جهتگيريهاي امريكا از حمله به سوريه به سمت نظارت بينالمللي بر تسليحات شيميايي سوريه تغيير كرده، سوريه نيز با تأكيد بر اينكه دليل پذيرش پيشنهاد روسيه تهديدهاي امريكا نيست، براي عضويت در پيمان منع سلاحهاي هستهاي مدارك خود را ارائه كرد.
بشار جعفري، نماينده سوريه در سازمان ملل متحد در همين رابطه به خبرنگاران گفت: سوريه اكنون عضو كامل معاهده منع گسترش سلاح شيميايي است. اين طرح كه سلاحهاي شيميايي سوريه تحت نظر و كنترل بينالمللي باشد پس از آن شكل گرفت كه مسكو براي اينكه نشان دهد سوريه در برابر مخالفان نيازي به تسليحات شيميايي ندارد پيشنهاد داد اين سلاحها تحت نظر بينالمللي قرار بگيرد.
طبق كنوانسيون منع استفاده از سلاحهاي شيميايي، ذخيره يا نگهداري تسليحات شيميايي غيرقانوني است.
پس از آن امريكا كه به دنبال فرار از حمله به سوريه بود، طرح پيشنهادي را پذيرفت و سوريه نيز كه در پي اثبات بينيازي اين تسليحات بود، با آن موافقت كرد. اين در حالي است كه سوريه بايد نسبت به اينكه اين طرح تبديل به فشار حقوقي از سوي غرب نشود، هوشيار باشد.
اسد: تهديدهاي امريكا عامل پذيرش طرح نيست
بشار اسد رئيسجمهور سوريه در مصاحبه با شبكه روسيه 24 گفت: تصميم سوريه مبني بر نظارت سلاحهاي شيميايي به دليل تهديدهاي امريكا نيست، بلكه اين اقدام به دليل پيشنهاد روسيه انجام ميشود. رئيسجمهور سوريه خاطرنشان كرد كه دمشق فقط زماني نظارت بينالمللي بر سلاحهاي شيميايي خود را خواهد پذيرفت كه امريكا تهديد به حمله عليه سوريه را متوقف كند. بشار اسد همچنين گفت كه دمشق يك ماه پس از پيوستن به معاهده منع توليد سلاحهاي شيميايي اطلاعات مربوط به زرادخانه خود را به سازمان ملل ارائه ميكند. رئيسجمهور سوريه همچنين گفت:«من باور دارم كه اين توافقنامه يك ماه بعد از امضاي معاهده مذكور اجرايي خواهد شد و سوريه تحويل اطلاعات درباره زرادخانه سلاحهاي شيميايياش به سازمانهاي بينالمللي را آغاز خواهد كرد. اينها روندهاي استاندارد هستند و ما به آنها پايبند خواهيم بود.»
بشار اسد گفت:«تروريستها تلاش ميكنند امريكا را به حمله عليه سوريه تحريك كنند». وي افزود كه معارضان سوري از خارج، سلاحهاي شيميايي دريافت ميكنند. رئيسجمهور سوريه همچنين بار ديگر تأكيد كرد كه امريكا نتوانسته شواهد لازم درباره اينكه دولت سوريه حمله شيميايي 21آگوست را انجام داده، فراهم آورد.
اسرائيل نبايد سلاح كشتار جمعي داشته باشد
بشار اسد همچنين گفت كه هيچ كشوري در خاورميانه، از جمله اسرائيل نبايد سلاح كشتار جمعي در اختيار داشته باشد. وي اضافه كرد چنين است كه منطقه و جهان از جنگهاي مخرب و گرانقيمت محافظت خواهد شد. بشار اسد گفت:«اگر ما به دنبال ثبات در منطقه خاورميانه هستيم، تمام كشورهاي منطقه بايد به توافقهاي بينالمللي پايبند باشد و اسرائيل اولين كشوري است كه بايد چنين كند، زيرا اسرائيل سلاحهاي هستهاي، شيميايي، بيولوژيك و تمامي ديگر انواع سلاحهاي كشتار جمعي در اختيار دارد.
رئيسجمهور سوريه يادآوري كرد كه طرحي براي حذف سلاحهاي كشتار جمعي پيشنهاد شده است، اما امريكا با آن مخالفت كرده تا به اسرائيل اجازه بدهد چنين سلاحهايي را در اختيار داشته باشد.
در همين حال سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه در كنفرانس مطبوعاتي مشترك با «جان كري» همتاي امريكايي خود، اظهار داشت: ديگر نيازي به حمله به سوريه نيست. وي افزود: هدف از برگزاري كنفرانس ژنو 2 ايجاد راهحلي مسالمت آميز براي بحران است و تحولات فعلي سوريه فرصت جديدي براي برگزاري اين كنفرانس و دور كردن گزينه حمله نظامي به سوريه فراهم كرده است. لاوروف تأكيد كرد: فرصت براي آشتي در سوريه همچنان برقرار است و از بين بردن اين فرصت كار درستي نيست، به همين دليل روسيه به تلاشهاي خود براي پيشرفت به سوي راهكار سياسي در سوريه ادامه ميهد. وي افزود: روسيه به دنبال رسيدن به موضعي مشترك با امريكا درباره سوريه است و انتظار دارد كه امريكا نيز در اين زمينه تلاش كند. اگر به اين اصل پايبند باشيم موفق ميشويم.
جان كري نيز كه دور اول گفتوگوها با روسيه در خصوص بحث تسليحات شيميايي را سازنده خواند، گفت: راهكار سياسي بهتر از نظامي است و بايد براي نظارت بينالمللي بر ذخاير شيميايي سوريه جدول زماني تهيه شود. كري خاطرنشان كرد: در صورت حل مسئله سوريه از راه گفتوگو و بدون دخالت نظامي، واشنگتن آسوده خواهد شد.
كري تأكيد كرد: امريكا و روسيه درباره اوضاع سوريه اختلافاتي دارند، به همين دليل موضوع ژنو مطرح شد؛ از سوي ديگر ما ديدگاههاي مشترك بسياري داريم. وزير امور خارجه كه براي حمله به سوريه بسيار بيتابي ميكرد در ديدار با لاوروف در ژنو گفت كه سوريه براي پيوستن به پيمان منع سلاحهاي شيميايي ۱۰ روز وقت دارد.
استقبال ايران، روسيه و چين
تحولات اخير كه با عقبنشيني فعلي امريكا در قبال حمله به سوريه همراه بوده، استقبال جمهوري اسلامي ايران، روسيه و چين را به همراه داشته است. به دنبال پيوستن سوريه به كنوانسيون بينالمللي منع استفاده از تسليحات شيميايي، رئيسجمهوري روسيه و وزير امور خارجه چين آن را نشانه حسن نيت سوريه دانستند. دكتر حسن روحاني، رئيسجمهور كشورمان در نشست رهبران سازمان همكاري شانگهاي از طرح روسيه و همچنين پيوستن دمشق به معاهده منع گسترش سلاحهاي شيميايي حمايت كرد. ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه روز جمعه گفت: دمشق با اين اقدام، تمايل خود را براي پايان دادن به درگيريها نشان داد.
وي افزود: به نظر من، ما بايد از اين تصميم سوريه استقبال كنيم، چرا كه اين يك گام مهم در راستاي حل بحران سوريه است. وزير امور خارجه چين نيز طي اظهاراتي از پيوستن سوريه به كنوانسيون منع استفاده از سلاحهاي شيميايي حمايت و استقبال كرد. در چنين شرايطي سازمان ملل طي انتشار بيانيهاي از آمادگي اين سازمان براي اعزام نيروهاي خود به سوريه جهت نظارت بر تأسيسات شيميايي اين كشور خبر داد.