گفتوگوي رئيسجمهور با شبكه تلويزيوني انبيسي امريكا و سخنان او در اينباره كه براي توافق با غرب درباره پرونده هستهاي ايران اختيارات كامل دارد، با استقبال رسمي كاخسفيد روبه رو شده، ولي امريكاييها در موضعگيريهاي غيررسمي براي ورود به يك روند تعاملي با ايران از خود اكراه نشان ميدهند. ديپلماتهاي بلندپايه امريكايي ديروز در گفتوگو با رويترز گفتند كه مطمئن نيستند طرفين براي در پيش گرفتن روند گفتوگوي مستقيم آماده باشند.
به گزارش «جوان»، حسن روحاني، رئيسجمهور شامگاه چهارشنبه در گفتوگويي با شبكه تلويزيوني انبيسي (NBC) امريكا كه ديشب از تلويزيون جمهوري اسلامي پخش شد، تأكيد كرد كه براي توافق با غرب درباره پرونده هستهاي ايران اختيارات كامل دارد. حسن روحاني همچنين به انبيسي گفت كه امكانات كافي براي حلوفصل پرونده هستهاي ايران را در اختيار دارد. او همچنين در يادداشتي براي روزنامه امريكايي واشنگتن پست با عنوان «چرا ايران به دنبال تعامل سازنده است» نوشت: «زماني كه من براي شركت در مجمع عمومي سازمان ملل متحد راهي نيويورك ميشوم به طرف خود اصرار خواهم كرد از فرصت بهدست آمده در انتخابات اخير ايران استفاده كنند.» او نوشت: «من به آنها تأكيد خواهم كرد كه... به تلاشهاي دولت من براي حضور در گفتوگويي سازنده پاسخي صادقانه دهند.» رئيسجمهور همچنين در اين يادداشت اعلام كرد كه ايران آماده ميانجيگري براي حل بحران سوريه است. روحاني علاوه بر سوريه براي ميانجيگري در بحرين هم اعلام آمادگي كرده و نوشت: «ما بايد همگي براي مذاكراتي سازنده و ملي دست به دست هم دهيم، چه در سوريه و چه در بحرين.»
روحاني همچنين به همتايان غربي خود توصيه كرد ديدي فراتر از نگرانيها داشته باشند و آنقدر جرئت داشته باشند كه نه به خاطر منافع مليشان بلكه به خاطر ميراثي كه از آنها به جا ميماند بگويند چه چيز ميخواهند.
ملاقات؟... محتمل است
اين روند رو به جلو باعث شد كه خبرنگاران روز پنجشنبه يك بار ديگر از جيكارني درباره احتمال ملاقات اوباما با روحاني پرسش كنند. جي كارني، سخنگوي كاخ سفيد روز پنجشنبه در پاسخ به سؤال خبرنگاران گفت كه هر چند براي چنين ملاقات برنامهريزي نشده، ولي امكان آن وجود دارد: «تغييري در لحن بيان ايران و غرب ايجاد شده است. غرب از زماني كه روحاني برسر كار آمده اعلام كرده كه چنين ديداري محتمل است، اما براي اين ديدار برنامهريزي نشده است». وي تصريح كرد: «اين احتمال وجود دارد اما چنين احتمالي هميشه وجود داشته است.» حسن روحاني هم در گفتوگو با انبيسي، درباره احتمال ملاقات با اوباما در نيويورك جملاتي مشابه جيكارني بيان كرده و گفته است: «ديدار با اوباما در دستور كار سفر من نيست، اما هر چيزي در دنياي سياست امكان پذير است، البته بسته به شرايطي است كه بهوجود ميآيد.»
سخنگوي كاخ سفيد همچنين با اشاره به مصاحبه حسن روحاني با شبكه انبيسي گفت: «روحاني در اين مصاحبه نشانههاي مثبتي را درباره اين احتمال بيان كرده است، اما عملكرد مهمتر از حرفها است.»
اما و اگرها...
سخنگوي كاخ سفيد براي مذاكره مستقيم با ايران، شرط تعيين كرد: «اوباما تمايل به برگزاري مذاكرات دوجانبه با ايرانيان دارد، به شرط اينكه ايرانيان درباره پاسخ به جامعه بينالمللي جدي باشند و برنامه نظامي هستهاي خود را كنار بگذارند.» جانكري وزير امور خارجه امريكا، هم گفتوگوي روحاني را مثبت ارزيابي كرد و گفت: «اين سخنان را بايد محك زد.» كري به خبرنگاران در ساختمان مركزي وزارت خارجه امريكا گفت: «من فكر ميكنم كه اظهارات روحاني بسيار مثبت بود، اما همه چيز نيازمند آزمودن است. ما خواهيم ديد كه به كجا خواهيم رفت. من فكر ميكنم در زماني درست كاخ سفيد و وزارت خارجه روشن كنند كه چه بايد بكنيم.»
از چند روز قبل كه منابع امريكايي احتمال ملاقات جانكري با ظريف را مطرح كردند و بعد هم روزنامه گاردين درباره ملاقات پيشبيني نشده اوباما با روحاني گمانهزني كرد، اين پرسش مطرح شده كه آيا ممكن است مناسبات خصمانه ايران و امريكا طي 35 سال گذشته، به يك باره در نيويورك در بالاترين سطوح ديپلماتيك از سر گرفته شود؟ پاسخ رسمي در نيوريورك و تهران، همان چيزي است كه حسن روحاني و جيكراني با دو زبان مختلف ولي نزديك به هم بيان كردهاند: «هرچيزي در دنياي سياست امكانپذير است.»
با اين حال، منابع غيررسمي در تهران و واشنگتن، بعيد ميدانند چنين روندي با اين سرعت شكل بگيرد. يك منبع ديپلماتيك در گفتوگو با «جوان» گفت: «وقتي يك رئيسجمهور جديد روي كار ميآيد، در فضاي جديد به طور طبيعي چنين بحثهايي مطرح ميشود. در زمان سفر احمدينژاد به نيويورك در سپتامبر 2010 هم بحث احتمال ملاقات او با اوباما، مطرح شده بود، به خصوص كه احمدينژاد در گفتوگو با سيانان چنين بحثي را مطرح كرد. با توجه به رويكرد دولت روحاني، اين بحثها طبيعتاً در جريان سفر رئيسجمهور جديد ايران، پررنگتر است.»
اوباما از ملاقات اجتناب كند
ديپلماتهاي امريكايي بحث را به شكل ديگري مطرح ميكنند. يك مقام امريكايي كه نامش فاش نشده ديروز در گفتوگو با رويترز گفته كه كاخ سفيد اميدوار است طوري مهندسي كند كه دو رئيس جمهور در ساختمان سازمان ملل با همديگر دست بدهند، ولي برنامهاي براي ملاقات كامل بين طرفين ندارد. يك مقام ديگر امريكايي هم احتمال دست دادن دو رئيسجمهور را منتفي ندانست، ولي گفت: فعلاً در اين مورد، برنامهاي وجود ندارد. هر دو گفتهاند كه صرفنظر از «دستدادن» دو رئيسجمهور، اين بحث هم مطرح است كه آيا دو كشور آماده ورود به گفتوگوي مستقيم هستند يا نه؟» اليوت ابرامز يكي از مقامهاي دولت بوش كه حالا هم در شوراي روابط خارجي امريكا كار ميكند ميگويد كه اوباما حق دارد تمايل ايران براي مذاكره را محك بزند ولي شخصاً بايد از ملاقات با روحاني پرهيز كند. وي افزود: همچنين ممكن است در تهران اين برداشت را به وجود بياورد كه اوباما براي مصالحه خيلي مشتاق است. اوباما بايد از اين كار اجتناب كند.» فاكسنيوز هم ديروز در گزارشي نوشت كه ديپلماتهاي اروپايي به اين سخن روحاني كه براي مذاكره اختيار تام دارد باور ندارند. كنت پولاك كارشناس مؤسسه بروكينگز هم در گفتوگو با فاكسنيوز گفت: «رئيسجمهور ايران كم اهميت نيست. او در دولت ايران نقش دارد و قطعاً بر سياستهاي ايران اثرگذار است، ولي ما نبايد تصور كنيم كه رئيسجمهور ايران تصميمگير نهايي است.»
بهرغم اعلام آمادگيهاي پيدرپي مقامهاي امريكايي براي ورود به مذاكرات دو جانبه، برخي منابع امريكايي ميگويند كه واشنگتن حتي در مورد ملاقات ظريف و كري هم تمايل زيادي ندارد و مذاكرات سطح پايينتر ممكن است نتايج بهتري داشته باشد. يك مقام امريكايي در گفتوگو با رويترز گفت: «ممكن است كه بينتيجه ماندن مذاكرات در سطوح پايين را بتوان ناديده گرفت، ولي وقتي ملاقاتها در سطوح بالا انجام شود، به راحتي نميتوان بينتيجه ماندن آنها را ناديده گرفت.» برخي منابع حتي پا را از اين هم فراتر گذاشته و هزينههاي احتمالي يك ملاقات هر چند برنامهريزي نشده مقامهاي امريكايي با ايران را بيان ميكنند. آنها ميگويند همين كه مقامهاي امريكايي با ايران ملاقات كنند، بخش مهمي از توجيههاي آنها براي رويارويي با تهران به چالش كشيده ميشود. رويترز خاطرنشان كرده روحاني و وزير خارجهاش ميتوانند كار امريكا را براي ادامه تحريمها سختتر كنند.
نتانياهو: اظهارات روحاني «فريبكارانه» است
دفتر نخستوزير رژيمصهيونيستي با صدور بيانيهاي اظهارات «حسن روحاني» رئيسجمهور ايران در مصاحبه با شبكه تلويزيوني امريكا را «فريبكارانه» قلمداد كرد. به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه العهد، دفتر «بنيامين نتانياهو» بيانيهاي صادر و طي آن تأكيد كرد كه اظهارات روحاني در مصاحبه با شبكه تلويزيوني امريكا كه گفته بود تهران هرگز سلاح هستهاي توليد نخواهد كرد، «تلاشي براي فريب جهانيان» است. در اين بيانيه آمده است كه انسان نبايد فريب سخنان گمراهكننده رئيسجمهور ايران را بخورد. يوال استينتز وزير امور استراتژيك رژيمصهيونيستي هم ديروز در موضعگيري خود گفت كه شش ماه آينده ايران ميتواند سلاح هستهاي توليد كند و جايي براي مذاكره كردن باقي نمانده است.
اولاند با روحاني ملاقات ميكند، ظريف با اشتون
رئيسجمهور فرانسه اعلام كرد كه در حاشيه نشست هفته آينده سازمان ملل متحد با همتاي ايراني خود ديداري خواهد داشت. همچنين وزير امور خارجه كشورمان كه براي شركت در شصت و هشتمين نشست مجمع عمومي سازمان ملل متحد به نيويورك سفر كرده در ملاقات با «بانكيمون» عزم و اراده دولت ايران براي تعامل و گفتوگو با گروه 1+5 جهت يافتن راهحلهاي مسالمتآميز كه متضمن حقوق هستهاي كشورمان باشد را مورد تأكيد قرار داد. وي همچنين گفت كه راهحلهاي تحميلي نميتواند راهگشاي بحران سوريه باشد. بانكيمون هم سفر روحاني به نيويورك و ديدار با رهبران و روساي جمهور كشورهاي مختلف جهان را فراز مهم سياسي در تشريح مواضع دولت جديد جمهوري اسلامي ايران ارزيابي كرد. ظريف دوشنبه با كاترين اشتون و وزراي خارجه انگليس، هلند، استراليا، ايتاليا، سوئيس، ژاپن، تركيه، عمان، اسلواكي، كرواسي، گرجستان و بلغارستان ديدار ميكند.
