کشاورزی پایدار، سالم و عاری از سموم نیازمند برخورداری از بستر کشت مناسب است که برای تحقق این امر، هیمویا می تواند گامی مهم برای تولید محصولات سالم در ایران باشد.
با پیشرفت روزافزون علوم مختلف در کشور از جمله کشاورزی و بهره گیری از این علوم هم اینک شاهد برداشتن گام های مهمی در افزایش راندمان تولید محصولات سالم و حذف بسیاری از مشکلات کشاورزی هستيم که علاوه بر افزایش تولید محصولات، بسیاری از هزینه های معمول در گذشته را نیز کاهش داده یا از بین برده است.
***
شهرستان دماوند به دلیل برخورداری از مناطق معتدل کوهستانی، شرایط مناسب آب و هوایی و استعداد خوب زمین های کشاورزی از جمله مناطق پیشگام در عرصه کشاورزی در استان تهران و تولید نیازهای استان و کشور است.
از جمله اقدامهای اساسی در امر کشاورزی در شهرستان دماوند را می توان تولید کود آلی با بهره گیری از علوم روز یعنی ورمی کمپوست دانست که قادر خواهد بود در کاهش بسیاری از هزینه ها و افزایش تولید محصول سالم و عاری از سموم در شهرستان نقش مهمی را ایفا کند.
ورمی کمپوست، کود آلی با میزان درصد بالایی از مواد غنی و مغذی نسبت به سایر کودها از قبیل کود گاوی، گوسفندی، اسبی و ... است، میزان نیتروژن، پتاسیم و فسفر که سه عنصر اصلی و حیاتی رشد و نمو گیاهان است در ورمی کمپوست تا 10 برابر سایر کود ها وجود دارد، همچنین میزان آهن موجود در ورمی کمپوست تا یک هزار برابر بیشتر از سایر کودهای آلی است.
كودي حاصل از زباله ها
تولید محصول سالم برای حضور در بازارهای جهانی مستلزم استفاده از کودهای طبیعی بوده و طرح ورمی کمپوست تغذیه کرمهای قرمز حلقوی بارانی از پسماندها و زباله های خانگی و تولیدات کشاورزی برای تولید کود آلی و محصول سالم است.
اينها صحبت هاي حمیدرضا خلیلی رییس اداره جهاد کشاورزی شهرستان دماوند است كه با اشاره به اینکه طرح تولید ورمی کمپوست در دو سطح انبوه و خانگی اجرا می شود، گفت: این طرح در سطح تولید خانگی در بعضی از روستاها و شهرها با همکاری اداره ترویج جهاد کشاورزی دماوند در سایتهای کوچک با استفاده از پسماندهای خانگی و بقایای تولیدات کشاورزی با کیفیت بالا به علت حجم کم در حال اجرا است.
وي تاكيد كرد: اداره ترویج جهاد کشاورزی آمادگی لازم را برای هرگونه همکاری با سایت های کوچک خانگی روستایی و شهری دارد.
همچنين مشاور تولید ورمی کمپوست شرکت بهین فن آور دماوند نیز در این باره گفت: کود تولیدی این شرکت ماحصل کرمهای خاکی از خانواده آریزیمیافرکیدا است که در بستری از مواد تغذیه می کنند و پس از پروسه گوارشی این کرم عناصری از کودهای دامی و افزودنیهای دیگر همانند بقایای گیاهی و زباله های طبیعی به آن افزوده می شوند که موجب غنی سازی و ضد عفونی عناصر ماکرو و میکرو خاک می شود.
شادنوش شریفی با اشاره به اینکه تولید ورمی کمپوست در حالت عادی حاوی درصد خاصی از عناصر است، افزود: شرکت بهین فناور دماوند با روش تولید ورمی کمپوست غنی محلی، باعث افزایش چند برابری عناصر ماکرو و میکرو مورد نیاز گیاه در خاک می شود.
اين كارشناس با اشاره به اینکه تولید ورمی کمپوست در جهان از مشاغل خانگی محسوب می شود، افزود: یکی از اهداف این شرکت تولید به صورت روستایی و خانگی است زیرا از کیفیت بالایی به لحاظ حجم پایین و استفاده از ضایعات آشپزخانه برخورداراست.
نياز به تجهيزات مكانيزه
يكي از مشکلات تولید در اين صنعت، بکارگیری نیروی انسانی است که به دلیل خطا و سرعت پایین هزینه زیادی را بهمراه دارد. اما كارشناسان معتقدند در صورت بهره گيري از تجهیزات مکانیزه، بازده كار به شدت بالا مي رود.
افزایش میزان محصولات کشاورزی، افزایش ماندگاری آنها، تولید محصول سالم با عطر و طعم بهتر و در نتیجه سلامتی انسان از مزایاي بکارگیری از این کود است.
مدیرعامل شرکت بهین فن آور با اشاره به اينكه در مرحله نخست مساله ازدیاد کرم ها مستلزم افزودن موادی برای افزایش رشد و تکثیر است همچنین رعایت فاصله بین چیدمان طبقاتی و آبیاری روزانه برای حفظ دما و رطوبت مناسب از جمله اهم موارد روش های تکثیر به شمار مي آيد، گفت: بخش اعظم مشکلات فرآیند تولید ورمی کمپوست تفکیک کرمها از کود آلی است که پس از تفکیک جهت عرضه به بازار، کرمها در بستر دیگری مجددا مورد استفاده قرار گیرند.
علی والی افزود: روش سرند دوار و قراردادن کشت های جدید با کودهای قدیمی باعث مهاجرت کرمها می شود که از روش های تفکیک دشوار است.
وي با بیان اینکه به رغم مشکلات جداسازی که در پروسه تولید ورمی کمپوست وجود دارد، اما این محصول برای کشاورزی بسیار مناسب بوده زیرا جذب بالای آب با توجه به مشکلات کمی آب و صرفه اقتصادی از فواید این محصول است، ادامه داد: تولید کود ورمی کمپوست به صورت ارگانیک و کاملاً طبیعی است و نتایج آزمایشات نشان دهنده عدم وجود فلزات سنگین و مواد شیمیایی در آن مي باشد.
اشتغال و بهبود اقتصاد
تولید ورمی کمپوست در دو سطح خانگی و انبوه صورت مي گيرد که در سطح خانگی در حال حاضر از مهمترین مشاغل خانگی در دنیا محسوب می شود و به لحاظ کارآفرینی، توسعه اقتصادی، ارزش افزوده بالا، بهره برداری سریع و در نهایت تأمین سلامت جامعه از اهمیت ويژه اي برخوردار است.
در توليد خانگي ورمی کمپوست، کسب درآمد با هزینه کم در بازه زمانی کوتاه از مزیت های اجرای تولید اين محصول مي باشد، همچنين اجراي اين طرح در روستاها، اشتغال زایی خوبي را به همراه دارد كه تأثیر مثبتی در بهبود اوضاع اقتصادی خانواده ها دارد.
با توجه به خواص گوناگون و مهمتر از همه بهداشتی بودن ورمی کمپوست در تولید محصولات سالم کشاورزی، با تقویت هر چه بیشتر این فرآیند می توان علاوه بر ارتقاء سطح اشتغال و رفع مشکلات معیشتی و اقتصادی خانوارها، گام مهمی در مسير توسعه کشاورزی برداشت.
از ويژگي هاي ورمی کمپوست اين است كه حداقل مواد سمی و سنگین همچون جیوه، کادمیوم و سرب را داراست که در کشت های گلخانه ای بسیار حائز اهمیت است، این کود تقریباً فاقد بذرعلف هرز بوده زیرا این بذر تا حدودی در اثر فعالیت کرم ها از بین می رود، همچنين فاقد بوی نامطبوع و دارای مقادیری از هورمون های مؤثر همچون اکسین است که موجب تحریک رشد و نمو گیاهان تا 90 درصد می شود.
کاهش حالت چسبندگی خاک، کاهش مقاومت خاک در مقابل ماشین آلات کشاورزی و کاهش انرژی مصرفی در عملیات زراعی با خاک از دیگر مزایای این کود است.
از ديگر مزاياي ورمي كمپوست اين است كه میزان مصرف آن در زراعت یا باغبانی به مراتب کمتر از سایر کود های آلی است بطوریکه در برخی از کشت ها تا 10 برابر کاهش می یابد همچنين ماندگاری و کارآیی این کود در بهبود بافت خاک تا سه برابر سایر کود های آلی است يعني اگر برای کشت محصولاتي همچون گوجه یا کاهو نیاز به کود دهی هر ساله باشد می توان این میزان را با استفاده از ورمی کمپوست به سه سال یکبار کاهش داد.
