اين هفته، هفته جهاني ترويج تغذيه با شير مادر است. شايد فقط يك مادر بتواند درك كند هنگام در آغوش گرفتن و شير دادن به يك نوزاد چه تعامل عاطفي عميقي ميان مادر و فرزند شكل ميگيرد. شير مادر اكسيري شفابخش براي نوزاد است. مطابق نتايج تحقيقات، تغذيه با شير مادر در ساعات نخستين تولد ميتواند از مرگ بيش از 5/1 ميليارد نوزاد پيشگيري كند. ارزش حياتي اين ماده غذايي براي نوزادان تا حدي است كه شير مادر را «خون سفيد» مي نامند.
بر اساس مطالعات دو سوم مرگ و مير نوزادان زير سه ماه با تغذيه شير مادر كاهش مييابد و اين نوع تغذيه مهمترين استراتژي براي كاهش مرگ و مير كودكان زير پنج سال است. كودكاني كه از شير مادر تغذيه ميشوند از انواع عفونتها از جمله عفونت ادراري، بيماريهاي كبدي و ديابت در دوره جواني مصون هستند و ضريب هوشي بالاتري هم دارند. پيشگيري از كمخوني، سرطانهاي زنانه و داشتن سلامت روان هم از مواهبي است كه مادران شيرده با در آغوش گرفتن و شير دادن به فرزندانشان از آن بهرهمند ميشوند. با عنايت به تمام اين نكات مهم هم قانون ترويج تغذيه با شير مادر از سوي مجلس شوراي اسلامي تصويب شد، اما اين قانون نيز همانند بسياري از قوانين مصوب ديگر در مسير اجرا ميلنگد، اما دغدغههاي مادران شاغل در ارتباط با تغذيه كودكانشان بر ميزان تمايل به فرزند آوري نقشي تأثيرگذار دارد. مادران شاغلي كه براي حضور در محل كار ناگزيرند فرزند شير خوار خود را ساعتها رها كنند، چارهاي به جز استفاده از شيرخشك ندارند در حالي كه مطابق اين قانون، مادران شيرده پس از شروع به كار ميتوانند تا 20 ماهگي كودك روزانه يك ساعت از مرخصي استفاده كنند. علاوه بر اين، امنيت شغلي مادران پس از پايان مرخصي زايمان و در حين شيردهي بايد تأمين شود.
همچنين دستگاههاي دولتي و وابسته به دولت موظف به ايجاد تسهيلات مناسب براي تغذيه شيرخواران با شير مادر در نزديكي محل كار كاركنان زن هستند. ضوابط مربوط به ايجاد شيرخوارگاه و مهد كودك در كارگاههاى مشمول قانون كار، براساس ماده (78) قانون كار و آييننامه اجرايى شيرخوارگاهها و مهدهاي كودك است. با وجود تمام اين قوانين و تبصرهها، اما حتي بسياري از سازمانهاي دولتي هم چنين امكاناتي را ايجاد نكردهاند. بگذريم از بخش خصوصي كه با بارداري زنان در اغلب موارد امنيت شغليشان هم متزلزل ميشود و مرخصي زايمان در خيلي از شركتهاي خصوصي به منزله از دست دادن شغلشان است. همين امر موجب ميشود تا برخي از افراد باردار نشوند يا بارداريشان را به تأخير بيندازند.
بنابراين، اجراي نصفه نيمه قانون ترويج تغذيه با شير مادر، علاوه بر منافات با ارج نهادن به جايگاه والاي مادري، مانعي مهم بر سر راه فرزندآوري به شمار ميرود و تأثير ناخوشايندي بر موضوع افزايش جمعيت دارد. با وجود تمام اين مزايا و سياستهاي جديد كشور در راستاي افزايش جمعيت آيا اجراي ناقص قانون ترويج تغذيه با شير مادر مجاز است؟
