ايامي كه گذشت مصادف با سالگشت درگذشت علامه محمدباقر مجلسي، فقيه بزرگ شيعه و صاحب اثر گرانسنگ بحارالانوار بود. آنچه در ادامه ميخوانيد يادكردي از اين انديشمند جهان تشيع است.
نفوذ تشيع در ايران از زمان حضرت اميرمؤمنان علي(ع) شروع شد و رواج آن نيز همزمان با نصب سه والي و حاكم از طرف حضرت امير(ع) آغاز و توسعه يافت، به همين دليل عدهاي از راويان، رجال احاديث و شخصيتهاي علمي و حديثي شيعه اصفهاني هستند كه اسامي آنان در كتب رجال و حديث ضبط و ثبت شده است. بعدها و به مرور زمان بهويژه در زمان حكومت صاحببنعباد و سلاطين ديالمه، شيعه توانست تشكيلاتي به وجود آورد و خودي نشان دهد و موجوديت خويش را به جهان اسلام اعلام كند. بايد گفت سلاطين ديالمه هم چون شاهان صفوي شيعه بودند، بعد از دوران سلاطين ديالمه تشكيلات شيعه ضعيف شد، ولي بهكلي از بين نرفت. نهايتاً بايدگفت كه در چند مرحله شيعه قدرت و قوتي به خود گرفت، اما باز با روي كار آمدن سلاطين سني مذهب ايراني و غيرايراني شيعه دچار ضعف شد تا وقتي كه شاهان صفوي روي كار آمدند و شاه اسماعيل مؤسس سلسله صفويه تاجگذاري كرد و ولايات ايران را يكي پس از ديگري مطيع حكومت مركزي كرد. شاه عباس صفوي در سال 1000 هجري به اصفهان آمد و اين شهر را مركز حكومت و پايتخت قرار داد و بهتدريج از سال 1000 به بعد موجوديت شيعه در ايران رسميت يافت و حكومت، حكومت شيعي شد. نقش مرحوم مجلسي اين بود كه هرچه بيشتر شيعه را شكل علمي و منطقي دادند و حوزههاي علميه وسيع و دامنهداري به وجود آوردند و سيل طلاب علوم ديني كمكم از اطراف و اكناف ايران و شيخنشينهاي خليج فارس مانند بحرين كه آن وقتها جزو خاك ايران بود يا از عراق، افغانستان و ممالك ديگر اسلامي به سوي حوزههاي علميه اصفهان سرازير شد و مذهب تشيع در پرتو اقدامات همهجانبه مرحوم مجلسي قدرت و شوكت يافت و فرهنگ شيعي مستقلاً تمركز پيدا كرد. اصول اربعمائه كه عبارت است از 400 اصل علمي، عقيدتي، فقهي و كلامي و از شاگردان مختلف امام صادق(ع) كه در محضر آن حضرت تلمذ ميكردند روايت شده است تا زمان قبل از عصر مرحوم علامه مجلسي بهطور تكتك در بعضي از كتابها و كتابخانهها پراكنده بود، مرحوم مجلسي با استفاده از نفوذ خود و بهكارگيري قدرت سلاطين صفوي توانست كتابهاي منبع اين اصول را از كشورهاي اسلامي همجوار مانند هند، پاكستان، عراق و يمن به دست آورد و در حدود يكسوم اين اصول را در كتابها و تأليفاتش ثبت و ضبط كند. اين رويكرد مجلسي را ميتوان از ارزندهترين خدمات علمي، حديثي و فقهي يك عالم به شمار آورد. خدمت علمي و فرهنگي ديگر مرحوم مجلسي تأليف بحارالانوار است كه با انجام اين خدمت، تمام كتابها و آثار فرهنگي شيعه را كه قبل از او وجود داشت، اما در حال نابودي و فراموشي قرار گرفته بود زنده و آنها را در بحار نقل كرد، بهطوري كه هم اكنون بيشتر منابع، مراجع و مصادر كتاب بحار از بين رفته و نابود شده، ولي محتواي آنها در بحار باقي است، همان طور كه عرض شد، برجستهترين نقش علامه مجلسي كه بيش از هر چيز ديگر به چشم ميخورد، تشكل علمي جامعه شيعه و حفظ آثار علمي، فقهي و حديثي شيعه و زنده كردن مكتب علوم و آثار خاندان نبوت، طهارت و ائمه معصومين(ع) از زوال و نيستي بود و ميتوان گفت بزرگترين شخصيتهاي علمي و مؤلفان بزرگ مذهب شيعه اثنيعشري در حوزه علميه و درس مرحوم مجلسي تربيت، رشد و پرورش يافتند كه بعدها خود به هر شهر و كشوري كه ميرفتند مثلاً به هندوستان، پاكستان، افغانستان، بحرين و عراق رأساً دست به تشكيل حوزههاي علميه بزرگ ميزدند و دانشجويان علوم ديني بسياري را تعليم ميدادند و تربيت ميكردند، مرحوم مجلسي در زمان خود به عنوان شيخالاسلام ممالك محرومه ايران شناخته شد، وليكن با داشتن نفوذ كامل و قدرت بلامنازع هيچگاه درصدد تضعيف برادران اهل سنت و برانداختن تشكيلات آنها در بلاد ايران برنيامد. تا شخصي مانند مجلسي از عاليترين مراتب ايمان، اخلاص و اخلاق فاضله و مراتب كمال انساني برخوردار نباشد، نميتواند علما و دستهجات علمي را از كشورهاي مختلف اسلامي به ايران بكشاند و حوزههاي علميه را تشكيل بدهد و پرجمعيتترين آنها را خود اداره كند و در عين حال شيخالاسلام باشد، رتق و فتق امور و اجراي حدود و به شهرها و بلاد مختلف كشورهاي اسلامي مبلغ اعزام كند، اين مشتي بود از خروار و نمونهاي از بسيار، تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل. قدس سره و رضوان الله عليه.
