واردات بنزين به جاي پول نفت، راهكاري كه گويا به تأييد مقامات هندي و ايراني رسيده است، در شرايطي رسانهاي شده كه ايران نميتواند پول نفت را «دلاري» دريافت كند.
به گزارش «جوان» دهلي نو بارها به ايران پيشنهاد داده است كه پول نفت خود را به صورت روپيه دريافت كند كه با مخالفت مقامات ايراني روبه رو شده است. دهلي نو پس از اعمال تحريمها عليه ايران، بانك مركزي خود و شركتهاي هندي را به متوقف كردن پرداخت طلب نفتي ايران از طريق مكانيزم تسويه حساب آسيا مجبور كرد اما با فشرده شدن رايزنيها، هنديها براي ايجاد توازن تجاري با ايران مابقي بدهي نفتي خود به ايران را از طريق هالكبانك تركيه و به يورو پرداخت كردند كه پس از اين اقدام امريكا وارد عمل شد تا راه تسويهحساب با ايران بسته بماند.
پس از اين بود كه هنديها براي پرداخت طلب نفتي ايران تهاتر نفت با كالا، به خصوص محصولات كشاورزي مانند برنج و گندم را پيشنهاد دادند كه با مخالفت ايرانيها همراه شد هر چند كه چند محموله از گندم هندي وارد كشور شد و ايران بزرگترين واردكننده برنج از هند در جهان شناخته شد اما در روزهاي آخر دولت دهم، مخالفت رسمي ايران با راهكار تهاتر نفت در مقابل گندم اعلام شد. رسانههاي هندي گزارش دادهاند هنديها بين 10 تا 15 ميليارد دلار به ايران بدهكارند و همچنان نميتوانند آن راپرداخت كنند. در چنين بن بستي، از تهاتر بنزين هند با نفت ايران و بدهي نفتي خبر ميرسد كه به طور قطع بيارتباط با صحبتهاي هفته گذشته وزير نفت مبني بر واردات بنزين نيست.
بيژن نامدار زنگنه كه در زمان وي واردات بنزين در رأس فعاليتهاي امور بينالملل شركت ملي نفت قرار داشت، با شعار توسعه ديپلماسي انرژي يكي از ديدارهاي نخست ديپلماتيك خود را به مقامات هندي اختصاص داد كه جزئيات آن به طور كامل منتشر نشد اما به طور حتم مهمترين محور آن تسويه حساب نفتي هند با دولت ايران بود.
چند روز پس از اين جلسه، وزير نفت در جمع خبرنگاران از آغاز واردات اندك بنزين خبر داد و تأكيد كرد: نياز است مقدار اندكي بنزين وارد كنيم و با توجه به اينكه ذخيره بنزين نيز موجود است، ميتوانيم از اين شرايط عبور كنيم.
اين در شرايطي است كه مديران شركت ملي پخش فرآوردههاي نفتي اعلام كردند شرايط ذخاير بنزين كافي نيست و بايد براي استفاده از همه ظرفيت ذخاير كشور، مخازن بنزين پر شود؛ همان مديراني كه وضعيت ذخيرهسازي در دولت دهم را رويايي و مطلوب ارزيابي ميكردند و اين روزها آن را خطرناك مينامند. اصغر رمضاني، معاون اجرايي شركت ملي پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي ايران با اعلام اينكه پيش از رسيدن به خط قرمز براي تأمين بنزين بايد چارهاي انديشيده شود، گفت: در صورت نياز بنزين وارد ميكنيم.
هدف هنديها
واردات بنزين از هند آماده نهايي شدن است تا هم پول نفت به اين روش تسويه شود و هم بنزين وارداتي راهي باك خودروها شود.
هند از حدود سه سال گذشته تاكنون يكي از بزرگترين تأمينكنندگان بنزين وارداتي ايران بود اما پس از آغاز توليد بنزين در مجتمعهاي پتروشيمي، واردات بنزين ايران از هند هم متوقف شد. با اين وجود با توجه به مذاكرات انجام گرفته تهران و دهلي و چراغ سبز وزارت نفت مبني بر از سرگيري واردات بنزين، احتمال تهاتر بنزين سوپر با نفت خام سنگين ايران با اين كشور آسيايي قوت گرفته است. همچنين در سالهاي گذشته برخي از شركتهاي سوئيسي هم اقدام به صادرات بنزين به ايران ميكردند.
بنابر ادعاي روزنامههاي هندي، شركتهاي خصوصي و دولتي هند در حال حاضر واردات نفت خود از ايران را افزايش دادهاند.
بيزينس استاندارد هم در اين باره گزارش داد: پالايشگاههاي دولتي مانگلور و شركت هندوستان پتروليوم براي اولين بار پس از چند ماه در ماه اوت از ايران نفت وارد كردهاند. هدف هند واردات 11ميليون تن نفت از ايران است كه ارزش آن حدود 8 ميليارد و 500 ميليون دلار ميشود.
ام ويراپا مويلي، وزير نفت هند اخيراً در نامهاي به مانموهان سينگ، نخستوزير اين كشور استراتژي جديد براي جلوگيري از خروج ارز از هند را به دليل كاهش ارزش روپيه اعلام كرد و گفت: هند احتمالاً در سال مالي 2014-2013 حدود 13 ميليون تن نفت از ايران وارد خواهد كرد. اين كشور تاكنون در سال مالي جاري كه از آوريل شروع شده 2 ميليون تن نفت از ايران وارد كرده است. وزير نفت هند در نامه خود افزود: واردات 11 ميليون تن نفت ديگر در سال مالي 2014-2013 به جلوگيري از خروج 8 ميليارد و 470 ميليون دلار ارز (با احتساب قيمت 105 دلار براي هر بشكه نفت) خواهد انجاميد.
در واقع هنديها در كمال آرامش قصد دارند از ايران نفت وارد كنند و با تبديل آن به فرآوردههاي نفتي علاوه بر ايجاد زنجيره ارزش افزوده، بنزين خود را به ايران ارسال كنند و سود خوبي به جيب بزنند.
