طي چند هفتهاي كه از آغاز دولت يازدهم گذشته است، آقاي رئيسجمهور و كابينه ايشان در تلاشند مشكلات داخلي و منطقهاي و بينالمللي را در سطوح مختلف بررسي و حل و رفع كنند. نشانههاي اين تلاش را ميتوان از تكاپوي دولتيها ديد كه وقت و توان خود را در راه بهبود اوضاع كشور هزينه ميكنند اما بيشك براي رسيدن به رضايت عمومي مردم توجه به مسائل ديگري هم ضروري به نظر ميرسد.
تقويت شاخصهاي دولت مطلوب
در كنار تلاش مسئولان گاه حرفهايي از درون دولت شنيده ميشود كه صرفاً پرداختن به مسائل فرعي و حاشيهاي است يا در قالب تعريف زيادي از خود و تخريب ناجوانمردانه طيف مقابل ميگنجد. اين مسائل علاوه بر آنكه تاكنون سودي نداشته تا حدودي دايره فكري جامعه را نيز به گذشته و آينده مغشوش و مشكوك ميكند. از طرف ديگر در اين شرايط هيچ انسان عاقلي از دولت توقع معجزه و حل سريع و چند روزه مشكلات را ندارد كه لازم باشد هر چند روز يك بار رئيس دولت اعلام كند: «من نه معجزه بلدم و نه عصاي موسي و يد بيضا دارم.» و سپس چنان وانمود كند كه گويي در هشت سال گذشته غير از افزوده شدن بر مشكلات هيچ خدمتي در كشور انجام نشده است!
مردم از اين دولت انتظار تدبير و اميد دارند و توقعشان اين است با همان كليدي كه قبل و بعد از ايام تبليغات و انتخابات، مقابل دوربين نشان داده ميشد، قفل مشكلات باز شود. بنابراين دولت اگر بخواهد خود را در مسير خواست ملت قرار دهد بايد به شعارهايش پايبند باشد و براي عمل به شعارها هم راهي نيست غير از آنكه شاخصهاى دولتى را كه در اين روزگار دولت مطلوب محسوب ميشود، در خود ظهور و بروز دهد؛ همان شاخصهايي كه رهبر معظم انقلاب در ديدار رئيسجمهور و اعضاي هيئت دولت به آنها اشاره كردند.
شاخص اعتقادى و اخلاقى
رهبر فرزانه انقلاب اولين شاخص براي دولت مطلوب را شاخص اعتقادي و اخلاقي ميدانند و تأكيد ميكنند كه به خصوص در مسئولان ردههاى بالا، سلامت اعتقادى، سلامت اخلاقى و سلامت عملكردى كه از اعتقاد درست و نگاه درست به حقايق جامعه ناشى ميشود بسيار ضروري است.
قطعا اين شاخص در دولتي كه خود را به اخلاق ميشناسد، بايد پررنگتر باشد و خود را در هر لحظه و در مقابل هر شخصيت و طيف و حزب و جناحي، اعم از موافق و مخالف نشان دهد و در انجام كارها، به خدا توكل داشته باشد و وعدههاي خدا را فراموش نكند. گره خوردن اعتقادي، اخلاقي و عملكردي به يك جبهه سياسي و در عين حال ادعاي وامدار نبودن به احزاب سياسي مسئلهاي نيست كه در دايره اخلاق بگنجد و از ديد سياسي مردم پنهان بماند.
انجام كار جهادي
همانگونه كه رهبر معظم انقلاب درباره خدمت و كار به صورت جهادي توضيح دادند، جهادي به معناي بيقانوني نيست. شايد بتوان انجام كار جهادي را در سفرهاي استاني و فعاليتهاي عمراني دولت نهم و دهم تفسير كرد كه بارها و بارها مورد تحسين و تشويق رهبري قرار گرفت. توجيه مشكلات و انداختن تقصيرها به گردن دولت قبلي در حالي كه پيش از اين با نشان دادن يك كليد نمادين ادعاي حل تمام آن مشكلات ميشد نه تنها كار جهادي به حساب نميآيد بلكه در مسير عادي و طبيعي انجام كار و رفع مشكلات هم موانعي ايجاد ميكند كه البته براي رفع آن موانع نيازي به معجزه و عصاي موسي و يد بيضا نيست بلكه نياز به عزم جدي براي آغاز كار جهادي است.
پيشرفت همراه با عدالت
با توجه به آنكه اكنون ما در دهه پيشرفت و عدالت به سر ميبريم توجه به اين شاخص براي تشكيل دولت مطلوب بسيار حائز اهميت است، زيرا پيشرفت بدون عدالت و عدالت بدون پيشرفت نتيجه مطلوبي نخواهد داشت و در اين صورت دولت فقط براي عدهاي محدود مطلوب خواهد بود. عدالت و پيشرفت هم بايد در تمام زمينهها شكل گيرد تا اهداف و چشمانداز به طور كامل محقق شود.
سلامت اقتصادى و مبارزه با فساد
ورود به دولت و وسوسه دايره قدرت و ثروت اگر همراه با سلامت اقتصادي و مبارزه با فساد نباشد، كار را به جايي ميرساند كه قدرت و ثروت جاي خدمت را ميگيرد. قطع به يقين نزديكان و خويشاوندان دولتيها بايد در دايره اول مبارزه با فساد و سلامت اقتصادي قرار گيرند و سپس اين دايره به قدري وسعت يابد كه تمام افراد جامعه را در بر گيرد. توجه به اين نكته ضروري است كه مبارزه با فساد و تأكيد سلامت اقتصادي نه تنها باعث فرار سرمايهها نميشود كه جذب سرمايه را به همراه خواهد داشت.
قانونگرايي و خردگرايي
حركت در ريل قانون و انجام فعاليتها بر اساس حكمت و خرد و مطالعه و كار كارشناسي ضرورت رسيدن يك دولت به جايگاه مطلوب است. آن چنان كه اگر اين شاخصها نباشد حتي در صورتي كه كار زيادي هم صورت گيرد اما نتيجه مثبت از آن به دست نميآيد. همچنين همان طور كه رهبر معظم انقلاب فرمودند جزو رعايت قانون، رعايت اسناد بالادستى است كه امروز خوشبختانه در كشور وجود دارد؛ مثل سياستهاى كلّى، سند چشمانداز، مصوّبات شوراهاى عالى از قبيل شوراى عالى انقلاب فرهنگى، از قبيل شوراى عالى مجازى.
تكيه به ظرفيت درونزاى كشور
نگاه به داخل و تمام اميد را به خارج نبستن، از جمله موارد ديگري است كه خصوصاً طي هفتههاي اخير رهبر معظم انقلاب بارها به آن تأكيد كردهاند، زيرا شرايط امروز كشور و نظام بينالملل به گونهاي است كه ما برخلاف بسياري از كشورها بايد نگاه اصلي را به داخل داشته باشيم و در پي استقلال خود از مسير داخلي باشيم زيرا طي سالهاي بعد از انقلاب اسلامي بسياري از دولتهاي حتي در ظاهر دوست به ما ثابت كردند كه نميشود به آنان اطمينان كرد و آنجا كه آنان بايد به ما كمك كنند عليه ما قطعنامه صادر ميكنند و از هر راهي كه بتوانند سعي ميكنند در مسير پيشرفت ما مانع بسازند. بنابراين «ساخت اقتدار دروني ملت» و «نگاه به داخل» كه از تأكيدات موكد رهبر انقلاب است را شايد بتوان مهمترين و ضروريترين مولفه تشكيل دولت مطلوب ناميد. چنانكه اگر اين امر از سوي دولتمردان پيگيري شود و ادامه يابد و همانطور كه رهبر انقلاب خواستهاند، «اميدمان را به بيرون از ظرفيت داخلى كشور ندوزيم و از نيروها و امكانات داخلي استفاده كنيم و باور داشته باشيم كه كليد حل مشكلات داخل كشور است»، تاثيري كه در منطقه از اين بابت گذاشته ميشود، ايران را در رتبه يك كشور قدرتمند و رقيب و داراي نفوذ مينشاند.