
بعد از روي كار آمدن دولت يازدهم و انتخاب دكتر روحاني به عنوان رئيسجمهور جديد ايران، اقداماتي نسبتاً تازه در راستاي فعاليتهاي ديپلماتيك ايران دنبال شد. تلاش براي برقراري رابطه با امريكا بعد از مكالمه تلفني روحاني و اوباما در زمينههاي ديگري چون راه انداختن بحث پرواز تهران – واشنگتن دنبال شد و با اين توجيه و دليل كه اگر مشكلات ما با امريكا حل شود، ساير كشورها مشكل نيستند، تلاشها در اين حيطه ادامه يافت. در ادامه كار در حالي كه مذاكرات ايران و 1+5 فقط حول مسئله هستهاي بود اما اختلافات نظري و عملي امريكا با ايران، مسائل ديگري را هم شامل ميشد از جمله موضوع سوريه كه در اين زمينه همچنان شكاف عميقي وجود دارد. در راستاي اين قبيل اختلافات غيرقابل حل و گسترده كه مشكلات ما با امريكا و غرب را به مبنا و ريشه ميرساند، رهبر معظم انقلاب بارها بياعتمادي خود به امريكا و غربيها و خوشبين نبودن به آنها را اعلام كردند و به مسئولان ذيربط نسبت به خوشبين نبودن به امريكا و عاقبت تلخ اعتماد سران برخي كشورها به امريكا هشدار دادند.
بهانههاي حقوق بشري و بياعتمادي بيشتر به امريكا
وندي شرمن، معاون وزير امور خارجه ايالاتمتحده بعد از آنكه توافق ژنو ميان ايران و 1+5 به نتيجه رسيد اعلام كرد كه براساس برنامه اقدام مشترك ژنو، تنها اعمال تحريمهاي هستهاي بر ضد ايران ممنوع است و واشنگتن ميتواند در ساير زمينهها عليه ايران به طرح و اعمال تحريمهاي جديد بپردازد. برخي تحليلگران در همان زمان معتقد بودند بهانههاي حقوق بشري ميتواند يكي از مستمسكهاي اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران باشد. هنوز چند روز از اين اظهارنظر نگذشته بود كه مجمع عمومي سازمانمللمتحد تحت تأثير و فشار امريكا با 86 رأي مثبت در برابر 36 رأي منفي و 61 رأي ممتنع ايران را به خاطر آنچه نقض حقوق بشر خوانده ميشود، محكوم كرد. احمد شهيد، گزارشگر ويژه حقوق بشر سازمانمللمتحد نيز در خصوص ايران در ماه اكتبر مدعي شده بود كه مسئله حقوق بشر ايران نبايد در سايه تعاملات غرب با روحاني به دست فراموشي سپرده شود.
اين اظهارنظرات و اقدامات تماماً تعبير هماني بود كه مقام معظم رهبري نسبت به آن هشدار داده بودند و تأكيد كرده بودند امريكا و قدرتهاي غربي قابل اعتماد نيستند.
اقدامات اعتمادسوز در پس لبخندهاي اعتمادساز
طي روزهاي گذشته نيز اتفاقاتي رخ داد كه بار ديگر ثابت كرد مشكلات ما با امريكا حلشدني نيست و حتي اگر در زمينه هستهاي به يك توافق برسيم و در يك پازل بازي كنيم، به قدري اختلافنظر ايران و امريكا شديد و مبنايي است كه هر لحظه بايد براي خروج از توافق هستهاي و ديپلماسي نقطه از سر خط، آماده باشيم.
دعوت از ايران براي حضور در ژنو2 توسط دبيركل سازمان ملل و پس گرفتن آن به فاصله يك روز و آن هم بعد از فشار مقامات امريكايي و معارضان سوري، حاكي از آن است كه دوستي ايران و امريكا يك امر محال است. امروز در هيچ نقطهاي نيست كه امريكا در برابر پيشروي ديپلماتيك نظام جمهوري اسلامي مانع و مين سياسي كار نگذاشته باشد و روي ريل گذشته و حال، در آينده نيز هر جا كه بتواند عليه ايران اقدامات اعتمادسوز خواهد داشت.
پس گرفتن دعوت از ايران براي حضور در ژنو2 نيز پس از آن رخ داد كه دبيركل سازمان ملل ديدار و گفتوگويي با وزير امور خارجه امريكا داشت و جالب آنكه جان كري همان است كه در ديدار با محمدجواد ظريف در جريان توافق ژنو، آنچنان لبخند بر لب مينشاند كه گويي ايران و امريكا هيچ مشكلي با هم ندارند و سالهاست شريك سياسي يكديگر در منطقه و جهان محسوب ميشوند و هيچ نقطه بياعتمادي ميان آنان نيست!البته در واكنش به اين رخداد، محمدجواد ظريف وزير خارجه ايران پيش از ترك عشقآباد در جمع خبرنگاران و در پاسخ به سؤال خبرنگاري درباره اقدام بانكيمون در دعوت از ايران و سپس پس گرفتن اين دعوت براي حضور در ژنو2 خاطر نشان كرد: «آقاي بانكيمون در هفته گذشته چندين بار با من تماس گرفت و من صريحاً به ايشان اعلام كردم براي حضور در اين نشست هيچگونه پيششرطي را نميپذيريم.» وزير خارجه گفت: «متأسفيم آقاي بانكيمون بر اثر فشار وارده پيشنهاد خود را پس گرفت و اين رفتار را در شأن دبير كل نميدانم.»
اين اظهارنظر از سر صدق حاكي از آن است كه امريكا و دولتهاي غربي فقط در صورتي كه ايران حاضر به پذيرش تمام شرايط آنان باشد، ميتوانند نظام جمهوري اسلامي را يك دوست و دولت مؤثر تلقي كنند و اين يعني آنكه ما دست از تمام مواضع اصولي و اسلامي خود برداريم و تا جايي خود را تغيير دهيم كه حتي براي رفتن بر سر مزار يك جهادگر حزبالله يعني عماد مغنيه هم از امريكا اجازه بگيريم.
مشكل امريكا با ايران بر سر مسئله هستهاي نيست
اين اتفاقات كه ضرورت بياعتمادي به امريكا را ثابت ميكند، ميتواند بر تجربيات مسئولان ما نيز بيفزايد كه سرمايه مملكت يعني عزت و اقتدار ملي را فداي اعتماد توافقي با امريكا و قدرتهاي غربي نكنند، آنچنان كه بر ظرفيت فكري مردم ما افزوده ميشود و ملت بر اين تأكيد مقام معظم رهبري واقف است كه اختلافات امريكا با ما بر سر مسائل هستهاي و اين قبيل مسائل نيست، مشكل امريكا با ايران بر سر اسلام و نفس نظام جمهوري اسلامي است كه با راهبرد اسلامي در حال پيشرفت و نفوذ در مناطق مختلف و قلب ملتهاست.
مشكل امريكا با ايران بر سر صدور پيام انقلاب اسلامي است كه منجر به بيداري اسلامي شده و منافع امريكا در اقصي نقاط جهان را بر هم ريخته است، از همين رو اعتماد ميان ايران و امريكا و خوشبيني به دوستي با امريكا نيز فقط مسئلهاي در حد تصورات و توهمات است كه طي حوادث مختلف در همين چند هفته بعد از توافق هستهاي برايمان ثابت شد و در آينده بيشتر ثابت خواهد شد.