پس از اينكه مشخص شد دكتر حسن روحاني براي سفر به نيويورك برنامه دارد، حرف و حديثها درباره ملاقات احتمالي وي با باراك اوباما مطرح شد و در رسانهها چرخيد. بر همين اساس بسياري درباره چگونگي اين ملاقات گمانه زني ميكردند كه سخنگوي شوراي امنيت ملي امريكا روز دوشنبه اعلام كرد رئيسجمهور امريكا در حال حاضر هيچ برنامهاي براي ديدار دو جانبه با رئيسجمهور ايران در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل ندارد.
«برنادت ميهن» افزود: «در حال حاضر» هيچ برنامهاي براي رئيسجمهور و رئيسجمهور روحاني براي ديدار در نشست مجمع عمومي سازمان ملل وجود ندارد. آيا وي از به كار بردن اصطلاح در حال حاضر منظوري دارد؟ مسئله بعدي اين است كه اگر چه سخنگوي كاخ سفيد هم همين مسئله را تكرار كرده، اما چرا سخنگوي شوراي امنيت ملي چنين موضعي را اعلام كرده است؟ روزنامه انگليسي گاردين روز يكشنبه نوشته بود اوباما و روحاني ممكن است در حاشيه نشست سازمان ملل به طور غيررسمي و در راهروي سازمان ملل با هم برخورد كنند. در روزهاي اخير باراك اوباما از رد و بدل شدن نامه ميان وي و رئيسجمهور ايران خبر داده بود. ظريف وزير خارجه ايران نيز با تأييد اين نامه نگاريهاي عنوان كرده بود موضوع نامه اوباما به روحاني درباره سوريه نبوده است. اوباما و روحاني هر دو قرار است روز 24 سپتامبر (دوم مهرماه) در مجمع عمومي سازمان ملل سخنراني كنند.
درخواست مذاكره بر اساس احترام متقابل
درست است كه امريكا تأكيد كرده برنامهاي براي ملاقات روساي جمهور دو طرف تنظيم نشده، اما همزمان سخنگوي كاخ سفيد از آمادگي واشنگتن براي گفتوگو با دولت ايران بر اساس احترام متقابل خبر داد. «جي كارني» گفت كه امريكا براي مذاكره با دولت «حسن روحاني» رئيسجمهوري ايران بر مبناي احترام متقابل آماده است. وي افزود: «اقدامهاي عملي مهمتر از حرف است و امريكا براي رسيدن به چنين راهحلي آماده مذاكره در چارچوب گروه 1+5 يا گفتوگوهاي دوجانبه با ايران است». كارني با تكرار برخي ادعاها درباره ماهيت برنامه هستهاي ايران، گفت كه ضروري است اين كشور به صورتي قابل راستيآزمايي به اين فعاليتها پايان دهد. دبير مطبوعاتي كاخ سفيد در ادامه گفت: البته ما همچنان به تعامل ادامه خواهيم يا خود را براي تعامل در دسترس خواهيم گذاشت و رئيسجمهور (اوباما) با صراحت اعلام كرده است كه ما اميدواريم احتمال پيشرفت در اين زمينه وجود داشته باشد.
اما در برخي مواقع اعتمادها به دلايل مختلف رنگ ميبازد؛ «بريت ماكريگ» معاون وزير خارجه امريكا با حضور در كمپ ترانزيت اعلام كرد: حمايت از منافقين اولويت دولت امريكا است. معاون وزير خارجه امريكا به همراه «جورجي بوستن» معاون نماينده سازمان ملل در عراق روز گذشته به طور رسمي از كمپ ترانزيت ويژه منافقين در بغداد بازديد كردند. در اطلاعيه سفارت امريكا آمده است: معاون وزير خارجه امريكا ضمن تسليت گفتن به خانوادههاي منافقين در خصوص كشته شدن تعدادي از آنها در اردوگاه اشرف، حمايت از منافقين را جزو اولويت دولت امريكا توصيف كرد.
در همين حال مايكل مان، سخنگوي كاترين اشتون، رئيس سياست خارجه اتحاديه اروپا در خصوص تعامل هستهاي بين دو طرف گفت: اميدواريم تيم جديد ايران تعامل مثبت داشته باشد. وي كه با خبرگزاري ايسنا مصاحبه ميكرد، افزود: ما در آلماتي پيشنهاد خوبي روي ميز مذاكرات گذاشتيم و اميدواريم ايران به شكل سازندهاي به آن واكنش نشان دهد. مان در پاسخ به اينكه «شما انتظار داريد ايران رويكرد جديدي را اتخاذ كند. آيا رويكرد گروه 1+5 نيز تغيير خواهد كرد يا همان رويكرد قبلي خواهد بود؟» گفت: رويكرد ما هميشه مثبت بوده است. ما خواستار شركت در مذاكرات جدي هستيم كه به راه حلي از طريق مذاكرات بينجامد. ما اميدواريم تيم جديد ايران در اين روند تعامل مثبتي داشته باشد.
چرخشهاي فردو ادامه دارد
پيش از اينكه سرگئي لاوروف بگويد ايران آماده است تا در خصوص غنيسازي 20 درصدي وارد مذاكره شود مجله آلماني اشپيگل نوشته بود: ايران احتمالاً حاضر است در قبال لغو گسترده تحريمها، فعاليت سايت «فردو» را تعليق كند. اين گزارش ميافزايد: اين روند حتي ممكن است به برقراري روابط ديپلماتيك تهران- واشنگتن بينجامد. اشپيگل منبع خبر خود را اعلام نميكند اما مينويسد: اشپيگل «از طريق منابع اطلاعاتي خود مطلع شده است كه «حسن روحاني» احتمالاً آماده است فعاليت سايت غنيسازي فردو را تعليق كند و به بازرسان بينالمللي اجازه دهد بر برداشته شدن سانتريفيوژها نظارت كنند. در مقابل، او ميتواند از ايالات متحده و اروپا برداشته شدن تحريمها عليه جمهوري اسلامي، لغو تحريم صادرات نفت و صدور مجوز فعاليتهاي بينالمللي بانك مركزي ايران را درخواست كند. اين گزارش ميافزايد: گزارش شده است كه روحاني قصد دارد جزئيات اين پيشنهاد را احتمالاً در جريان سخنراني خود در برابر مجمع عمومي سازمان ملل اعلام كند. در همين حال يك مقام ايراني تأكيد كرد: فردو تعطيل نميشود.
نامه اوباما پيام تبريك است
پس از انتخاب دكتر روحاني به عنوان رئيسجمهور ايران بسياري از مقامات كشورهاي جهان پيام تبريك اراسل كرده بودند، اما امريكا نه. تا اينكه در رسانهها عنوان شد باراك اوباما به حسن روحاني نامه نوشته است كه سخنگوي وزارت امور خارجه با تأييد نامهاي كه بين اوباما و روحاني رد و بدل شد اعلام كرد كه اين نامه تبريك به رئيسجمهور ايران بوده است. «مرضيه افخم» سخنگوي دستگاه ديپلماسي كشورمان روز سهشنبه در نشست هفتگي با خبرنگاران تأكيد كرد نامهاي كه اوباما ارسال كرده درباره سوريه نبوده است. وي در واكنش به لحن تهديدآميز اوباما در اظهارات اخيرش خاطرنشان كرد: متأسفانه دولت امريكا هنوز با زبان تهديد سخن ميگويد و اين زبان براي گفتوگو با ايران بايد به زبان تكريم برگردد و پافشاري بر مواضع غيرمنطقي و غيرواقعي نتايجي را در بر نخواهد داشت.
سخنگوي دستگاه ديپلماسي ايران در خصوص رايزنيهاي پشت پرده ايران و امريكا درباره سوريه، با بيان اينكه تحليلهاي مختلفي ارائه ميشود و ما در اين تريبون درصدد ارائه تحليل نيستيم، به نقش بيبديل ايران در منطقه اشاره كرد و افزود: جمهوري اسلامي ايران بازيگري مهم و تاثيرگذار در منطقه است كه داراي مواضع صريح و روشن نسبت به تعاملات منطقه و خواستار تأمين امنيت در جهان بوده و ديدگاه مثبت خود براي تعاملات با همه بازيگران فعال در صحنه را اعلام كرده است. افخم درباره بحث غنيسازي 20 درصدي نيز افزود: احقاق حقوق ملت ايران محور اصلي مذاكرات است و حق مسلم مردم ايران براي داشتن فناوري صلحآميز هستهاي شامل غنيسازي و غنيسازي در خاك ايران، محور مهم مورد توجه مذاكرهكنندگان هستهاي خواهد بود. وي با تأكيد بر اينكه ما در مطبوعات مذاكره نميكنيم، محورهاي مطرح شده در رسانهها در اين زمينه را گمانهزنيهاي رسانهاي برشمرد و تصريح كرد كه مذاكرات در پشت ميز مذاكره انجام خواهد شد. مرضيه افخم خاطرنشان كرد: ما هيچگونه حضور نظامي رسمي در سوريه نداريم و اگر فيلم يا تبليغات ديگري در اين زمينه وجود دارد در چارچوب ديگري بايد دنبال شود. افخم افزود: جمهوري اسلامي براي ارسال كمكهاي انساني به سوريه اعلام آمادگي كرده و بخشهايي از آن نيز در حال انجام است.
افخم درباره سفر پوتين رئيسجمهور روسيه به تهران نيز به ملاقات روساي جمهور ايران و روسيه در حاشيه اجلاس شانگهاي در بيشكك قرقيزستان اشاره كرد و افزود: در آنجا از آقاي پوتين براي سفر به تهران دعوت به عمل آمد كه بر اساس اخبار اعلام شده ايشان موافقت خود را براي انجام اين سفر اعلام كرده و ما خبر بيشتري در اين زمينه در اختيار نداريم.
