مریم احمدی- در دین مبین اسلام، ازدواج به عنوان یکی از سنتهای الهی شمرده می شود و بر ایجاد شرایط مساعد انجام این سنت حسنه بسیار تاکید شده است. حال آنکه در شرایط کنونی، در بین نسل جوان کشور،ازدواج بهعنوان یکی از دغدغههای اصلی مطرح است و طبق نظر کارشناسان، عمدهترين موضوعي كه مانع تحقق این امرميشود، مشكلات اقتصادي است. همین عامل سبب تصویب قانون 13 بندی تسهیل ازدواج جوانان درسال 84 شد. قانونی که دولت را به ایجاد صندوق اندوخته ازدواج جوانان و پرداخت کمک هزینه به زوجین برای تشکیل زندگی مکلف می کرد. تسهیلات برپایی مراسم عروسی، کمک هزینه زندگی برای زوجهایی که شاغل نیستند تا دو سال، فرهنگسازی و ترویج الگوهای مطلوب با بهرهگیری از ابزارهای رسانه ملی و دیگر نهادهای فرهنگی کشور از تکالیفی بود که در این قانون برای دولت در نظر گرفته شد. اما چند سالی از تصویب قانون مذکور نگذشته بود که زمزمه هایی از نبود اعتبار و تعلیق در پرداخت کمک هزینه ازدواج در برخی از استانهای کشور از جمله ایلام به گوش رسید و جوانان آماده ازدواج را بلاتکلیف و در انتظار گذاشت.
***
در حالی که میانگین جمعیت جوان کشور 30 درصد است، استان ایلام با میانگین 35 درصد به عنوان جوانترین استان کشور مطرح شده است. آماری که لزوم توجه و حمایت از این قشر در تحقق خواسته هایشان از جمله تسهیل مسیر ازدواج را بیش از پیش نشان می دهد.
با وجود این چندین ماه است که جوانان ایلامی از تنها کمک دولتی در راستای ازدواجشان بی نصیب مانده اند و به وعده هایی که برای از سر گیری پرداخت این وام شنیده می شود، امیدی ندارند.
به هر حال با توجه به نرخ تورم موجود و مشکلات اقتصادی، زوج های جوان برای یافتن راهی جهت تامین گوشه ای از مخارج زندگی شان، چاره ای جز مراجعه پی در پی به بانک ها ندارند .
یکی از زوج های ایلامی که مدتهاست برای پیگیری تقاضای وام ازدواجشان به بانک مراجعه می کنند با گله از سرگرانی در بانک ها و عدم دریافت پاسخ گفتند: از سال گذشته تقاضای وام ازدواج دادهایم اما انگار به ما که رسید پول دولت ته کشیده و مجبوریم همچنان ازدواجمان را به تعویق بیندازیم. این زوج یکی از صدها زوج جوانی هستند که هر روز دست به دامان مسئولان بانک می شوند تا شاید خبر خوشی بشنوند و از بلاتکلیفی بیرون بیایند.
طبق اظهارات معاون فرهنگی و امور جوانان اداره کل ورزش و جوانان استان ایلام از سال گذشته تاکنون ۷ هزار نفر از متقاضیان وام ازدواج در ایلام معطل بانکها هستند و تاکنون موفق به دریافت این تسهیلات نشدهاند.
مالک صادقیان خواستار تلاش بیشتر متولیان امر در بانکهای عامل استان شد و گفت: استان ایلام در بخشهای مختلف دارای نارساییهای متعددی است که حوزه جوانان نیز از این امر مستثنی نیست و باید همه دستگاههای استان در این مورد وارد عمل شوند.
بنا به گفته کارشناسان مسائل اجتماعی در حال حاضر یکی از دلایل مهم بالا رفتن سن ازدواج و به تبع آن پایین آمدن نرخ زاد و ولد همین بیتفاوتی دولت و بانک مرکزی است چرا که بسیاری از جوانان به دلیل ناتوانی در تامین مخارج ازدواج ناچارند این مورد را به تعویق بیندازند. بر اساس آمارهای منتشر شده 8 میلیون دختر وپسر ایرانی آماده ازدواج هستند که ببه دلیل مشکلات موجود از جمله ناتوانی مالی، نمی توانند ازدواج کنند.
طرح دوفوریتی در دست اجرا!
طی کردن راه پر پیچ و خم دریافت وام ازدواج فقط به مراحل آخر محدود نمی شود و گاهی زوج های جوان حتی قدم اول را هم نمی توانند بردارند و دیدن جمله "هیچ موردی دریافت نشد" در سامانه ثبت نام تسهیلات ازدواج، از همان ابتدا پیچ و خم های عجیب و غریب این راه را به تصویر می کشد. در برخی استانها از جمله ایلام ، به دلیل عدم داشتن اعتبار برای پرداخت وام ازدواج، حتی ثبت نام در سامانه بانک های عامل هم امکان پذیر نیست!
از آنجا که یکی از دلایل تعلل در پرداخت تسهیلات ازدواج، کمبود اعتبار و منابع قرضالحسنه موجود در بانک ها اعلام شده، نمایندگان مجلس در ابتدای سال جاری در صدد طرح رو فوریتی برای افزایش این اعتبارات بر آمدند. نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی در این خصوص از انجام مذاکراتی با مدیرکل بانک مرکزی و مدیران عامل بانکهای کشور خبر داد و گفت: مدیران عامل بانکها معتقدند که تاکنون بیش از ۱۰۱ درصد(یک درصد بیشتر از تکلیف قانونی) از منابع قرضالحسنه برای اعطای وام ازدواج به جوانان بهره گرفته شده، این در حالی است که مشکلات جوانان در این زمینه همچنان پابرجاست و وام ازدواج وامی سهل الوصول نیست.
عبدالرضا عزیزی افزود: به نظر می رسد منابع قرضالحسنه بانکها برای تأمین اعتبار این وام ازدواج کافی نیست و بانکها اعتبارات بیشتری را برای پرداخت وام ازدواج به جوانان احتیاج دارند، بر این اساس در مجلس طرح دو فوریتی در دست تدوین است تا در بودجه سال آینده، اعتبار بیشتری برای مرتفع شدن این مشکل به منابع قرضالحسنه بانکها پیوست شود.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با تأکید بر لزوم توجه به سیاستهای افزایش جمعیت متناسب با بیانات رهبر معظم انقلاب، تصریح کرد: اگر قرار است جمعیت افزایش یابد؛ باید شرایط ازدواج جوانان تسهیل شود.
مبلغ کافی نیست!
تا سال 90، برابر دستورالعمل بانک مرکزی حدود 80 درصد از منابع جذب شده بانک ها می بایست صرف پرداخت تسهیلات قرض الحسنه در تمام بخش ها از جمله وام های ازدواج، درمان بیماری، رفع نیازهای ضروری و ساخت و ساز مسکن روستائی، اقشار ویژه و ... می شد و هیچگونه محدودیتی در زمینه پرداخت وجود نداشت. اما از ابتدای سال 1390 به بعد برابر دستورالعمل بانک مرکزی، منابع به دست آمده قرض الحسنه پس از کسر سپرده قانونی که حدود 10 درصد است ، در زمینه های مرتبط با قرض الحسنه از جمله ازدواج قابل پرداخت است و بنا بر این دستورالعمل بانک ها به هیچ وجه از منابع دیگر در پرداخت تسهیلات قرض الحسنه نمی توانند استفاده کنند!
اینجاست که برای برطرف کردن مشکل تسهیلات ازدواج جوانان، ایجاد خط اعتباری جدید که صرفاً به پرداخت وام ازدواج بدون در نظر گرفتن منابع و مصارف اختصاص یابد، ضروروی به نظر می رسد.
از طرف دیگر مبلغ تعیین شده برای پرداخت به زوجین تناسبی با شرایط اقتصادی کنونی و نورخ تورم ندارد و مسئولان مربوطه باید در این مورد چاره ای بیندیشند.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در این خصوص معتقد است: اگر قرار است در قالب وام ازدواج به جوانان کمک شود، رقم اختصاص یافته شده باید رقمی متناسب با شرایط روز باشد چرا که وام ۶ میلیونی که در گذشته برای این مسئله در نظر گرفته شده در شرایط کنونی پاسخگوی نیازهای جوانان برای تهیه امکانات اولیه زندگی نیست.
عزیزی در تشریح بیشتر کافی نبودن وام ۶ میلیونی برای جوانان، یادآور شد: در حال حاضر بهدلیل کاهش ارزش پول ملی و افزایش تصاعدی قیمتها باید میزان وام ازدواج جوانان رقمی بیشتر از میزان فعلی باشد.
البته برخلاف پیگیری ها و تاکیدات مداوم نمایندگان مجلس و دیگر مسئولان استان ها، هنوز خبری مبنی بر ایجاد خط اعتباری مجزا و یا افزایش مبلغ وام ازدواج وجود ندارد و ظاهرا زوجین جوان باید تا مشخص شدن نتیجه طرح دوفوریتی نمایندگان مجلس همچنان در انتظار بمانند!
خبری خوش!
در حالی که نگرانی از عدم پرداخت وام های ازدواج سبب ناراحتی جوانان ایلامی شده مدیر صندوق مهر امام رضا(ع) ایلام
از آسان شدن دریافت تسهیلات وام ازدواج خبر داده و گفت: این صندوق برای نخستین بار به سامانه پرداخت تسهیلات بانک مرکزی وصل شده که با این اتفاق، کار برای دریافت تسهیلات وام ازدواج آسان تر شده است.
غلام یاسمی با اشاره به مراجعه 633 زوج جوان برای دریافت این وام گفت: 357 نفر از این زوج ها به شعبه های مربوطه معرفی شده اند.
طبق گفته های مدیر صندوق مهر امام رضا(ع) ایلام، وام ازدواج برای هر یک از زوجین 30 میلیون ریال است و زوج های جوان می توانند با مراجعه به شعبه های این صندوق و تشکیل پرونده اقدام به دریافت آن کنند، همچنین زوج های جوانی که در نیمه شعبان اقدام به ازدواج کرده اند می توانند مبلغ 50 میلیون ریال تسهیلات دریافت کنند.
