هنر اصیل و بومی زره بافی هنری در سراشیبی فراموشی

قزوین بی زره می شود

زره که نمادی از لباس جنگجویان در قدیم بوده است طراحان و بافندگان خاص خود را دارد که جزئی از هنرهای اصیل به حساب می آید، از زره ها در روزگاری که دیگر در جنگ ها از آن استفاده نمی شود بیشتر به عنوان لباسی برای نمایش های خاصی همچون تعزیه استفاده می شود و قزوین نیز به عنوان مهد تعزیه ایران صاحب هنرمندان بزرگی در این زمینه بوده است که البته در سالیان اخیر این هنر کم تر کسی را به سمت خود می شکاند و در واقع تعداد هنرمندانی که به این رشته می پردازند به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسد که با تمام این اوصاف هنوز هم قزوین یکی از معدود مکان هایی است که زره بافی در آن وجود دارد.

زره که در واقع نیم تنه ای است آستین کوتاه و جلوباز آهنی و فولادی بافتی حلقه ای دارد و جنگجویان روی لباس های خود در هنگام جنگ می پوشیدند، از انواع زره که دو نوع از آن مرسوم بوده می توان به زره داوودی که محکم و ریزبافت بوده و زره معمولی که دانه دانه حلقه های فولاد را با هم می بافتند و بالشتکی را در بالا و یقه پشت گردن می دوختند، اشاره کرد.

* زره بافی، هنری سنتی

زره که در نمایش های آیینی و تعزیه مورد استفاده قرار می گیرد به دلیل پایین بودن بازدهی اقتصادی آن و سخت بودن کم تر مورد توجه قرار می گیرد و در واقع جز هنرهای رو به زوال محسوب می شود.

اینها صحبت های حميد نيرومند مسئول خانه فرهنگ ميرداماد است که با عنوان کردن این مطلب که هنر زره بافی استان قزوین منحصر به فرد و ویژه است و این از روح عجین شده مردم قزوین با باورهای دینی آن ها نشات می گیرد، ادامه می دهد: این هنر که امروز در شبیه خوانی و تعزیه نمود پیدا می کند تأثیر به سزایی در اشاعه فرهنگ ملی مذهبی ما می تواند داشته باشد و در واقع می توان گفت به واسطه این که قزوین خاستگاه هنر تعزیه در ایران است می توان ادعا کرد که این هنر هنری بومی در قزوین به حساب می آید.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی استان قزوین نیز در این باره با اشاره به این که این هنر نیاز به تسهیلات برای بقا دارد، می گوید: هنر زره بافی به عنوان یکی از هنرهای اصیل استان در سال 89 موفق شد به عنوان میراث معنوی قزوین ثبت ملی شود و به همین دلیل حفظ جایگاه این هنر در قزوین بیش از پیش ضروری به نظر می رسد.

ندا سخی پور ادامه می دهد: این هنر در شبیه خوانی و تعزیه خوانی ها و بیشتر در ایام محرم و صفر و در برنامه ها و مراسم های مذهبی مورد استفاده قرار می گیرد که مذهبی بودن بافت استان و توجه مردم به مراسمات مذهبی اهمیت زنده نگه داشتن آن را نشان می دهد.

این مسئول اضافه می کند: سازمان میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی با بهره گیری از تجربایت هنرمندان این رشته در تلاش است تا این هنر دوباره احیا شده و فراموش نشود.

سخی پور به اقدامات حمایتی سازمان میراث فرهنگی در خصوص احیای این هنر اشاره و بیان می کند: تلفیق این هنر با سایر هنرها و اعطای تسهیلات مناسب به هنرمندان زره باف از جمله اقداماتی است که از سوی این سازمان برای حفظ این هنر انجام شده است.

این مسئول ادامه می دهد: هنر زره بافی یکی از هنرهای سخت و طاقت فرساست و هنرمندان خاصی را به خود جذب می کند، اما توجه به این هنر می تواند از زوال و فراموشی آن جلوگیری کند.

دغدغه های هنرمندان زره بافی

هنر زره بافی که در فیلم سازی نیز می تواند به کار آید در سال های اخیر توانسته جذابیت های خاصی را برای هنرمندان ایجاد کند که با برنامه ریزی در این حوزه می توان این هنر را زنده و پویا نگه داشت.

از سوی دیگر هنرهایی از این دست که بیشتر متناسب با هنرهای آیینی است می تواند از سوی برگزار کنندگان تعزیه ها و شبیه خوان ها مورد حمایت قرار گیرد، پای گفت وگوی این هنرمندان که نشستیم همه گفتند که این روزها هزینه های این کار بالاست و به دلیل این که این هنر مشتریان خاصی دارد و نمی توان در تمام طول سال به آن پرداخت بازدهی اقتصادی زیادی ندارد و همین موضوع موجب شده تا این هنرمندان نتوانند به صورت تمام وقت به آن بپردازند. ایجاد و توسعه کارگاه های زره بافی در نقاط مختلف استان می تواند ظرفیت های به روز کردن و توسعه این هنر را مورد استفاده قرار دهد و افراد را به عرصه های هنری بکشاند.