امروز آخرين روز خدمت شوراي شهر سوم و آغاز خدمت شوراي شهر چهارم است. اين روزها حال و هواي مديريت شهري نيز دگرگون شده است. شهر منتظر ورود نگاههاي مختلف، سليقههاي متفاوت و جديد در عرصه حيات خود است. همه جا صحبت از مديريت شهري، شوراي شهرجديد، انتخاب شهردار و انتخاب رئيس شوراي شهر است. امروزه مردم ما تمام حركات نهاد شورا و مديريت شهري را به دقت زير ذرهبين عقلانيت و هوشياري خود دارند و انتظار دارند كه در كاركردهاي اين نهاد پويا خللي صورت نگيرد. اين يادداشت در پاسخ به پرسش «آيا شوراي شهر تهران ميتواند با آغاز به كار خود، براي چند ماه سرپرست براي شهرداري تهران انتخاب كند؟»، نوشته شده است.
در پاسخ به اين پرسش بايد تأكيد كرد كه شهر تهران شهري است كه گرفتار مسائل مختلفي بوده و هست، اما به گواه تجربيات تاريخي و نظر شهروندان در كدام دوره بوده است كه اين همه پيشرفت و تحولات متعدد در حوزههاي مختلف شهري ديده شده است؟ به عقيده بنده، نقطه ثقل موفقيت مديريت شهري در دوره سوم شوراي اسلامي شهر تهران به واسطه خط گرفتن از اصول عقلاني زير است:
1- همدلي و تفاهم: در شوراي اسلامي دوره سوم با توجه به اينكه سليقههاي متفاوتي در خصوص چگونگي مديريت امور شهري وجود داشت، اما اين تمايزها به تقابلات و اختلافات منجر نشد و قابليتهاي آن در راستاي منافع شهروندان و توسعه پايدار شهر مورد بهرهبرداري قرار گرفت.
2- شايستهسالاري: در شوراي دوره سوم همواره سعي شد كه مسئوليتها چه در چارچوب خود شوراي شهر و چه در انتخاب شهردار با توجه به اصولي انجام بگيرد كه برخاسته از عقلانيت شرعي و منطقي باشد، لذا در انتخاب شهردار به آراي همه دوستان احترام گذاشته شد و با استقلال كامل نهاد شورا، شهردار انتخاب شد.
3- ثبات قدم و پرهيز از حاشيه روي و حاشيهسازي: شوراي اسلامي دوره سوم بعد از اينكه تكليف انتخابات داخلي و تعيين افراد براي مسئوليتهاي مختلف آن، مشخص شد، بدون اتلاف وقت به سمت انتخاب شهردار در فضاي كاملاً همدلانه حركت كرد؛ فضايي كه اگر در آن رقابتي و نقد و انتقادي بود به سرعت بعد از انتخاب شهردار به فضاي همياري و مشاركت بدل گرديد.
4- اعتقاد به برنامهريزي و داشتن استراتژيهاي خرد و كلان براي مديريت شهري: نظام برنامهريزي مديريت شهري در دوره سوم شوراي اسلامي شهر تهران، انسجام بيشتري به خود گرفت. مقرر شد كه در حد ممكن بر اساس استانداردهاي مديريت شهري دنيا، سياستگذاريهايي در سطح شهر صورت گيرد. به همين واسطه، نگاهها نسبت به مسائل مختلف شهري همچون ترافيك، آلودگي هوا، بافت فرسوده و... نگاه علمي و معطوف به واقعيتهاي جامعه بود.
حال اين كارنامه درخشان پيشروي شوراي اسلامي دوره چهارم است؛ شورايي كه تفاوتهايي با دوره قبل دارد. در جمع دوستان شورايي ما هم اعضاي قديمي هستند و هم اعضاي جديدي كه اگر تجربه فعاليت در مديريت شهري نداشته باشند، تخصص آن را دارند. در ميان اعضاي شوراي دوره چهارم سليقههاي مختلفي ديده ميشود كه شايد عامل تمايز باشد ولي عامل اختلاف محسوب نميشود. از اين رو، انتظار مردم از دوره چهارم به مراتب بيشتر از دوره سوم شورا است، زيرا:
الف) نظام مديريت شهري طي چند سال گذشته، به لحاظ كارايي بسيار تغيير كرده است و اين سطح انتظارات شهروندان را بالا برده است. شهروندان از اعضاي شورا و شهردار جديد اين انتظار را دارند كه پاسخگوي تمام خواستههاي قانوني و شرعي باشند كه بر عهده مجموعه مديريت شهري گذاشته شده است.
ب) نظام شورايي در حال نزديك شدن به دوران بلوغ خود است. لذا نميتوان از شوراي دوره چهارم انتظار داشت كه بسان دوران كودكي خود، كانون اختلافات سياسي و گروهي و مأمن مسائل حاشيهاي و سياستزدگيها شود.
ج) ضرورت توجه به حفظ بيتالمال بر اساس وظيفهاي كه مردم بر عهده اعضا گذاشتهاند، ايجاب ميكند كه همه انرژي خود را صرف خدمت به مردم و تحقق اهداف و آرمانهاي مديريت شهري كارآمد و پويايي كند. لذا انتظار است كه شوراي دوره چهارم در اولين روزهاي شروع خود، به دور از حاشيهها، به كارويژههاي اساسي كه مربوط به نهاد شوراست، بپردازد و از فرصتهاي پيشروي مديريت شهري بيشترين بهرهبرداري را داشته باشد.
اين اتفاق نشدني نيست زيرا تجربه ثابت كرده است كه ميتوان با همدلي و مشاركت و با هدف خدمت به مردم اقدامات مهم و ارزشمندي را انجام داد كه فرصتطلبان از درك ابعاد آن ناتوان هستند. راهكار پيشروي شوراي دوره چهارم براي اينكه بتواند بعد از چهار سال با افتخار از كارنامه درخشان خود در پيشگاه شهروندان دفاع كند اين است:
1- بدون توجه به مباحث حاشيهاي و بر اساس شاخصهاي عقلاني و شرعي، مسئوليتهاي داخل شورا را در اسرع وقت تعيين كند.
2- بدون در نظر گرفتن امتيازهاي سياسي براي افراد مختلف، در كمال اقتدار و استقلال و بدون اتلاف وقت، شهردار جديد را انتخاب كند و به مباحث حاشيهسازي همچون تعيين سرپرست و موارد ديگري از اين دست توجه نكند؛ زيرا مردم از اعضاي شوراي چهارم انتظار دارند كه بعد از سه ماه فرصت تصميمگيري و چانهزني به شاخصهايي دست پيدا كرده باشند كه بر اساس آن شهردار را انتخاب كنند. در غير اين صورت اعتماد مردم از نهاد شورا برداشته ميشود.
3- به اين اصل باور داشته باشند كه شوراي اسلامي دوره چهارم كانون فرصتها و قابليتهاي فراوان است، لذا اعضا بايد با هر نگاه و تفكري دست دوستي و همكاري يكديگر را براي خدمت به مردم بفشارند و روح حاكم بر تعاملات خود را همدلي و برادري بدانند.
*عضو شوراي اسلامي شهر تهران
