بيان اينكه پدافند غيرعامل تنها براي اينترنت و هكرها نيست، خاطرنشان كرد: پدافند غيرعامل براي همه موضوعات پدافندي است و با بارش 20 سانتيمتري برف در ساعات اوليه شاهد قطع برق و عدم وجود دستگاه ژنراتور در بيمارستان دولتي هستيم و تدابيري براي وضعيت خاص وجود نداشته است.
عليپور با تأكيد بر اينكه با بارش يك متر برف مسئولان به بحراني بودن اين وضعيت پي بردند، گفت: ستاد مديريت بحران تنها به برگزاري جلسه و صرف ميوه و شيريني و حقوق و مزايا نيست و پيشبيني و تدبير شرايط بايد در اولويت آنان قرار داشته باشد. وي تصريح كرد: طبق قانون در شرايط بحران، استاندار مدير بحران استان و فرماندار مدير بحران شهرستان است و مديران و نهادها هم بايد تابع مدير بحران باشند و در بحران اخير فرماندار نميدانست چكاره است و هر اداره و نهاد كار خود را انجام ميداد كه نشان داده است مديريت استان در اين زمينه تمرين نكرده است.
مديريت حوادث و بلايا با روش علمي
همچنين محمدرئيسزاده، رئيس سازمان بسيجي جامعه پزشكي كشور در همايش كنگره بينالمللي سلامت در مديريت حوادث و بلايا كه با شعار «انسجام مديريت در مديريت بحران» برگزار شد، گفت: براي مديريت بحران همايشي بينبخشي بين سازمانهاي درگير با انجام مطالعات جامع و استفاده از روش علمي ضروري بوده تا توسعه پايدار و روزافزون كشور تسهيل شود. با اين حال همواره حوادث غيرمترقبه و طبيعي با توجه به موقعيت كشور در كمين قرار دارد. بنابراين لازم و ضروري به نظر ميرسد كه جايگاه مديريت بحران با توجه به شرايط ويژه كشور در حوزه بحران ارتقاي عملياتي يابد و مسئولان آن نيز نسبت به وقوع حوادث حساس شوند و با ساماندهي امكانات و اقدامات به مقابله و كنترل بپردازند. توجه به پيشگيري با توسعه و تقويت سامانه اجرايي مديريت بحران زماني ميتواند نتيجه بخش باشد كه همراهي و مشاركت فعال همه دستگاههاي مسئول را به دنبال داشته باشد تا بتوان ضمن اقدامات پيشگيرانه، خسارتهاي جاني و مالي را تا حد ممكن كاهش داد و بايد توجه داشت كه بخش عمدهاي از آنچه بايد در مواجهه با بحران انجام گيرد، هنوز اجرايي نشده و در حد مصوبات روي كاغذ مانده است.