عزل و نصبهاي اخير در مجموعه آموزش عالي با واكنش گسترده نمايندگان مجلس و جامعه دانشگاهي كشور رو به رو شده است. اين واكنشها در آستانه بازگشايي دانشگاهها و مراكز آموزشي، شدت گرفته و نگرانيهايي را ميان افكار عمومي و مخاطبان دستگاه آموزش عالي به وجود آورده است.
چند روز بيشتر از تشكيل هيئت دولت يازدهم نميگذرد. در اين مدت سهم وزارت علوم از هيئت دولت تشكيلي، سرپرست شده است. اما موضوعي كه به مسئله روز جامعه دانشگاهي تبديل شده مواضع اين وزارتخانه در تغييرات و عزل و نصبهاي اخير است. آن هم در شرايطي كه كارشناسان براي آموزش عالي اولويتهاي مهمتري در حوزه سياستگذاري، برنامهريزي و اجرا در نظر دارند. از سوي ديگر صاحبنظران معتقدند از آنجا كه سرپرست وزارتخانه تا زماني كه از مجلس رأي اعتماد نگرفته است يك عنصر موقت به حساب ميآيد، انجام تغييرات مهم و راهبردي از سوي وي، ابتكار عمل را از دست وزير علوم، تحقيقات و فناوري آينده خارج ميكند. جديترين و بيشترين مخالفان مصوبات و عزل و نصبهاي اخير وزارت علوم، نمايندگان مجلس هستند.
افتخاري: شوراي عالي انقلاب فرهنگي برخورد كند
لاله افتخاري، عضو كميسيون فرهنگي مجلس در اين باره گفته است: شوراي عالي انقلاب فرهنگي بيش از همه دستگاهها وظيفه دارد كه نسبت به عزل و نصبها در وزارت علوم واكنش نشان دهد و با تخلف افراد برخورد صورت گيرد. وي در بخش ديگري اظهار داشته است: هر چند وزير جديد پس از سرپرست مجدداً اين حق را دارد كه دست به جابهجايي بزند اما اين تغييرات پياپي آسيبهاي زيادي را به جامعه هدف وارد ميآورد. بنا بر نظر افتخاري تغييرات در دانشگاهها در آستانه سال تحصيلي جديد مضر خواهد بود و اقدامات شتابزده، جابهجايي و عزل و نصبهاي متعدد در آستانه بازگشايي دانشگاهها جز سرگرداني اساتيد، ايجاد بينظمي در برنامه دانشگاهها و برهم زدن آرامش فضاي دانشگاهي هيچ فايده ديگري نميتواند داشته باشد. اين عضو كميسيون فرهنگي مجلس در پايان با بيان اينكه برخلاف وعدههاي انتخاباتي دولت اعتدال، متأسفانه در ماههاي ابتدايي دولت نگاه تند سياسي در حال حكمفرما شدن بر وزارت علوم است، خاطر نشان كرد: وزارتخانهاي كه بايد در راستاي پيشرفت علمي حركت كند در همين ماههاي ابتدايي دولت تدبير و اميد درگير چالشهاي سياسي شده و اين امر تحت هيچ شرايطي پذيرفته نيست.
فياضي: وظيفه سرپرست، اداره امور
تا معرفي وزير است
عبدالوحيد فياضي، عضو كميسيون آموزش مجلس از ديگر مخالفان بهارستاني تغييرات اخير در وزارت علوم است. وي هدف از اين اقدامات را ايجاد تنش بين دولت و مجلس خوانده و اظهار داشته است: اعضاي كميسيون نگرانيهاي خود را از عزل و نصبها در وزارت علوم توسط سرپرست اعلام كردند و خواستار توقف اين موضوع شدند. به نظر ميرسد برخي اقدامات سرپرست وزارت علوم نوعي سياسيكاري باشد چراكه سرپرست نبايد عزل و نصبهاي اينچنيني را انجام دهد و فقط بايد اداره امور را تا معرفي وزير بر عهده داشته باشد.
زاهدي: طرح دوفوريتي آماده است
محمدمهدي زاهدي، رئيس كميسيون آموزش نيز در گفتوگو با رسانههاي مختلف با تأييد اظهارات همكاران خود در مجلس گفته است: وزير هر وزارتخانه ميتواند تغيير و تحول انجام دهد اما درباره اقدامات سرپرست نيز طرح 2فوريتي براي ممنوعيت عزل و نصب در وزارتخانه توسط سرپرست، فردا در صحن علني مجلس مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.
سليمي: در آستانه مهرماه
ايجاد تنش به صلاح نيست
حجتالاسلام عليرضا سليمي، عضو ديگر كميسيون آموزش با انتقاد از عزل و نصبهاي شتابزده سرپرست وزارت علوم در واكنشي آورده است: اين بركناري و انتصابات در حالي است كه سرپرست ممكن است از سوي رئيسجمهور به عنوان وزير انتخاب نشود و حداكثر سه ماه در اين سمت باقي بماند. به نظر ميرسد قصد و غرض از اين عزل و نصبهاي شتابزده اين است كه فشار روي وزير بعدي كم شود. با اين حساب بايد هرچه سريعتر جلوي اين اقدامات گرفته شود؛ چراكه ممكن است وزير بعدي اين عزل و نصبها را نپسندد.
مصباحي مقدم: عزل و نصبهاي اخير چالشزاست
حجتالاسلام غلامرضا مصباحيمقدم، رئيس كميسيون برنامه و بودجه نيز درباره انتظار مجلس از سرپرست وزارتخانهها بيان داشته است: سرپرست وزارتخانهها بايد تنها در حد گرداننده موقت وزارتخانه عمل كند و قطعاً عزل و نصبهاي اخير در وزارتخانه علوم چالشزا خواهد بود. از آنجا كه تنها وزير به مجلس پاسخگوست، نمايندگان تصميم گرفتند طرحي را در دستور كار قرار دهند تا سرپرستان وزارتخانهها نتوانند نسبت به عزل و نصبها دخالت كنند و در طول سرپرستي تنها به مديريت آن وزارتخانه مشغول باشند كه البته اين طرح هنوز قانون نشده است.
بشيري: اقدامات سرپرست وزارت علوم با اعتدال همخواني ندارد
فرهاد بشيري، عضو كميسيون آموزش نيز اقدامات سرپرست وزارت علوم را مصداق تندروي و افراط دانسته و ميگويد: با توجه به اينكه معلوم نيست آقاي توفيقي به عنوان وزير پيشنهادي به مجلس معرفي شود، انتظار ميرود ايشان در آستانه بازگشايي دانشگاهها دست به اقدامات شتابزده نزند. تغييرات پياپي در دوران سرپرستي توفيقي ميتواند صدمات زيادي به وزارت علوم وارد كند.
حاشيهسازي و شائبه سياستزدگي
البته واكنشها به اقدامات اخير توفيقي به بهارستان ختم نميشود. شوراي تبيين مواضع بسيج دانشجويي تهران بزرگ نيز با انتشار بيانيهاي تصميمات سرپرست وزارت علوم در عزل و نصبها و همچنين لغو بورسيه و اقداماتي از اين قبيل را حاشيهساز و تقويت كننده شائبه ايجاد فضايي سياستزده در دانشگاهها خوانده است.
اين شورا تأكيد كرده است: موردي كه در حال حاضر نسبت به وضع دانشگاهها نگرانكننده است، بحث عزل و نصبها و تغييرات صورت گرفته در وزارت علوم و برخي دانشگاههاست. بهتر آن بود كه سرپرست وزارت علوم از زماني كه در اختيار وي قرار داده شده بود و اتفاقاً به جهت بازگشايي دانشگاهها زمان مهم و حساسي نيز بود، در جهت كنترل اوضاع و مديريت فضا استفاده ميكرد تا وزير آينده نسبت به اين موارد، تصميمات لازم را اتخاذ نمايد. در اين بيانيه آمده است: تصميمات حاشيهساز سرپرست وزارت علوم در عزل و نصبها و همچنين لغو بورسيه و مواردي از اين دست از اين جهت نگران كننده است كه از همين ابتدا به جاي پرداختن به اصل، فضاي دانشگاهيان را صرف مسائل فرعي و سياسي نموده است و از سويي ديگر شائبه ايجاد فضايي سياستزده را در دانشگاهها تقويت نموده است و لازم است كه ايشان به كنترل اوضاع تا زمان مشخص شدن وزير قطعي اين وزارتخانه مهم بپردازند.
البته جعفر توفيقي، سرپرست وزارت علوم، تحقيقات و فناوري نگاه متفاوتتري به اين مسئله دارد. وي معتقد است عزل و نصبهاي اخير در دانشگاهها حداقلي و طبيعي است. منتها محمدعلي كينژاد، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي نسبت به آنچه توفيقي طبيعي و حداقلي ميخواند اينطور واكنش نشان داده است: انتخاب سرپرست براي دانشگاهها در حوزه اختيارات وزير يا سرپرست وزارت علوم است، اما حكم نهايي سرپرستان براي رياست بايد توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي صادر شود. وي به فارس گفته است: وضعيت حكم سرپرستان معرفي شده دانشگاهها، هفته آينده در شوراي عالي انقلاب فرهنگي مشخص ميشود و سرپرستان معرفي شده تنها در صورت تأييد صلاحيت شدن در شورا حكم رياست دانشگاه را ميگيرند.
