در حالي كه طرح حمله به سوريه در دالانهاي كنگره چكش ميخورد و صداهاي مخالفت با آن بلندتر از آنچه پيشبيني ميشد به گوش ميرسد، باراك اوباما هم در صحنه خارجي و هم در داخل مسير انزوا را ميپيمايد و از طرفي در مديترانه روسيه همچنان اقدام به افزايش ناوهاي خود در مديترانه كرده و حتي چينيها در حال اعزام ناوهاي بيشتر به مديترانه نشان ميدهند كه تنها در حد هشدار به امريكا به حمايت از اسد نخواهند پرداخت. از طرف ديگر دولت سوريه اعلام كرده است در صورت همكاري تركيه، اردن و اسرائيل در حمله احتمالي امريكا به آنها پاسخ نظامي خواهد داد.
همزمان با اعلام اينكه تعدادي (يك تا سه) كشتي جنگي روسيه با عبور از تنگه بسفر تركيه به سمت شرق درياي مديترانه حركت كرد تا به ناوگان روسيه شامل 16 كشتي جنگي روسيه به همراه سه زير دريايي در آن منطقه بپيوندد، منابع خبري از اقدام مشابه دولت چين براي اعزام ناوهايي به درياي مديترانه براي رصد صلحآميز اقدامات ناوهاي امريكايي خبر دادند.
به گزارش وبسايت خبري تلگرافيست، متعلق به روسيه ارتش آزادي بخش خلق چين يك ناو را به سمت درياي مديترانه اعزام كرده و اين ناو از طريق درياي سرخ به سمت كانال سوئز در حركت است.
براساس اين گزارش، اعزام ناو جنگي «جينگانگشان» به منظور اقدامات تهاجمي عليه هيچ كشوري نيست و در راستاي رصد تحركات نظامي و دريايي امريكا و روسيه اعزام شده است. گزارشهاي خبري حاكي از آن است كه ارتش چين چند ناو ديگر را به منطقه اعزام كرده است اما از مشخصات آنها اطلاعي در دست نيست.
اين در حالي است كه شبكه اسكاي نيوز عربي گزارش داد، ناو يا ناوهاي جديد روسي كه در حال پوستن به ناوگان روسيه در نزديكي سواحل سوريه هستند «محموله ويژه»اي را حمل ميكنند. برخي منابع خبري اين كشتي را حاصل موشك كروز دانستهاند.
امريكا براي حمله به سوريه نيز پنج ناوشكن به همراه يك ناو هواپيمابر در مديترانه مستقر كرده است. دولت چين همچنين امريكا را به توجه بيش از حد نسبت به سوريه متهم كرده و گفته كه دولت واشنگتن قوانين بينالمللي را زير پا گذاشته است.
در همين رابطه چين گانگ، سخنگوي وزارت خارجه چين تأكيد كرد: اتخاذ هرگونه اقدامي در قبال سوريه بدون موافقت شوراي امنيت عواقب خطرناكي دارد و لازم است كه راهكاري سياسي براي بحران سوريه ايجاد شود.
وي كه از شهر ستريلنا در نواحي سنپترزبورگ سخن ميگفت، افزود: جنگ راهحل بحران نيست و هيچ راهي جز راه مسالمتآميز براي حل و فصل اين بحران وجود ندارد. گانگ كه در چارچوب هيئت چيني در اجلاس سران گروه 2 در روسيه بسر ميبرد، تصريح كرد: سازمان ملل بايد در خصوص استفاده از سلاح شيميايي در سوريه تحقيق كند و تنها ميتوان براساس نتايج تحقيقات هرگونه اقدامي را اتخاذ كرد.
وي گفت: معتقديم كه هرگونه گامي بايد براساس نتايج تحقيقات باشد و تصميمگيري به شوراي امنيت سازمان ملل مربوط ميشود و هرگونه اقدامي بدون موافقت اين شورا ممكن است عواقب خطرناكي به دنبال داشته باشد و چه بسا به فاجعه انساني بزرگتري منجر شود.
مخالفت در كنگره
همزمان با اين تحركات نظامي، رئيسجمهور امريكا در سوداي قدرتنمايي در سوريه است هم در عرصه ديپلماسي و هم در داخل در كنگره امريكا مسير افزايش مخالفين را طي ميكند.
يك نظرسنجي به سفارش بيبيسي و ايبيسي نشان ميدهد كه بيش از يك سوم اعضاي كنگره ميگويند كه هنوز براي حمايت يا عدم حمايت از اين قطعنامه تصميم نگرفتهاند. در ميان نمايندگاني كه تصميم گرفتهاند اكثريت گفتهاند كه با اين طرح مخالفند.
همچنين براساس تحليل صورت گرفته توسط وب سايت ثينك پروگرس، قانونگذاران مجلس نمايندگان امريكا احتمالاً به انجام حمله نظامي به سوريه در واكنش به حمله شيميايي دولت دمشق رأي منفي ميدهند.
در مقايسه با اوايل هفته جاري، قانونگذاران مجلس نمايندگان هماكنون بيش از قبل تمايل دارند تا به مداخله نظامي امريكا در سوريه رأي منفي بدهند. اين وبسايت روز پنجشنبه گزارش داد كه 199 تن از نمايندگان امريكايي احتمالاً مخالف اين حمله هستند و 49 تن ديگر موافق انجام آن.
اين وبسايت در ادامه گزارش داد كه تحقيقات اخير نشان دهنده يك تغيير اساسي در نظر و عقيده قانونگذاران براي حمله امريكا به سوريه است. هماكنون 30 قانونگذار امريكايي ديگر نيز مخالف حمله به سوريه هستند.
روز چهارشنبه كميته روابط خارجي سناي امريكا با 10 رأي موافق و هفت رأي مخالف به استفاده از حمله نظامي در سوريه رأي مثبت داد اما اين كميته قرار است پيش از توافق كامل بر انجام هر نوع حمله نظامي عليه سوريه به بررسي دقيق آن بپردازد.
در ضمن انتظار نميرود كه مجلس نمايندگان امريكا تا هفته آينده رأيگيري كند و احتمال ميرود كه كنگره امريكا تحت كنترل جمهوريخواهان به حمله نظامي عليه سوريه رأي منفي دهد.
بنابر گزارش اين وبسايت، 149 جمهوريخواه در مجلس نمايندگان احتمالاً انجام حمله عليه سوريه را تصويب نميكنند و انتظار ميرود كه تنها 13 تن از آنها موافق اين حمله باشند.
روزنامه انگليسي تلگراف هم در مقالهاي نوشت: «باراك اوباما در راه شكستي ذلتآور در موضوع سوريه است.»
اين روزنامه انگليسي در ابتدا با اشاره به مقالهاي از نشريه امريكايي پوليتيكو اشاره ميكند كه پيشبيني كرده اوباما در عرصه سوريه با باخت بزرگي مواجه شود، نوشت: اوباما براي جنگ در سوريه از رأي مجلس نمايندگان مطمئن نيست چرا كه جمهوريخواهان اين مجلس با تصميمات وي مخالفند و دموكراتها هم حمايتهاي نه چندان گرمي از وي ميكنند.
رويترز: برد پوتين از اوباما در نشست جي ۲۰
خبرگزاري رويترز از شدت گرفتن فشارها بر باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا در نشست سران گروه 20 براي جلوگيري از حمله به سوريه خبر داد.
سران 20 كشور توسعهيافته و در حال توسعه در سنپترزبورگ گرد هم آمده بودند تا به ديدگاه واحدي در خصوص راهحلهاي احياي رشد اقتصادي برسند اما آنها نتوانستند بر سر برنامهاي از امريكا براي كمك به اقتصاد دنيا به توافق برسند و با اقدام نظامي واشنگتن عليه سوريه همصدا شدند.
اوباما در ورود به اجلاس هنگام نزديك شدن به پوتين به عنوان ميزبان و دست دادن با او لبخندي تصنعي به لب داشت. پوتين هم هنگام ملاقات رئيسجمهور امريكا چنين لبخندي به لب داشت و تنها هنگامي كه عكاسها براي گرفتن عكس وارد شدند، اوباما لبهايش را بيشتر از هم باز كرد. اما به نوشته رويترز اولين دور اين بازي را پوتين برد، زيرا چين، اتحاديه اروپا، اقتصادهاي نوظهور بريكس و پاپ فرانسيس هر كدام درباره خطرات مداخله نظامي در سوريه بدون مجوز شوراي امنيت هشدار دادند.
كشورهاي بريكس ـ برزيل، روسيه، هند، چين و آفريقاي جنوبي ـ هر كدام به نحوي چنين اظهاراتي را مطرح كردند و پاپ كه رهبر 1/2 ميليون كاتوليك است نيز در نامهاي به سران گروه 20 نوشت: «اقدام نظامي در سوريه راهحلي عبث است».
رويترز نوشت: «پوتين در نشست گروه 8 كه در ماه ژوئن برگزار شد تنها مانده بود، اما امروز او توانست قواعد بازي را به ضرر اوباما تغيير دهد.»
اين در حالي است كه لحن جدلي بر اظهارات مقامات امريكا و روسيه سايه افكنده و امكان افزايش تنشها را بيشتر كرده است، به خصوص آنكه پوتين در مصاحبه آغازين نشست وزير امور خارجه امريكا به واسطه انكار اين مسئله كه القاعده در كنار اپوزيسيون سوريه در جنگ داخلي اين كشور ايفاي نقش ميكند، فردي دروغگو خواند.
رئيسجمهوري روسيه تصريح كرد: اين مسئله براي من بسيار تعجبآور و در عين حال ناخوشايند است. ما با امريكاييها صحبت كردهايم اما جان كري دروغ ميگويد و خود نيز نسبت به اين مسئله واقف است. اين امر بسيار ناراحتكننده به نظر ميرسد.
همچنين الكسي پوشكوف، رئيس كميسيون امور بينالملل مجلس دوماي روسيه با تشبيه اوباما به بوش تأكيد كرد وي به رئيسجمهور جنگطلب تمامعياري تبديل شده است.
از سوي ديگر نماينده امريكا در سازمان ملل روسيه را متهم كرد كه با مسدود كردن قطعنامههاي سازمان ملل در مورد سوريه، شوراي امنيت را «گروگان» گرفته است.
اوباما: انتظار نداريم با پوتين به توافق برسيم
در حالي كه روز اول نشست جي 20 همه منتظر ديدار اوباما و پوتين و اظهار نظر آنها بودند اما اختلاف ديدگاه بر سر سوريه مانع از ديدار اين دو نفر شد و سرانجام روز جمعه يعني روز دوم اين دو نفر تنها ديدار 20 دقيقهاي در حاشيه نشست داشتند كه كنفرانسهاي خبري آن دو هم نشان داد كه اين نشست 20 دقيقهاي نتوانسته از عمق شكاف مسكو- واشنگتن بكاهد. رئيسجمهور امريكا در كنفرانس خبري كشورهاي سران گروه ۲۰ ضمن اذعان به اختلاف نظر با رئيسجمهور روسيه درباره سوريه گفت روز سهشنبه با مردم امريكا صحبت خواهد كرد. خبرنگار آسوشيتدپرس در ادامه درباره اينكه كشورهاي زيادي موافق اقدام نظامي نيستند از رئيسجمهور امريكا پرسيد.
اوباما در پاسخ به اين سؤال گفت همه اتفاق نظر دارند كه از سلاحهاي شيميايي استفاده شده، ضمن اينكه همه كشورها قبول داشتند كه جامعه بينالمللي بايد قواعد مربوط به سلاحهاي شيميايي را جدي بگيرد. وي ادامه داد آقاي پوتين، رئيسجمهور روسيه ميگويد كه چنين نيست. آقاي اوباما اضافه كرد ما با پوتين درباره اينكه چه كسي از سلاحهاي شيميايي استفاده كرده اختلاف نظر داريم و انتظار هم نداريم با او درباره سوريه به نظر واحدي برسيم.
رئيسجمهور امريكا درباره اينكه قصد دارد خارج از مجوز شوراي امنيت به سوريه حمله كند و اين اقدام نقض قوانين بينالمللي است، گفت كه به اين نظر كه نبايد خارج از شوراي امنيت عمل نشود، احترام ميگذارد. وي در توجيه بيشتر لزوم حمله گفت: در نهايت چيزي كه بيشتر به آن اعتقاد دارم امنيت جهان و امنيت امريكا است كه من مسئول آن هستم.
پوتين: در صورت حمله به سوريه كمك ميكنم
در سوي ديگر ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه در كنفرانس مطبوعاتي تصريح كرد: مسكو در صورت تعرض نظامي به دمشق به اين كشور كمك ميكند همانطور كه تا كنون در زمينههاي نظامي، اقتصادي و انساني از اين كشور حمايت كرده است.
پوتين ضمن تأكيد بر اينكه بيشتر رهبران كشورهاي گروه 20 مخالف اقدام نظامي در سوريه هستند، گفت: امريكا، كانادا تركيه، عربستان و فرانسه خواهان اقدام نظامي در سوريه هستند. وي گفت آلمان موضعي محتاطانه دارد و انگليس هم با حمله موافق نيست. هر كشوري كه اقدام نظامي يكجانبه عليه كشوري ديگر انجام دهد، از قوانين بينالمللي عدول كرده است.
رئيسجمهور روسيه ديدارش با اوباما را مثبت ارزيابي كرد، اما تأكيد كرد هيچ پيشرفتي در مذاكرات با اوباما درباره سوريه حاصل نشده و در اين ديدار هر دو طرف بر موضع قبليشان تأكيد كردند.
سوريه: به تركيه، اردن و اسرائيل حمله ميكنيم
معاون وزير خارجه سوريه به تركيه هشدار داد پيش از مشاركت در عمليات نظامي در سوريه به رهبري امريكا مجدداً فكر كند چراكه سوريه هر حملهاي را تلافي خواهد كرد.
فيصل مقداد در مصاحبه با روزنامه وال استريت ژورنال گفت: در صورتي كه تركيه، اسرائيل و اردن در هر اقدامي عليه سوريه مشاركت كند، سوريه اين كشورها را مورد حملات خود قرار خواهد داد. گفت: ما باور داريم كه هر حملهاي عليه سوريه اگر فراتر از منطقه نرود، قطعاً فاجعهاي را در سراسر منطقه ايجاد خواهد كرد.
معاون وزير امور خارجه سوريه موضع فرانسه در قبال بحرانهاي موجود در كشورش را شرمآور خواند و تأكيد كرد كه دمشق تحت تأثير تهديدهاي حمله نظامي به سوريه مواضع خود را تغيير نخواهد داد گرچه اين امر موجب وقوع جنگ جهاني سوم شود.
وي افزود: اين يعني آنكه دولت فرانسه به خودي خود هيچ ارادهاي ندارد. اگر فرانسه قصد همكاري با القاعده و اخوانالمسلمين را دارد، همانگونه كه اين گروهها را در مصر و مناطق ديگر جهان ياري ميكند، بايد بداند كه در سوريه موفق به انجام اين امر نخواهد شد.
همزمان با تهديد تركيه از سوي سوريه، روزنامههاي تركيه با انتقاد از رويكرد نخستوزير اين كشور در همراهي با امريكا براي حمله به سوريه تأكيد دارند چنين اقدامي براي آنكارا خطرناك است.
روزنامه تركيهاي «طرف» در مطلبي با عنوان «تناقض تركيه در قبال سوريه» با اشاره به اينكه رجب طيب اردوغان نخست وزير اين كشور خواستار سرنگوني حكومت بشار اسد با حمله امريكا است، تصريح ميكند كه اين مسئله تناقضي دارد كه طي آن دولتي اسلامگرا از «مسيحيان جديد» براي سرنگوني كشوري اسلامي درخواست كمك ميكند.
اين مطلب در واقع اشارهاي است به اظهارات اردوغان كه گفته بود حمله امريكا نبايد محدود باشد بلكه بايد فراگير و هدفش سرنگوني دولت دمشق باشد.
روزنامه مليت نيز در سرمقاله خود به قلم «فواد كايمان» با اشاره به اينكه ناقوس جنگ در منطقه به صدا درآمده تأكيد ميكند كه حملات امريكا باعث سقوط دولت دمشق نميشود.
اين مطلب تصريح ميكند: اوباما گفته كه حمله به معني جنگ نيست و يك سرباز امريكايي نيز وارد ميدان نميشود اما بعد از اين حمله، تركيه بيش از هر كشوري با خطر مواجه خواهد شد. فواد كايمان تأكيد ميكند كه موشكهاي سوري احتمالاً تركيه را هدف قرار خواهند داد و حوادثي چون «ريحانلي» نيز امنيت كشور را تهديد ميكند. همچنين درگيري مذهبي علويها با سنيها در كنار مسئله كردها نيز خطراتي است كه تركيه را تهديد ميكند و نه امريكا و نه ناتو به آنكارا در مسير مقابله با اين تهديدات كمك نخواهند كرد.
