جوان آنلاین: بندر بنسلطان بن عبدالعزيز در دوم مارس 1949 م در شهر طائف به دنيا آمد.
مادرش «موضي»، زني 16 ساله و غيراشرافي از منطقه العسير عربستان و بنا به
روايتي كنيزي آفريقاييتبار بود. گفته ميشود بندر محصول يك ازدواج نامشروع
است كه تا مدتها در پذيرش وي در خاندان سعودي نيز مقاومت وجود داشت. اين
وضعيت باعث شد بندر سالهاي اوليه زندگي خود را با مادر و عمهاش سپري كند.
اولين تماس او با پدرش زماني رخ داد كه او هشت ساله بود. انزواي بندر چند
سال بعد از آن و در هنگام فوت ملك عبدالعزيز پايان يافت و تصميم گرفته شد
او به همراه مادرش با مادر بزرگ پدرياش، «حصه بن عبدالعزيز» در قصر زندگي
كنند. بندر از آن پس با توجه به وضعيتي كه داشت پلههاي ترقي را يكي پس از
ديگري طي كرد. وي در دانشكده نيروي هوايي سلطنتي «كرانول» تحصيل كرد و به
مدت هفت سال به عنوان فرمانده نيروي هوايي سلطنتي عربستان سعودي خدمت كرد.
فعاليتهاي ديپلماتيك شاهزاده بندر در سال 1978 زماني آغاز شد كه وي با
موفقيت با اعمال نفوذ در كنگره امريكا، آنها را ترغيب كرد تا فروش
جنگندههاي «اف- 15» به عربستان سعودي را به تصويب برساند. وي در سال 1983
به عنوان سفير عربستان در امريكا منصوب شد و به مدت 22 سال اين سمت را در
دست داشت.
وي در سال 2005 توسط «عبدالله بن عبدالعزيز» ششمين پادشاه
عربستان به عنوان دبيركل شوراي امنيت ملي عربستان منصوب شد. در همين سال
بود كه او از سمت خود در واشنگتن استعفا داد و به عربستان بازگشت اما به
مدت شش سال تقريباً از صحنه سياست غايب بود تا اينكه در پي آغاز خيزشهاي
جديد در خاورميانه و شمال آفريقا كه عربستان را با چالش جدي مواجه كرد
دوباره به عرصه سياست بازگشت و در ارديبهشت 1390 به دبيركلي شوراي امنيت
ملي عربستان انتخاب شد.
بازگشت بندرزماني
كه بندر بنسلطان دوباره به عرصه امنيتي و سياسي عربستان بازگشت و به
عنوان رئيس شوراي امنيت ملي اين كشور منصوب شد، اين موضوع تا حدودي قابل
پيشبيني بود كه دولت رياض قصد دارد به واسطه بندر به اقداماتي جديد در
عرصه امنيتي و سياست خارجي دست بزند و به جاي دفاع، حمله را در دستور كار
خود قرار دهد. كما اينكه تحولات چند ماه گذشته اين پيشبيني را به واقعيت
تبديل كرده است و عربستان پرونده تحولات منطقه را با هماهنگي امريكا دوباره
در دست گرفت و دو حمله را به طور موازي عليه اخوانالمسلمين و محور مقاومت
تدارك ديد. در اين راستا ابتدا فرش از زير پاي اخوانالمسلمين كشيده شد كه
به بركناري شيخ حمد بن خليفه امير قطر به عنوان حامي و پشتيباني مالي
اخوانالمسلمين منطقه و همچنين سقوط دولت مرسي از طريق كودتا و حذف
اخوانيها ازصحنه سياسي مصر انجاميد و سپس اقدام نظامي عليه سوريه تدارك
ديده شد و در اين راستا شخص بندر بنسلطان با سفر به كشورهاي مختلف اروپايي
و همچنين روسيه كوشيد آنها را به پروژه جديد براندازي در سوريه متقاعد كند
كه ظاهراً با وعدههاي مالي و اقتصادي توانست به كسب موافقت كشورهايي چون
انگليس و فرانسه دست يابد اما در خصوص روسيه ناكام ماند.
با اين حال
تهديد شتابزده اخيركشورهاي غربي براي حمله به سوريه آن هم بدون ارائه
دلايل و شواهد متقن در خصوص اتهام استفاده دولت سوريه از سلاحهاي شيميايي
نشان ميدهد كه بندر بن سلطان همچنان از نقش تأثيرگذاري فوق العادهاي بر
جهتدهي بر سياست خارجي كشورهاي غربي برخوردار است. كما اينكه وي در جريان
حمله به عراق نيز چنين نقشي را ايفا كرده بود.
نقش بندر در جابهجايي عراق و عربستان بعد
از حملات 11 سپتامبر سال 2001 امريكا، اين عربستان بود كه در مظان اتهام
قرار داشت چراكه 14 تن از مظنونان اين حمله از اتباع عربستان بودند و اگرهم
امريكا ميخواست اين حملات را تلافي كند قاعدتاً بايد به عربستان حمله
ميكرد. كما اينكه در ابتدا نيز برخيها در امريكا به صراحت از يك چنين
حملهاي حمايت ميكردند و از اينكه دولت امريكا، عربستان را به متحد
منطقهاي خود برگزيده است با انتقادهاي گسترده همراه بود. با اين حال به
باور خيلي از صاحبنظران، بندر بن سلطان با لابيهايي كه در امريكا به عمل
آورد، نقش اساسي در تغيير جهت حمله امريكا از عربستان به سمت عراق داشته
است. البته در آن مقطع فضاي ناشي از حوادث 11 سپتامبر امريكا را به مثابه
ببر زخمي كرده بود كه به هيچ چيز جز انتقام فكر نميكرد و همه ميدانستند
كه امريكا بالاخره به چند كشور حمله خواهد كرد اما دقيقاً معلوم نبود كه
اولويتبندي به چه شكلي خواهد بود.
حتي در آن مقطع تلاشهايي به طور
مشترك از سوي لابيهاي عربي و اسرائيلي در جريان بود تا جاي ايران با عراق و
عربستان عوض شود اما سياست خارجي جمهوري اسلامي چنين سناريويي را جبران
كرد و بعد از اين ناكامي بود كه بندر بن سلطان سفير وقت عربستان در امريكا
براي جايگزين كردن عراق با عربستان در طرح منطقهاي امريكا مصممتر شد.
هر
چند نتيجه جنگ عراق- كه به تشكيل دولتي با اكثريت شيعه انجاميد- نشان داد
كه عربستان در خصوص هدايت امريكا به سمت اشغال عراق چار اشتباه راهبردي شد
اما در هر حال بندر بن سلطان مأموريت خود را به نحو احسن انجام داد.
راز موفقيت لابيگريهاي بندر بن سلطانآنچه
موجب شده بندر بن سلطان از نفوذ گستردهاي در غرب به خصوص امريكا برخوردار
باشد علاوه بر دلارهاي نفتي سعودي ارتباط وي با مراكز قدرت در غرب و
امريكاست. بندر در مدت طولاني كه مسئوليت سفير عربستان در امريكا را بر
عهده داشت، با پنج رئيسجمهور امريكايي، 10 وزير امور خارجه اين كشور، 11
مشاور امنيت ملي امريكا، 16 جلسه كنگره امريكا و صدها سياستمدار ديگر
امريكايي رابطه برقرار كرده است. همچنين داشتن رابطه با لابيهاي يهودي و
بسترسازي براي عاديسازي روابط عربستان با رژيم صهيونيستي از ديگر عوامل
نفوذ بندر در مراكز قدرت غربي است. گفته ميشود در جريان جنگ 33 روزه سال
2006 بندر بن سلطان در سفري محرمانه به فلسطين اشغالي با ايهود اولمرت
نخستوزير وقت اين رژيم ديدار و به وي گفته بود حاضر است هر كمكي را در
اختيار اين رژيم قرار دهد تا حزبالله را شكست دهد.
در مجموع ميتوان
گفت هر چند بندر بن سلطان از نفوذ خود در كشورهاي غربي و لابيهاي يهودي
براي همراه كردن آنها در اجراي سياستهاي سعودي استفاده ميكند آنها نيز از
وي به عنوان ابزاري براي پيشبرد جنگ شيعه و سني و همچنين تغيير نقشه
خاورميانه استفاده ميكنند و از اين جهت بندر در زمين غرب و رژيم صهيونيستي
بازي ميكند.
