چند روز بعد از سفر وزير خارجه عراق به واشنگتن و توافقات امنيتي قابل ملاحظه دولت عراق با طرف امريكايي، منابع مطلع ميگويند كه دولت مالكي براي تاسيس يك پايگاه نظامي جديد امريكا در عراق براي رويارويي با القاعده به توافق رسيده است.
به گزارش «جوان»، هوشيار زيباري وزير خارجه عراق اواخر هفته قبل در رأس يك هيئت امنيتي به همراه «طارق نجم عبدالله» مشاور سياسي و از رهبران حزب الدعوه و «فالح فياض» وزير امنيت ملي به واشنگتن رفت. اين سفر در اوج ناامنيهاي عراق و انتشار گزارشهاي مختلف درباره ورود عناصر القاعده از سوريه به عراق صورت ميگرفت. بعد از انتقال پرونده امنيتي سوريه از قطر به عربستان طي يك ماه گذشته، وضعيت امنيتي در عراق نيز به شكل قابل توجهي رو به وخامت گذاشته است. گزارشهاي غيررسمي نشان ميدهد در حالي كه تعداد عناصر القاعده در عراق در نقطه اوج ناآراميهاي اين كشور در سالهاي 2007 و 2008، خود 5هزار نفر بوده، اين تعداد در حال حاضر به 20 هزار رسيده است؛ عناصري كه بيشترشان را هم اتباع عراقي تشكيل ميدهند. اين وضعيت نابهنجار به جايي رسيد كه هفته قبل، شماري از نمايندگان پارلمان عراق به صراحت عربستان سعودي را به دست داشتن در ناامنيهاي جاري در عراق متهم و در گفت و گوهاي مطبوعاتي خود تأكيد كردند يك رابطه سازماني بين سازمان القاعده در سوريه و عراق و تشكيل گروه تروريستي مسلح مشتركي تحت عنوان «سازمان القاعده در عراق و سرزمين شام» زير نظر و تحت اشراف عربستان سعودي وجود دارد. نوري المالكي نخست وزير عراق هم يكشنبه همين هفته به عربستان درباره بازي با آتش و بياهميت شمردن خون عراقيها و حمايت از تروريسم هشدار داد. عراقيها همزمان سعي كردهاند توافقنامه استراتژيك خود با امريكا را احيا و از طريق تقويت مناسبات امنيتي، وضعيت نابهنجار امنيتي را مهار كنند. در جريان سفر اواخر هفته قبل هشيار زيباري، وزير خارجه عراق و هيئت همراه به واشنگتن، توافقات امنيتي مختلفي از جمله فعال شدن پهپادها در عراق براي مقابله با عناصر القاعده صورت گرفت.
آسوشيتدپرس جمعه قبل از قول زيباري گزارش كرد كه پهپادهاي پيشرفته امريكايي احتمالاً براي مقابله با تهديد روزافزون القاعده در اين كشور مستقر ميشوند. وزير خارجه مالكي همچنين گفته كه ممكن است تعدادي نامشخص اما محدود از مشاوران ضد ترور امريكا براي كمك به ارتش عراق در مهار گسترش اخير در حملات مرگبار در عراق مستقر شوند. هنوز مشخص نيست كه پهپادهاي امريكايي تحت فرماندهي نظامي نيروهاي امريكايي در عراق فعال خواهند شد يا اينكه نظاميان عراقي هدايت آنها را بر عهده خواهند گرفت، ولي تجربه كشورهايي مانند پاكستان، يمن و افغانستان نشان داده كه امريكا هدايت اين پهپادها را راساً انجام ميدهد. ديروز هم منابع عراقي آگاه به روزنامه كويتي القبس گفتند كه بغداد و واشنگتن در حال اصلاح نهايي توافقنامهاي براي ايجاد يك پايگاه نظامي امريكا در عراق هستند. در حالي كه امريكاييها از زمان اشغال عراق چندين پايگاه نظامي در اين كشور داشته و بر اساس توافقنامه امنيتي مشترك (SOFA) در سال 2008 (پايان دولت بوش) در اين كشور حضور دارند، به نظر ميرسد ايجاد پايگاه نظامي جديد براي عملياتهاي پهپادي امريكا مورد توافق قرار گرفته است.
شواهد و قرائن نشان ميدهد كه توافقات امنيتي هيئت عراقي در جريان سفر به واشنگتن، در سطح وسيعي بوده و واشنگتن سعي دارد از نياز دولت مالكي به مهار ناآراميهايي كه القاعده و عربستان در اين كشور ايجاد كردهاند، به عنوان اهرمي براي كاهش وابستگيهاي بغداد به تهران استفاده كند؛ مناسباتي كه بعد از تكميل خروج نيروهاي امريكايي از عراق در دسامبر 2011، به شدت تقويت شد و در جريان بحران سوريه، به شدت پيوند خورد. دولت سعي دارد از طريق گسترش پيوندهاي امنيتي بين خود و بغداد، دستان تهران را در بحران سوريه قطع كند. بيانيه مشتركي كه بعد از تشكيل كميته مشترك عراق و امريكا در واشنگتن از سوي سايت سفارت امريكا در عراق آن منتشر شد، توقعات طرفين را از يكديگر برجسته كرده است. در اين بيانيه مشترك گفته شده كه طرف عراقي بر تعهد خود براي جلوگيري از ترانزيت سلاح از خاك خود به سوريه تأكيد دوباره دارد. امريكاييها، ايران را متهم ميكنند كه با هواپيما تجهيزات نظامي به سوريه ارسال ميكند. امتيازاتي كه دولت عراق دريافت كرده، قابل توجه است. طرفين براي فروش تجهيزات نظامي به مبلغ 14 ميليارد دلار به توافق رسيدهاند كه دريافت پهپادها، استقرار سيستم دفاع ضدهوايي چندگانه در عراق براي حفاظت از حريم هوايي اين كشور، بخشي از اين توافقات است. در اين بيانيه مشترك، از شروع به كار كميته مشترك همكاريهاي امنيتي امريكا و عراق در ژوئن 2013( حدود يك ماه قبل) استقبال شده است. بخشي از تفاهمات انجام شده طرفين به افزايش سهم عراق در بازار انرژي مربوط است؛ موضوعي كه براي بيش از هر چيزي براي دولت عراق وسوسه كننده است. طرفين قرار است در كميتههاي مشترك آتي، جزئيات گسترش نقش عراق در بازار جهاني انرژي را بررسي كنند.
