12 سال است منطقه آذربايجان شرقي در حالت خشکسالی به سر میبرد و بر اساس پیشبینی ها این روند تا 30 سال دیگر ممکن است ادامه داشته باشدو اين دست و پنجه نرم کردن با خشکسالی و شرایط موجود منطبق با شاخصهای خشکسالی است .
***
اينها صحبت هاي مدیرعامل آب منطقهای آذربایجانشرقی است كه با اشاره به موقعیتهای بارشی در سالهای گذشته و مقایسه آن با وضعیت کنونی اين استان گفت: با وجود کاهش نزولات آسمانی، افزایش مصرف و توسعه زمینهای کشاورزی اتفاق افتاده که نیازمند منابع آبی هستند .
ارسلان هاشمی موقعیت موجود را نیازمند عزم ملی برای کاهش اثرات ناشی از خشکسالی و کاهش بارشها دانست و افزود: این عزم باید با راهکارهای علمی و اولویت بخشی به اقدامات همراه باشد .
این مقام مسئول وزارت نیرو در آذربایجانشرقی تلاش برای کاهش اثرات ناشی از خشکسالی در بخش کشاورزی را اولویتدارتر دانست و گفت: با تقویت و کاهش بار اثرات اشاره شده در این بخش میتوان حداقل زمینه را برای جلوگیری از تسری آن به سایر بخشها فراهم آورد .
حفظ آبهاي زير زميني
بیشترین تاثیر دریاچه ارومیه در کاهش آب ناشی از شرایط آب و هوایی است و اين حقيقت تلخ را بايد بپذيريم كه بيش از يك دهه است كه آذربایجانشرقی در حالت خشکسالی به سر میبرد و اگر اتفاق خاصي رخ ندهد اين روند تا سه دهه ديگر ادامه خواهد داشت .
مدیرعامل آب منطقهای آذربایجانشرقی در مورد دریاچه ارومیه و تاثیر موقعیت آب و هوایی یاد شده در آن گفت: بیشترین تاثیر در کاهش آب این تالاب ناشی از شرایط آب و هوایی است که با افت آبهای زیرزمینی در حوضههای این دریاچه تسریع شده است .
هاشمی جلوگیری از برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی و رساندن آب به زمینهای کشاورزی اطراف این حوضه را در کاهش اثرات خشکسالی به این دریاچه موثر عنوان کرد و ادامه داد: با انتقال آب ارس به دشتهای شمال و شمالشرقی آذربایجانشرقی هم کشاورزی این دشتها از نابودی نجات مییابد و هم پسابهای ناشی از آن که نزدیک به 70 درصد آب مصرفی بخش شرب و صنعت است، به آبخوانها تزریق میشود .
اين مسئول در عین حال تاکید کرد: هیچ منبع علمی و کارشناسی مخلوط شدن آب شیرین با آب شور دریاچه ارومیه را توجیهی نمیداند و استفاده از آب ارس در دشتهای آذربایجانغربی، اردبیل و آذربایجانشرقی برای استفاده بهینه از این نعمت خدادادی است .
وی یادآور شد: مطالعات طرح انتقال آب ارس به آذربایجانشرقی از سال 1385 آغاز شده و این طرح متمرکز به استفاده از حقابه آذربایجانشرقی از این رودخانه مرزی با هدف تأمین آب شرب و صنعت و تغذیه آبخوانهای حاشیه دریاچه ارومیه است .
تأمین آب 3.5 میلیون نفر تا 1425
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانشرقی از آغاز عملیات اجرایی طرح انتقال آب ارس به شمال شرق دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: این طرح نیاز شرب و صنعت بیش از 3.5 میلیون نفر از جمعیت استان را تأمین خواهد کرد .
هاشمی افزود: این طرح با هدف تأمین نیازهای شرب و صنعت مراکز جمعیتی و صنعتی محدوده طرح، جبران کسری سفرههای آب زیرزمینی و تعادل بخشی تراز دریاچه ارومیه و بهبود اراضی کشاورزی موجود در محدوده طرح به روش آبیاری مدرن اجرا میشود .
وی در خصوص آثار اقتصادی و اجتماعی این طرح، اظهار کرد: اجرای طرح انتقال آب ارس به شمال شرق دریاچه ارومیه، ضمن توسعه استان آذربایجانشرقی در بخش صنعت و شرب، با پیشگیری از بروز بحران آبی در افق 1425 و اشتغالزایی غیرمستقیم بیش از 3 هزار نفر موجب کاهش تنشهای اجتماعی ناشی از کم آبی در منطقه و همچنین با تعادل بخشی افت تراز دریاچه ارومیه موجب ممانعت از پیشروی شورهزارهای ساحلی و طوفان نمک و حفظ کیفیت مراتع و اراضی کشاورزی از نظر زیست محیطی میشود .
وی در خصوص هزینههای اجرایی این طرح گفت: هزینههای سرمایهگذاری اولیه طرح برای اجرای آبگیر، خط انتقال، تونل انتقال، راه دسترسی، ایستگاههای پمپاژ، تصفیهخانه، مخازن ذخیره، سیستم انتقال پیام با احتساب هزینههای استملاک اراضی و نیرو رسانی بر اساس برآورد سال 1392 بالغ بر 12 هزار میلیارد ریال و با احتساب دوره پنج ساله ساخت و بازپرداخت اصل و سود فاینانس، در حدود 35 هزار میلیارد ریال است که از طریق فاینانس خارجی تأمین میشود .
براساس این گزارش، اجرای اين طرح شامل آبگیری در حاشیه رودخانه ارس در شهر جلفا به ظرفیت برداشت 300 میلیون مترمکعب در سال، خط انتقال فولادی به قطر 2 هزار میلی متر و به طول 134 کیلومتر با ظرفیت انتقال هفت متر مکعب در ثانیه، یک رشته تونل انتقال 5.5 کیلومتری به قطر 2.3 متر، هشت باب ایستگاه پمپاژ، سیستم تأمین برق 100 مگاواتی، 13 مخزن ذخیره به حجم کل 390 هزار متر مکعب، تصفیهخانه مقدماتی به ظرفیت 1.9 متر مکعب در ثانیه در محل برداشت و تصفیهخانه اصلی به ظرفیت 6.6 متر مکعب در ثانیه در شمال غرب صوفیان است .
